Oznaka: Peter Stano

Želja Srbije i samoproglašenog Kosova da rade na sprovođenju plana EU o normalizaciji odnosa ne znači bilateralno priznanje Beograda i Prištine, izjavio je danas portparol EU za spoljnu politiku i bezbjednost Peter Stano.

Kratak odgovor je ne, jer cilj dijaloga nije priznanje, već normalizacija odnosa između Srbije i samoproglašenog Kosova pri čemu je sadržaj normalizacije kako ga definišu dvije strane, a EU je posrednik, rekao je Stano na brifingu odgovarajući na pitanje da li sporazum znači de fakto bilateralno priznanje Srbije i Kosova.

Francuska je pozdravila odluku dvije strane da prihvate prijedlog EU, te očekuje da Beograd i Priština stupe u dijalog bez rezervi, saopšteno je iz Ministarstva spoljnih poslova te zemlje.

Iz Pariza su pozvali da bez odgađanja budu sprovedeni svi do sada postignuti dogovori u okviru dijaloga koji vodi Brisel, uključujući i odredbe koje se odnose na zajednicu opština sa srpskom većinom.

EU je zabrinuta za bezbjednosnu situaciji posebno na sjeveru KiM, izjavio je danas portparol EU za spoljnu politiku Peter Stano, na redovnoj konferenciji za novinare u Briselu.

EU i države članice prate situaciju na Kosovo veoma pažljivo i zabrinuti su zbog bezbjednosne situacije, posebno na sjeveru. EU osuđuje nasilje i nasilne napade i poziva na deeskalaciju i odgovornost u korist lokalnog stanovništva. EULEKS i KFOR su prisutni na terenu i patroliraju – rekao je Stano.

– Fokus sada treba da bude na normalizaciji odnosa između Kosova i Srbije. To je ključno za evropski put obje zemlje, ali takođe za smirivanje situacije. EU i države članice su više puta pozivale na smirivanje i posljednji put na samitu EU-ZB u Tirani – kazao je Stano.

Na novinarsko pitanje da li EU razmišlja o uvođenju “crne liste” za neke osobe koje su osumnjičene za kriminalne aktivnosti, kao što to rade SAD i Velika Britanija, Stano je odgovorio da EU nema “crnu listu” već sankcije.

– EU nema “crnu listu” nego sankcije, a to je u rukama država članica i o tome se nikad ne razgovara javno. Što se tiče mogućih prijedloga, diskusija, sugestija na tu temu, mogu samo da kažem da države članice prate pažljivo situaciju na terenu i znaju veoma dobro ko šta radi, tako da, ako ima konsenzusa, da se onda uradi nešto protiv nekih osoba. Države članice o tome razgovaraju i odlučuju – naglasio je Stano.

Portparol EU Peter Stano pozvao je vlasti samoproglašenog Kosova da odmah odgode primjenu odluke o registarskim tablicama i da obustave kaznene akcije za građane Srbije koji imaju automobile sa srpskim registarskim oznakama.

EU ponovo traži od kosovskih vlasti da bez odlaganja poštuju svoje obaveze. To znači momentalno produženje procesa preregistracije vozila i obustavu bilo kakve kaznene akcije protiv vlasnika registarskih oznaka KM, naglasio je Stano.

Stano je podsjetio i na obaveze koje institucije samoproglašenog Kosova imaju da sprovode sporazum o formiranju Zajednice opština sa srpskom većinom.

– Skupština Kosova je ratifikovala Briselski sporazum i Ustavni sud samoproglašenog Kosova je odlučio da se uspostavi Asocijacija/Zajednica. Stoga je njeno uspostavljanje zakonska obaveza za samoproglašeno Kosovo. Kontinuirano nesprovođenje ove obaveze krši princip vladavine prava i šteti ugledu i kredibilitetu samoproglašenog Kosova – rekao je Stano.

On je dodao da je odgovornost strana da garantuju mir i stabilnost.

– Svaka akcija, poput paljenja automobila, ili zastrašujuća retorika koja bi mogla da dovede do tenzija, neprihvatljiva je i izazvaće odgovarajuću reakciju međunarodne zajednice – naveo je Stano u odgovoru za “Albanijan post”.

Stano je ocijenio da povlačenje srpskih predstavnika iz institucija samoproglašenog Kosova nije rješenje za aktuelne sporove, ali “ima potencijal za eskalaciju tenzija na terenu”.

Portparol EU je pozvao Srbiju i Srpsku listu da poštuju svoje obaveze i vrate se u institucije samoproglašenog Kosova kako bi ispunili zadatke koje su preuzeli, uključujući policiju, pravosuđe i lokalne uprave.

On je naveo da nedavana dešavanja dovode u opasnost godine napornog rada i dostignuća u okviru dijaloga Beograda i Prištine uz posredovanje EU i ometaju bezbjednosnu situaciju u regionu i šire.

Stano je garantovao da je za svaku akciju koja bi dovela do konfrontacije, u bliskoj koordinaciji sa mirovnom misijom NATO na Kosovu (Kfor) i Kosovskom policijom, Misija EU za vladavinu prava (Euleks) spremna da obezbijedi stabilnost na teren.

– EU je spremna da nastavi da olakšava pregovore, ali obje strane moraju pokazati spremnost da konstruktivno traže rješenja i poštuju svoje obaveze preuzete u dijalogu – zaključio je Stano.

Politički i institucionalni predstavnici Srba odlučili su da Srbi napuste sve političke institucije na Kosovu i Metohiji, skupštinu, vladu i četiri opštine, kao i u pravosudne organe, policiju i administraciju.

Predsjednik Srpske liste Goran Rakić rekao je da te odluke biti na snazi dok Priština ne počne da poštuje sporazume i pravo, dok ne povuče odluku o tablicama i formira Zajednicu srpskih opština.

Evropska unija pozvala je Beograd i Prištinu na sastanak u Briselu, izjavio je danas portparol EU Peter Stano i poručio da Unija pažljivo i sa zabrinutošću prati situaciju na sjeveru Kosova.

Stano je u izjavi za Tanjug rekao da poziva umiješane strane da ostanu mirne i poručio da moraju da prestanu sve “nekoordinisane i jednostrane akcije”, kojima se ugrožava stabilnost i bezbjednost na terenu i ometa sloboda kretanja.

“Nakon što je Kosovo prihvatilo zahtjeve visokog predstavnika EU za spoljnu politiku i bezbjednost (Žozepa) Borelja i SAD da odloži planirane mjere u vezi sa registarskim tablicama i ličnim karticama, uz uslov da se uklone sve barijere, EU je pozvala obje strane da se sastanu u Briselu da razgovaraju o putu ka napretku”, rekao je Stano.

On je rekao da su dijalog i pregovori jedini način za rješavanje sporova.

“EU je bila i ostaje u bliskom kontaktu i sa Kosovom i sa Srbijom u cilju smirivanja tenzija, u bliskoj saradnji sa EULEKS-om, KFOR-om i međunarodnim partnerima, posebno sa SAD”, poručio je Stano.

On je istakao da se sva otvorena pitanja moraju rješavati dijalogom, kojim posreduje EU.

Stano je rekao da se treba ponovo usredsrediti na “sveobuhvatnu normalizaciju odnosa između Kosova i Srbije” koja je, kako je naglasio, od suštinskog značaja za evropske integracije dvije strane.

“Borelov predlog je bio da se odlože mjere o registraskim tablicama i ličnim kartama i da se u međuvremenu održi sastanak u Briselu kako bi se razgovaralo o putu ka napretku”, rekao je Stano.  

Portparol EU Peter Stano kaže za Tanjug da EU, uvođenjem sankcija protiv Rusije i Bjelorusije, nije ciljala Srbiju niti njen energetski sektor, a da se trenutno vode razgovori između Brisela i Beograda kojim bi trebalo da se “razjasne sve zabrinutosti Srbije u vezi s primjenom i posljedicama restriktivnih mjera”.

“Nema sankcija EU protiv Srbije i nema planova za bilo kakve sankcije Srbiji. Sankcije EU u vezi s ruskom invazijom na Ukrajinu ciljaju na dvije zemlje koje su očigledno odgovorne za to, a to su Rusija i Bjelorusija, kao i na određeni broj pojedinaca i kompanija iz ovih zemalja. Trenutno smo u kontaktu sa srpskim vlastima da razjasnimo sve njihove zabrinutosti u vezi s primjenom i posljedicama restriktivnih mjera”, kaže Stano za Tanjug.

Na pitanje da li EU ima u vidu posljedice koje sankcije nametnute Rusiji mogu da imaju na određene sektore u Srbiji, uključujući i trgovinu foslinim gorivima, i kako će to biti biti riješeno ili kompenzovano, Stano kaže da EU već radi na jačanju podrške regionu zapadnog Balakna u oblasti energetske bezbjednosti kroz obezbjeđivanje sredstava za investicije u energetsku efikasnost, obnovljive izvore energije, izgradnju i rehabilitaciju Transbalkanskog elektroenergetskog koridora.

“To sve radimo kako bismo smanjili zavisnost od fosilnih goriva i pomogli partnerima da bolje integrišu energetsku mrežu i pristupe energiji iz više izvora”, objašnjava Stano.

U Briselu podsjećaju da je početak radova na gasnom interkonektoru Srbija – Bugarska u januaru 2022. godine, za koji je EU obezbijedila bespovratna sredstva od skoro 50 miliona evra, važan “zajednički korak EU i Srbije” ka obezbjeđivanju i diversifikaciji snabdijevanja Srbije gasom.

“U bliskom kontaktu šmo i sa Sekretarijatom Energetske zajednice, pratimo i situaciju cijena, ali i sigurnosti snabdijevanja u regionu. Radimo sa svim našim partnerima na zapadnom Balkanu na ublažavanju uticaja rata na njihovu ekonomiju i društvo”, navodi Stano.

U Briselu napominju da je EU najveći i najtransparentniji donator i trgovinski partner Srbije i da joj pruža ubjedljivo najviše podrške u razvoju za šta je izdvojeno tri milijarde evra bespovratnih sredstava za 13 godina.

“I dolazi još”, poručuju iz Brisela.