VRBAS Media

Oznaka: EU

  • Ključne tačke iz Izvještaja EK o BiH

    Ključne tačke iz Izvještaja EK o BiH

    Evropska komisija predstavila je Izvještaj o Bosni i Hercegovini za 2022. godinu, te je navedeno da je u većini oblasti zemlja postigla “ograničen” ili “nikakav” napredak. Donosimo vam ključne tačke ovog izvještaja.

    Što se tiče političkih kriterijuma, navedeno je da su stranke sa sjedištem u entitetu Republika Srpska blokirale su zakonodavne i izvršne institucije na državnom nivou do proljeća 2022. godine, što je dovelo do gotovo potpunog zastoja reformi u tom periodu. Vlada entiteta Federacije ostala je na funkciji tokom cijelog mandata 2018-2022 u kapacitetu tehničkog mandata.

    “Tokom značajnog dijela izvještajnog perioda, entitet Republika Srpska je nastojao da jednostrano preuzme državne nadležnosti (uključujući poreze, pravosuđe, odbranu i bezbjednost) i razgradi državne institucije, ugrožavajući perspektivu pristupanja zemlje EU, kako je navedeno u Mišljenju Komisije . Poduzeti su određeni zakonodavni koraci da se entitet Republika Srpska povuče iz ključnih državnih organa i uspostave paralelna tijela na entitetskom nivou; ovi zakoni su suspendovani i pod ocjenom ustavnosti,” navodi se.

    Istaknuto je i da se parlamentarne stranke nisu mogle dogovoriti oko rješenja za ustavnu i izbornu reformu kako bi se Ustav uskladio sa Evropskom konvencijom o ljudskim pravima te implementirale presude u slučaju Sejdić-Finci i sličnim slučajevima, te da su u Parlamentu odbijeni amandmani za poboljšanje izbornih standarda.

    Određeni broj odluka Ustavnog suda tek treba da se u potpunosti provede, a Vijeće ministara “nije poduzelo nikakve korake na izradi nacionalnog programa za usvajanje acquis-a EU”, navodi se.

    U izvještaju je istaknuto da je Ministarstvo finansija i trezora ometalo organizaciju izbora u oktobru 2022. uskraćivanjem potrebnih sredstava uslijed “političkih opstrukcija”.

    Opšti izbori održani su 2. Oktobra, a prema preliminarnim nalazima OSCE/ODIHR-a, oni su u cjelini bili konkurentni i dobro organizovani, ali i “obilježeni nepovjerenjem u javne institucije i retorikom etničkim podjelama”. Istog dana, Visoki predstavnik je nametnuo značajne izmjene ustava entiteta Federacije i izbornog zakona Bosne i Hercegovine, s ciljem rješavanja niza funkcionalnih pitanja i pravovremenog formiranja vlasti.

    “Nije postignut napredak u osiguravanju povoljnog okruženja za civilno društvo. Entitetske vlasti i stranke Republike Srpske zalagale su se za neutralan stav o agresiji Rusije na Ukrajinu, osporavajući usklađenost zemlje sa izjavama EU i opstruirajući punu implementaciju restriktivnih mjera protiv Rusije”, navodi se.

    Navedeno je da je Predsjedništvo BiH ratificiralo nekoliko međunarodnih sporazuma, uključujući IPA III, Horizont i Kreativna Evropa, te Mehanizam civilne zaštite Unije.

    Javna uprava
    Navodi se da je Bosna i Hercegovina je u ranoj fazi priprema i ostvarila je ograničen napredak u reformi javne uprave (PAR), te da su konkretno preduzeti pozitivni koraci u oblasti upravljanja javnim finansijama: usvojena je sveobuhvatna strategija upravljanja javnim finansijama (PFM) za cijelu zemlju, koju sada treba implementirati; svaki nivo vlasti je počeo da sprovodi strategije upravljanja javnim finansijama; državne institucije su unaprijedile neke stručne obuke; i entitet Federacije je izmijenio svoje administrativne procedure.

    Međutim, upozorava se da nedostatak političkog tijela za donošenje odluka koje bi upravljalo reformom javne uprave i nedovoljna provedba akcionog plana i kapaciteta za promoviranje agende reforme javne uprave potkopavaju dobro funkcionisanje javne uprave na svim nivoima vlasti. Zakoni o državnoj službi nisu međusobno usklađeni i sa principima zasluga, dok praćenje upravljanja ljudskim resursima ne dozvoljava provjeru bilo kakvih nepravilnosti.

    “U skladu sa ključnim prioritetom 14 Mišljenja, zemlja treba da dovrši suštinske korake u reformi javne uprave osiguravajući profesionalnu i depolitiziranu državnu službu i koordiniran pristup kreiranju politika u cijeloj zemlji, uz uspostavljanje političkog tijela za donošenje odluka koje će upravljati reformom javne uprave”.

    Sudstvo
    U izvještaju se navodi da je Bosna i Hercegovina u ranoj fazi priprema kada je u pitanju reforma pravosuđa, te da tokom izvještajnog perioda nije postignut napredak u ovoj oblasti.

    “Nezavisnost i nepristrasnost pravosuđa nisu poboljšani. Izvršna i zakonodavna vlast nisu usvojile dodatne mjere zaštite. U primjeni pravila o imenovanju, disciplinskoj odgovornosti, napredovanju u karijeri i sukobu interesa sudija i tužilaca i dalje postoji nedosljednost i preširoka diskrecija. Glavni tužilac Bosne i Hercegovine i glavni tužilac Republike Srpske su u izvještajnom periodu smjenjeni zbog disciplinskih prestupa. Skupština je odbacila izmjene i dopune Zakona o Visokom sudskom i tužilačkom vijeću (VSTV) kojim bi se stvorio kredibilan i rigorozan sistem provjere finansijskih izvještaja nosilaca pravosudnih funkcija”, navodi se.

    Također se ističe da je entitet Republika Srpska pokrenuo zakonodavnu inicijativu za uspostavljanje posebnog sudskog i tužilačkog vijeća na entitetskom nivou, te da bi usvajanje te inicijative “narušilo pravni i ustavni poredak”.

    “Potrebne su hitne mjere za vraćanje povjerenja javnosti u pravosuđe i jačanje njegovog integriteta. Nedostatak političke posvećenosti reformi pravosuđa i loše funkcionisanje pravosudnog sistema i dalje ugrožavaju uživanje prava građana i borbu protiv korupcije i organizovanog kriminala”, ističe se.

    Borba protiv korupcije
    BiH je također u ranoj fazi u prevenciji i borbi protiv korupcije i organiziranog kriminala, a navodi se da u zemlji tokom izvještajnog perioda nije postignut napredak u ovoj oblasti.

    “Parlament je odbacio zakon o sukobu interesa. Politički lideri i pravosudne institucije nisu uspjeli da se izbore sa široko rasprostranjenom korupcijom i aktivno su blokirali napredak, što je dovelo do dugoročnog zastoja i sve većih znakova političkog zarobljavanja. Kontinuirani nedostatak napretka na svim nivoima povećava rizik od nazadovanja. Politički lideri i pravosudne institucije moraju hitno popraviti situaciju”, stoji u sažetku izvještaja.

    Navodi se da, iako je u izvještajnom periodu bilo podignutih optužnica koje se odnose na kazne za korupciju na visokom nivou, ukupni rezultati u sprječavanju i suzbijanju korupcije ostaju “beznačajni” zbog “operativne neefikasnosti i političkog uplitanja”.

    Također postoje sistemski nedostaci u operativnoj saradnji između agencija za provođenje zakona u borbi protiv organizovanog kriminala, “zbog neusaglašenog krivičnog zakonodavstva, slabe institucionalne koordinacije i veoma ograničene razmjene obavještajnih podataka”.

    “Kriminalne organizacije koje djeluju u zemlji iskorištavaju pravne i administrativne rupe. Policija je osjetljiva na političko uplitanje. Finansijske istrage i zapljena imovine su također uglavnom neefikasne. Proaktivni pristup je i dalje od suštinskog značaja za suzbijanje kriminalne infiltracije u političkim, pravnim i ekonomskim sistemima”, navodi se.

    Istaknuto je i da kontakt tačka za saradnju sa Europolom još uvek nije operativna, ali da su pripremni koraci u toku. Ne postoji ni sistemska saradnja sa Eurojustom.

    “Bosna i Hercegovina treba nastaviti sa svojim naporima u borbi protiv terorizma i trgovine drogom i povećati svoje kapacitete za to. Hitno je potrebno usvojiti novi zakon o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma u skladu sa acquis-em EU”, ističe se.

    Ljudska prava
    Iako je zakonodavni i institucionalni okvir o osnovnim pravima uglavnom uspostavljen, ne postoji sveobuhvatan strateški okvir u BiH.

    U izvještaju se pozdravljaju usvajanje akcionih planova za socijalno uključivanje Roma u aprilu 2022. godine i o pravima LGBTIQ osoba u julu 2022. godine kao pozitivni su koraci u tom pogledu.

    “Još uvijek su potrebne značajne reforme kako bi se osiguralo da svi građani mogu ostvariti svoja politička prava i kako bi se osiguralo nediskriminatorno, inkluzivno i kvalitetno obrazovanje za sve, uključujući i prevazilaženje prakse “dvije škole pod jednim krovom”. Nije postignut napredak u garantovanju slobode izražavanja i medija kroz zaštitu novinara od prijetnji i nasilja i osiguranje finansijske održivosti javnog RTV sistema. I dalje postoje izazovi u pogledu slobode okupljanja, posebno u entitetu Republika Srpska”, istaknuto je.

    Upravljanje migracijama
    Ocjenjeno je da je po pitanju poboljpanja upravljanje migracijama Bosna i Hercegovina “poduzela značajne korake”.

    Ministarstvo sigurnosti nastavilo je aktivnosti na poboljšanju koordinacije sa lokalnim vlastima i podstaklo međunarodnu saradnju. Međutim, podcrtano je da velike slabosti i dalje podrivaju pružanje neophodne pomoći.

    “Bosna i Hercegovina treba hitno usvojiti strategiju i akcioni plan o migracijama, pojačati napore da osigura pristup azilu i ojačati upravljanje granicom”, navodi se.

    Ekonomija
    Što se tiče ekonomskih kriterija, navedeno je da je Bosna i Hercegovina “u ranoj fazi uspostavljanja funkcionalne tržišne ekonomije”.

    “Saradnja i koordinacija kreiranja ekonomske politike na državnom nivou i među entitetima dodatno su se pogoršali. Kao rezultat toga, unutrašnje tržište zemlje ostaje fragmentirano. Program ekonomskih reformi u zemlji ne sadrži dovoljno kredibilnih mjera u cijeloj zemlji za rješavanje glavnih strukturalnih ekonomskih izazova. Oni se odnose na poslovno okruženje, neformalnu ekonomiju, javna preduzeća, zelenu i digitalnu tranziciju i nezaposlenost. Sve u svemu, ekonomski učinak zemlje ostaje ispod svog potencijala, budući da je kreiranje politike ometano političkim zastojem, previše kratkoročnom orijentacijom i nedostatkom fokusa na mjere politike za izgradnju rasta”, navodi se.

    Bosna i Hercegovina je i dalje “u ranoj fazi” u pogledu kapaciteta da se nosi sa pritiskom konkurencije i tržišnim silama u EU i “nije postigla značajan napredak” u ovoj oblasti.

    “Kvalitet obrazovanja je ostao nizak, a nedovoljno su preduzete aktivnosti na poboljšanju saobraćajne i energetske infrastrukture. I trgovinski i transportni sektor su porasli u smislu relativnog ekonomskog značaja (u smislu dodane vrijednosti) kao odgovor na snažnu eksternu potražnju, dok je veličina javnog sektora u privredi bila nešto manja po istoj mjeri.”

    EU integracije
    Bosna i Hercegovina je također u “ranoj fazi” i ima određeni nivo pripreme u svojoj sposobnosti da preuzme obaveze iz članstva u EU.

    “Zemlja treba značajno ubrzati usklađivanje sa pravnim tekovinama EU i implementirati i provoditi neophodne zakone. Tokom izvještajnog perioda ostvaren je ograničen napredak u različitim poglavljima acquis-a EU”, navodi se.

    Navodi se da je BiH postigla je određeni napredak u oblasti javnih nabavki jer su amandmani usvojeni u augustu dodatno uskladili zakonodavstvo sa tekovinom EU, te da je ovo je prvi važan korak prema obavezama preuzetim 12. juna i doprinosi rješavanju ključnog prioriteta 7.

    Postignut je ograničen napredak po pitanju statistike, te pripreme za sljedeći popis “gotovo da nisu napredovale”, a proizvodnja makroekonomske statistike “i dalje odstupa od pravnih tekovina EU”.

    Određeni napredak je postignut u pogledu javne interne finansijske kontrole, pri čemu su oba entiteta usvojila strategije.

    “Potrebni su veliki koraci kako bi se pravni okvir u cijeloj zemlji uskladio s acquis-em EU na unutrašnjem tržištu (slobodno kretanje roba, radnika, usluga i kapitala, zakon o kompanijama, intelektualna svojina, politika konkurencije i finansijske usluge, zaštita potrošača i zdravlja)”, navodi se u izvještaju, te se dodaje da je BiH ostvarila “ograničen ili nikakav napredak” u ovome.

    “Procedure i zakoni koji se razlikuju između entiteta stvaraju prepreke konkurentnosti i rastu. Bosna i Hercegovina bi trebala ojačati finansijsku stabilnost poboljšanjem koordinacije između relevantnih vlasti i uspostavljanjem fonda za finansijsku stabilnost kao dijela okvira za sanaciju banaka. Ovaj klaster je ključan za pripreme Bosne i Hercegovine da ispuni zahtjeve jedinstvenog tržišta EU i veoma je važan za ranu integraciju i razvoj Zajedničkog regionalnog tržišta.”

    Bosna i Hercegovina je ostvarila ograničen ili nikakav napredak u većini oblasti konkurentnosti i inkluzivnog rasta (oporezivanje, digitalna transformacija i mediji, socijalna politika i zapošljavanje, poduzetnička i industrijska politika, nauka i istraživanje, obrazovanje i kultura), ali je zemlja pokazala nazadovanje u drugim oblastima (ekonomska i monetarna politika). Ove oblasti imaju značajne veze sa Programom ekonomskih reformi zemlje.

    Navodi se da Bosna i Hercegovina “treba da uvede socio-ekonomske reforme kako bi riješila strukturne slabosti (uključujući nisku konkurentnost i visoku nezaposlenost) i uticaj pandemije COVID-19”.

    Postignut je određeni ili ograničeni napredak u zelenoj agendi i po pitanju održive povezanosti, gdje je zemlja u ranoj fazi implementacije po pitanju energije, okoliša i klimatskih promjena.

    Zemlja također ima određeni nivo pripremljenosti u oblastima transporta i transevropskih mreža.

    “Potrebni su dalji koraci u pogledu reformskih mjera povezivanja i usklađivanja sa propisima o transevropskoj transportnoj mreži (TEN-T) i transevropskim mrežama za energiju (TEN-E). Zelena tranzicija i održiva povezanost su ključni za ekonomsku integraciju unutar regiona i sa EU. Treba ubrzati implementaciju Ekonomskog i investicionog plana i Zelene agende za zapadni Balkan. Bosna i Hercegovina je značajno unaprijedila svoj sistem civilne zaštite i pokazala jasnu opredijeljenost u oblasti upravljanja katastrofama; u septembru 2022. zemlja se pridružila Mehanizmu civilne zaštite Unije (UCPM) kao punopravna članica.”

    Napredak u oblastima resursa, poljoprivrede i kohezije (poljoprivreda i ruralni razvoj, sigurnost hrane, veterinarska i fitosanitarna politika, ribarstvo, te finansijske i budžetske odredbe), nije postignut, te je podcrtano da BiH mora pojačati napore da “pripremi i usvoji strategiju ruralnog razvoja za cijelu zemlju nakon 2021. godine, uskladi svoje zakonodavstvo o sigurnosti hrane, veterinarsku i fitosanitarnu politiku i ojača svoje administrativne kapacitete”.

    “Također je potrebno uložiti više napora da se pripremi i usvoji državna strategija o ribarstvu i akvakulturi i uskladi prikupljanje podataka. Nadalje, Bosna i Hercegovina bi trebala početi pripremati strategiju regionalnog razvoja cijele zemlje.”

    “Bosna i Hercegovina ima određeni nivo pripreme i postigla je određeni napredak u klasteru o vanjskim odnosima, posebno poboljšanjem svoje usklađenosti sa spoljnopolitičkim izjavama EU i restriktivnim mjerama, koje su porasle na 81% do kraja augusta 2022. Godine”, navodi se, te se dodaje da država treba implementirati dodatne protokole uz Centralnoevropski sporazum o slobodnoj trgovini (CEFTA) o olakšavanju trgovine i trgovini i uslugama, te brzo usvojiti dodatni protokol o rješavanju sporova. Navedeno je da je BiH nastavila aktivno učestvovati u regionalnoj saradnji i održavati dobrosusjedske odnose.

    Navedeno je da je BiH u 2021. godini dobila 73 miliona eura u okviru Instrumenta za pretpristupnu pomoć 2021. – 2027. (IPA III), pružajući podršku programima u oblasti migracija i upravljanja granicama, izbornog procesa, energetike, transporta, zapošljavanja i socijalne zaštite, kao i privatni sektor i regionalni razvoj.

    “Ovaj prvi set programa, dopunjen paketom programa za više zemalja, značajno doprinosi pokretanju implementacije Ekonomskog i investicionog plana za zapadni Balkan i Zelene agende. Usvajanje sektorskih strategija u cijeloj zemlji ostaje ključni zahtjev za Bosnu i Hercegovinu kako bi u budućnosti imala punu korist od IPA finansiranja”, navodi se u sažetku izvještaja.

  • Varhelji poručio da su sve oči uprte u “elitu u BiH”

    Varhelji poručio da su sve oči uprte u “elitu u BiH”

    Ponuda o dodjeljivanju BiH statusa kandidata za učlanjenje u EU dobija se jednom i sa velikim očekivanjima, izjavio je evropski komesar za proširenje Oliver Varhelji.

    On je na konferenciji za novinare nakon predstavljanja izvještaja za ovu godinu rekao da su sve oči uprte u “elitu u BiH”, te da se očekuje da se nakon izbora održanih 2. oktobra brzo uspostave institucije i da se vlasti usredsrede na reforme koje narod u BiH zaslužuje. Varhelji je napomenuo da je Evropska komisija spremna da bude partner u tome.

    Varhelji je naglasio da 14 prioriteta koje BiH mora da ispuni ostaju nepromijenjeni i da BiH mora da ih ispuni prije otvaranja pregovora o učlanjenju

    Komesar je naveo da EU godinama ulaže u zapadni Balkan, kako bi približila region bloku, te da je Unija u junu potvrdila privrženost pristupanju zapadnog Balkana bloku.

    On je podsjetio da je dosta toga urađeno kako bi se zemlje zapadnog Balkana ubijedile da ubrzaju procese integracije u EU, kroz sprovođenje Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju, Ekonomskog i investicionog plana za zapadni Balkan, te kroz prošireno učešće regiona u programima EU, ali i kroz inkluzivne okvire regionalne saradnje i jačanje regionalne ekonomske integracije, što može da ubrza ulazak regiona na jedinstveno tržište EU, koje Unija otvara regionu.

    Varhelji je naglasio da se mora smanjiti zavisnost EU i regiona od ruskog gasa, te da će posebna usredsređenost biti na sprovođenju plana ulaganja u vrijednosti od 30 milijardi evra koji je pokrenut prošle godine, kao i na detaljnu provjeru njegovog sprovođenja.

    Prema njegovim riječima, EU je već započela investiranje od 3,4 milijarde dolara u 24 projekta koji smanjuju socijalnu i ekonomsku prazninu između EU i regiona.

    Varhelji je naveo da EU želi da pomogne partnerima na zapadnom Balkanu da ojačaju energetsku bezbjednost, te da ubrzava sve projekte o energetskoj nezavisnosti, efikasnosti i tranziciji.

    On je podsjetio da je Komisija preporučila statuz za BiH, ali da se moraju ispuniti određeni uslovi.

    Varhelji je istakao da je ponuda Komisije “evropska ponuda narodu BiH” i da vlasti treba da potnuno iskoriste tu mogućnost i sprovedu potrebne reforme.

    U ranije objavljenom izvještaju Komisije, koji je Varhelji ponovio tokom konferencije za novinare, navodi se da BiH, kao prioritet, mora da usvoji dopune postojećeg Zakona o visokom sudskom i tužilačkom vijeću, te da usvoji novi zakon o visokom sudskom i tužilačkom vijeću i zakon o sudovima u BiH.

    Prema objavljenom tekstu, od BiH se očekuje i to da usvoji zakon o sprečavanju sukoba interesa, da preduzme odlučne korake ka jačanju sprečavanja i borbe protiv korupcije i organizovanog kriminala.

    EU očekuje od BiH da odlučno unaprijedi rad sa ciljem osiguravanja efikasne koordinacije na svim nivoima, posebno u upravljanju granicama i kapacitetima za upravljanje migracijama, te obezbjeđivanju funkcionisanja sistema za azil.

    Osim toga, od BiH se zahtijeva da osigura zabranu mučenja, prije svega uspostavljanjem preventivnog mehanizma na nivou BiH protiv torture i maltretiranja.

    U tekstu se ističe da BiH treba da garantuje slobodu govora i medija, te zaštitu novinara, prije svega obezbjeđivanjem odgovarajućeg sudskog postupka u slučajevima prijetnji i nasilja nad novinarima i medijskim radnicima.

    Od BiH se, prema tekstu saopštenja, očekuje i to da osigura rezultate u funkcionisanju na svim nivoima mehanizma koordinacije o pitanjima EU, uključujući razvoj i usaglašavanje programa za usvajanje pravne akvizicije EU.

  • BiH dobija preporuku za kandidatski status, mogući i uslovi

    BiH dobija preporuku za kandidatski status, mogući i uslovi

    Evropska komisija danas bi trebala preporučiti da Bosna i Hercegovina dobije status kandidata s tim da će za to vjerovatno trebati ispuniti osam uslova.

    Ukoliko Bosna i Hercegovina želi napredovati na Evropskom putu moraće “prioritetno usvojiti izmjene i dopune postojećeg Zakona o VSTS-u”, a zatim usvojiti novi Zakon o VSTS i Zakon o sudovima BiH. Jedan od uslova je i usvajanje Zakona o sprečavanju sukoba interesa, a moraće preduzeti i odlučne korake za jačanje prevencije i borbe protiv korupcije i organizovanog kriminala. Pored toga, BiH će morati i odlučno unaprijediti rad na osiguravanju efikasne koordinacije na svim nivoima kada je riječ o upravljanju granicom i kapacitetetima upravljanja migracijama, kao i osigurati funkcionisanje sistema azila.

    Pred BiH je stavljen i uslov da mora osigurati zabranu torture, posebno “uspostavljanjem nacionalnog preventivnog mehanizam torture” i zlostavljanja, te garantovati slobodu izražavanja i medija i zaštitu novinara, posebno osiguravanjem odgovarajućeg sudskog postupka u slučajevima prijetnji i nasilja nad novinarima i medijskim radnicima.

    Takođe, BiH mora osigurati rezultate u funkcionisanju na svim nivoima mehanizma koordinacije o pitanjima EU, uključujući razvoj i usvajanje nacionalnog programa za usvajanje pravne stečevine EU.

    Podsjećanja radi, BiH je zvanično još 2016. godine tražila status kandidata, međutim EU nije imala sluha i uvijek je postavljala uslove koje zbog političke situacije nije bilo moguće ispuniti.

    Na nedavno završenom samitu Brdo-Brioni, istaknuto je da BiH do kraja godine treba da dobije kandidatski status što će se vjerovatno i obistiniti s obzirom da je slična formula primjenjena kada je u pitanju Ukrajina i Moldavija.

    Tis Roten, član Evropskog parlamenta, rekao je da članice EU moraju da učine pravu stvar i podrže ljude u BiH na njihovom evropskom putu.

  • Brisel u izvještaju o napretku o ‘značajnom padu’ usklađenosti Srbije sa EU

    Brisel u izvještaju o napretku o ‘značajnom padu’ usklađenosti Srbije sa EU

    Stopa usklađenosti Srbije s evropskom zajedničkom spoljnom politikom je značajno smanjena i od 64 odsto, kolika je bila 2020, sada je pala na 45 odsto, navodi se u godišnjem izvještaju Evropske komisije o Srbiji.
    U nacrtu izvještaja koji će biti objavljen danas, a u koji je Radio Slobodna Evropa (RSE) imao uvid, naglašava se da se Srbija nije uskladila sa sankcijama Rusiji, koje je Evropska unija (EU) uvela Moskvi zbog rata u Ukrajini.

    “Niz akcija i izjava Srbije je bio u suprotnosti sa spoljnopolitičkim stavom EU. Od Srbije se očekuje da kao prioritet ispuni obaveze i progresivno se uskladi s restriktivnim mjerama EU u skladu s pregovaračkim okvirom Srbije”, navodi se u dokumentu.

    Što se tiče regionalne saradnje, u izvještaju o Srbiji se ocjenjuje da je zemlja ostala posvećena unapređenju bilateralnih odnosa.

    Međutim, spominje se da su odnosi s Hrvatskom sve više zategnuti uz povremene političke sukobe.

    Odnosi Srbije s Crnom Gorom se u dokumentu ocjenjuju kao izazovni, ali se naglašava da su obje strane nagovijestile veću spremnost za resetovanje odnosa i napore na rješavanju otvorenih pitanja.

    Poseban dio se odnosi na proces normalizacije odnosa Beograda i Prištine, pri čemu se ocjenjuje da nema konkretnog napretka u pregovorima o sveobuhvatnom i zakonski obaveznom sporazumu.

    U dokumentu se Beograd i Priština pozivaju da se bez daljeg odlaganja konstruktivno angažuju i unaprijede pregovore o sveobuhvatnom, pravno obavezujućem sporazumu o normalizaciji.

    Po pitanju borbe protiv korupcije, prema nalazima Evropske komisije, naglašava se da je Srbija učinila samo ograničeni napredak. S tim u vezi se spominje da je broj novih istraga i konačnih presuda povećan u 2021. u poređenju s godinu dana ranije, međutim da je pao broj prvostepenih optužnica.

    Navodi se da Srbija treba da pojača prevenciju i suzbijanje korupcije i poveća konačnu konfiskaciju imovine u predmetima visokog profila.

    Lošu ocjenu je Srbija dobila i po pitanju borbe protiv organizovanog kriminala, gdje se navodi da je obilježen samo ograničen napredak. Spominje se da je u proteklom periodu povećan broj novih istraga i konačnih presuda, ali da je opao broj optužnica i prvostepenih presuda, prenosi Nova.

    Takođe se navodi da je ograničen broj zapljena i konačnih konfiskacija. Priznaje se da je nivo razumijevanja i pristup konfiskaciji poboljšan, što bi, kako se kaže u izvještaju, trebalo da dovede do boljih rezultata u budućnosti.

    Nikakav napredak nije zabilježen u slobodi izražavanja, stoji u izvještaju Evropske komisije o Srbiji. Stručnjaci Komisije u izvještaju naglašavaju da su zabrinjavajući slučajevi prijetnji i nasilja nad novinarima i da treba dodatno ojačati u praksi nesmetano ostvarivanje slobode izražavanja.

    Paket proširenja zajedno s odvojenim izvještajima za svaku državu treba da usvoji kolegijum Evropske komisije, navodi RSE.

  • Evropska komisija ocijenila: Što skorije davanje statusa kandidata za BiH

    Evropska komisija ocijenila: Što skorije davanje statusa kandidata za BiH

    Evropska komisija ocijenila je, u izvještaju o napretku, da je BiH iznenađujuće postigla dalekosežan napredak u reformskom politici i preporučiće šefovima država i vlada članice EU što skorije davanje statusa kandidata, tvrdi njemački dnevnik Velt.
    Pozivajući se na izvještaj o napretku, koji će biti danas predstavljen, list prenosi da je konstatovano da BiH još nije ispunila svih 14 neophodnih reformskih prioriteta, ali je ostvarila značajan napredak.

    Slično kao u Ukrajini i Moldaviji, koje su 23. juna dobile status kandidata, BiH mora još ispuniti niz reformskih ciljeva prije nego što konkretno pristupni pregovori mogu započeti otvaranjem pregovaračkim poglavljima.

    Međutim, kao zvanični kandidat za pristupanje, zemlja će dobiti velike iznose finansijske podrške iz Brisela u okviru takozvane pretpristupne pomoći.

    Za razliku od BiH, navodi Velt, izvještaj Komisije o napretku Turske je veoma kritičan.

    “Pregovore o pristupanju sa Turskom i dalje karakteriše zastoj. Turska nije preokrenula negativan trend udaljavanja od Evropske unije. Postoji ozbiljno nazadovanje u oblastima demokratije, vladavine prava, osnovnih prava i nezavisnosti pravosuđa. Dijalog o ovim pitanjima ostaje sastavni dio odnosa EU i Turske”, navodi se u izvještaju.

    Istovremeno Komisija ističe važnu stratešku ulogu Turske.

    “EU ima strateški interes za stabilno i sigurno okruženje u istočnom Mediteranu i za razvoj odnosa sa Turskom zasnovanih na saradnji i obostranim interesima. Istovremeno EU je takođe spremna da brani svoje interese i interese država članica”, poručuje Brisel.

  • “Neprihvatljivo da SAD prodaju gas četiri puta skuplje nego u Americi”

    “Neprihvatljivo da SAD prodaju gas četiri puta skuplje nego u Americi”

    Ne bi trebalo dozvoliti da SAD dominiraju na globalnom energetskom tržištu dok EU trpi posledice sukoba u Ukrajini.

    To je izjavio francuski ministar finansija Bruno Le Mer.

    “Sukob u Ukrajini ne sme da se završi s američkom ekonomskom dominacijom i slabljenjem EU“, rekao je on u francuskom parlamentu u ponedeljak, prenosi Raša tudej.

    Le Mer je ocenio da je neprihvatljivo da Vašington “prodaje svoj tečni prirodni gas po četiri puta višoj ceni od one utvrđene za američke industrijalce”, dodajući da “ekonomsko slabljenje Evrope nije ni u čijem interesu”.

    “Moramo postići uravnoteženiji ekonomski odnos po pitanju energije između američkih partnera i evropskog kontinenta”, poručio je on.

    Pre sukoba u Ukrajini, Rusija je bila najveći snabdevač EU gasom, s udelo od oko 45 odsto u ukupnom uvozu gasa tog bloka. Međutim, zbog sankcija uvedenih Moskvi posle napada na Ukrajinu, isporuke ruskog gasa u EU su znatno opale.

    Suočene s energetskom krizom, zemlje 27-članog bloka su požurile da popune svoja skladišta gasa – nivo rezervi u njihovim podzemnim skladištima je u ponedeljak bio blizu 91 odsto, prema podacima kompanije Gas Infrastructure Europe.

    Skladišta su uglavnom napunjena tečnim prirodnim gasom (TPG) i trenutno su na najvišim sezonskim nivoima od 2016, pokazuju podaci koje je prikupio “Blumberg”.

  • “Odvajanje od Kine nije opcija”

    “Odvajanje od Kine nije opcija”

    Odvajanje od Kine nije opcija za kompanije u Evropskoj uniji.

    To je izjavio evropski komesar za trgovinu Valdis Dombrovskis na jednoj inženjerskoj konferenciji u Berlinu, objašnjavajući kako rat u Ukrajini redefiniše važnost trgovinskih partnera 27-članog bloka.

    “EU bi trebalo da nastavi da sarađuje s Kinom pragmatično i bez naivnosti. Našem trgovinskom odnosu je potrebna veća izbalansiranost i reciprocitet”, rekao je on, zalažovši se za fokusiranje na bolje upravljanje rizikom i diversifikaciju umesto na povlačenje iz te zemlje, prenodi Rojters.

    Dombrovskis je primetio da su se, osim s Kinom, promenili i odnosi EU sa drugim važnim trgovinskim partnerom, Sjedinjenim Državama.

    “Transatlantski odnosi su ponovo oživeli”, naveo je on, dodajući da je, međutim, prisutna “duboka zabrinutost” zbog američkog Zakona za smanjenje inflacije i prednosti koje on pruža američkim kompanijama.

    Kako je precizirao, subvencije namenjene zelenoj ekonomiji koje su predviđene ovim aktom diskriminišu industriju automobila, obnovljivih izvora, proizvođače baterija i energetski intenzivnu industriju EU.

    Zbog američkog zakona o klimi, zdravstvu i porezima, vrednom 430 milijardi dolara i donetom u avgustu, zabrinutost je izrazila i Južna Koreja povodom poreskih olakšica koje on pruža za kupovinu električnih vozila.

    “Pokrenuću ova pitanja na sastanku s američkim kolegama kada sutra otputujem u Vašington”, rekao je Dombrovskis.

    Nemački kancelar Olaf Šolc je, u obraćanju na istoj konferenciji, takođe najavio da će Berlin o tom aktu razgovarati s Vašingtonom.

  • Ugrožena perspektiva zemlje za ulazak u EU

    Ugrožena perspektiva zemlje za ulazak u EU

    Jednostrano preuzimanje državnih nadležnosti od strane Republike Srpske i demontiranje državnih institucija, ugrozilo je perspektivu zemlje za pristupanje u Evropsku uniju, ističe se u izvještaju Evropske komisije koji je posvećen BiH.

    Uizvještaju koji će Evropska komisija objaviti 12. oktobra, podvlači se da su stranke sa sjedištem u Republici Srpskoj blokirale zakonodavne i izvršne institucije na državnom nivou, “što je dovelo do skoro potpunog zastoja u reformama”.

    Država se uskladila sa sankcijama, provedbu ometa Srpska
    Stručnjaci Evropske komisije navode da je BiH “značajno” povećala stopu usklađivanja sa zajedničkom spoljnom EU, koje se odnose na sankcije protiv Rusije koje su odgovor na agresiju u Ukrajini.

    U nacrtu izvještaja se prepoznaje i pozdravlja ovo povećanje stope formalnog usklađivanja koje je načinila država.

    Ad
    Međutim, u nacrtu dokumenta se podvlači da su se vlasti i stranke iz Srpske zalagale za neutralan stav o agresiji Rusije na Ukrajinu, “osporavajući usklađivanje sa izjavama EU i ometajući punu implementaciju restriktivnih mjera protiv Rusije”.

    Opstrukcije uoči izbora
    U većini dokumenta o BiH se u više navrata spominje da nema nikakvog progresa u važnim poljima.

    Navodi se, između ostalog, da Savjet ministara BiH nije preduzeo nikakve korake da bi razvio nacionalni program za usvajanje pravne tekovine EU.

    Zbog “političke opstrukcije” je Ministarstvo finansija i trezora ometalo nesmetanu organizaciju oktobarskih izbora uskraćivanjem potrebnih sredstava.

    Održavanje izbora je ocijenjeno dobro, ali se kaže da su oktobarski izbori obilježeni nepovjerenjem u javne institucije i retorikom koja je neujednačena.

    Takođe se ocjenjuje da nije postignut napredak u obezbjeđivanju i omogućavanju okruženja za civilno društvo.

    U pravosuđu nema napretka
    Nijedan napredak Evropska komisija nije obilježila u BiH po pitanju pravosuđa.

    Ocjenjuje se da se BiH nije poboljšala nezavisnost i nepristrasnost pravosuđa, te da izvršna i zakonodavna vlast nije usvojila dodatne mjere zaštite.

    Dodaje se da nedosljednost i preširoka diskreciona prava i dalje postoje u primjeni pravila o imenovanju, disciplinskoj odgovornosti, napredovanju u karijeri i sukobu interesa sudija i tužilaca.

    – Potrebne su hitne mjere da se vrati povjerenje javnosti u pravosuđe i ojača njegov integritet. Nedostatak političke posvećenosti reformi pravosuđa i loše funkcionisanje pravosudnog sistema i dalje ugrožavaju uživanje prava građana i borbu protiv korupcije i organizovanog kriminala – ocjenjuje se u nacrtu dokumenta.

    Policija podložna političkom miješanju
    Nema napretka u borbi protiv korupcije i organizovanog kriminala jer, stručnjaci Evropske komisije smatraju da politički lideri i pravosudne institucije nisu uspjeli da se izbore sa široko rasprostranjenom korupcijom i aktivno su blokirali napredak, “što je dovelo do dugoročnog zastoja i sve većih znakova političkog zarobljavanja”.

    – Kontinuirani nedostatak napretka na svim nivoima povećava rizik od nazadovanja. Politički lideri i pravosudne institucije moraju hitno da poprave situaciju – poručuje se u izvještaju o BiH.

    Iako se priznaje da su u proteklih 12 mjeseci podignute neke optužnice koje se odnose na visoke kazne za korupciju, “ukupni rezultati ostaju beznačajni zbog operativne neefikasnosti i političkog uplitanja”.

    Ocjenjuje se da je policija u zemlji podložna političkom miješanju.

    Nije operativna tačka kontakta za saradnju sa Agencijom za sprovođenje zakona Evropske unije (EUROPOL), te ne postoji sistemska saradnja sa Agencijom Evropske unije za saradnju u oblasti krivičnog pravosuđa (EUROJUST).

    Od vlasti u BiH se traži da hitno usvoje zakon za borbu protiv pranja novca i finansiranje terorizma, piše Slobodna Evropa.

    Loše ocjene u slobodi izražavanja
    Evropska komisija smatra da u BiH nije postignut napredak u garantovanju slobode izražavanja i medija kroz zaštitu novinara od prijetnji i nasilja i obezbjeđivanje finansijske podobnosti sistema javnog emitovanja.

    Ocjenjuje se da i dalje postoje izazovi kada je u pitanju sloboda okupljanja, posebno u Republici Srpskoj.

    Bez napretka i u preuzimanju odgovornosti za EU članstvo
    BiH, prema ocjeni Evropske komisije, treba da značajno pojača usklađivanje sa pravnim tekovinama EU, te primijeni i ojača neophodne zakone.

    – Tokom perioda na koji se izvještaj odnosi (12 mjeseci), postignut je ograničen ili nikakav napredak u različitim poglavljima pravne tekovine EU – zaključuje se u izveštaju.

  • Šest kazni za Srbiju?

    Šest kazni za Srbiju?

    Evropa sprema šest kazni za Srbiju, ukoliko ne promeni stav o nastavku saradnje sa Rusijom, pišu mediji.

    Naša zemlja se suočava sa pretnjama o potpunoj izolaciji, povlačenju investicija sa Zapada i zatvaranja fabrika, blokada izvoza u evropske države, suspenzija pregovora sa Evropskom unijom, zatvaranjer briselske kase, pa čak i ponovno uvođenje viza, pišu “Novosti”.

    To su, kako navode pojedini sagovornici “Novosti”, crvene linije koje bi značile da je šteta neuvođenja sankcija Moskvi veća od koristi. Postoje i oni koji smatraju da nema veće koristi od podrške koju nam Rusi pružaju oko Kosova.

    Predsednik Aleksandar Vučić ukazao je na komplikovanu situaciju u kojoj se našla naša zemlja, u subotnjem obraćanju građanima. Zauzeo je stav da ćemo zadržati ovakvu politiku do “trenutka dok šteta koja se bude nanosila Srbiji ne bude toliko veća od svega drugog da ćemo morati da priznamo da je želja nekih da unište poziciju naše zemlje takva da moramo da prihvatimo neku drugačiju realnost”.

    Srbija je pod pritiskom da zauzme stranu kako spolja, tako i iznutra. Sve je i otvorenijih poziva iz državnog vrha da se pšrikljhučimo sankcijama Rusiji. Predsednik Vučić je takođe istakao da je pri donošenju odluka bitno da čuvamo i gradimo svoju zemlju.

    Suzana Grubješić, iz Centra za spoljnu politiku, navodi da bi prekid saradnje sa EU mogao da ima katastrofalne posledice, pre svega na našu privredu s obzirom da u zemlje Unije izveze 73 odsto svega što proizvede, te i da dovede do povlačenja kompanija u kojima radi

    “Po najgorem scenariju bio bi to praktično povratak u devedesete, jer bi suspenzija pregovora sa EU mogla da dovede i do ponovnog uvođenja viza i spustila bi rampu za brojne predpristupne fondove i za saradnju koju imamo u raznim oblastima, od zdravstva do obrazovanja”, kaže ona.

    Grubješićeva ukazuje da su i sa Rusijom naši odnosi razgranati u raznim segmentima, od kojih je energetika najvidljivija. U svetlu rešavanja kosovskog pitanja ostaje pozicija Rusije u Savetu bezbednosti UN gde ima pravo veta. Ona kaže da ne treba zanemariti i javno mnjenje koje je izrazito proruski orijentisano i protivi se uvođenju sankcija.

    Ognjen Karanović, predsednik Centra za društvenu stabilnost, kaže da se nažalost ne može isključiti scenario da bude presečen sav dotok energenata iz Rusije, a da ona bude marginalizovana u UN:

    “Ukoliko bi pozicija Srbije, koja je okružena zemljama NATO, postala neizdrživa, ako bi došlo do pretnje agresijom ili ekonomskom i političkom izolacijom, onda bi Srbija svakako primenila mere da zaštiti svoje nacionalne interese, ali to ne mora nužno da znači uvođenje sankcija. Prošlo je više od 230 dana a mi se nismo pridružili embargu, Srbija je jedina država koja se nalazi na putu EU koja to nije učinila, zbog poštovanja prema Rusiji i naših bratskih veza i zato što principijelno poštujemo međunarodno pravo. Da li ćemo biti suočeni sa nekom pretnjom koja bi mogla Srbiju da vrati desetinama godina unazad ne zavisi od nas, to se nalazi u rukama velikih sila. Niko ne želi disbalans odnosa sa Rusijom, ali Srbija će na prvom mestu gledati svoje interese”, zaključuje.

  • Austrija tuži EU

    Austrija tuži EU

    Austrija je u petak podnijela tužbu Evropskom sudu pravde zbog klasifikacije koja se koristi za definisanje čistih izvora energije.

    Klasifikovanje nuklearne energije i prirodnog gasa kao čiste energije dovodi u zabludu i protivno je nastojanjima da se stvori ugljično neutralna privreda, rekla je austrijska vlada u pravnom izazovu Evropskoj uniji.

    Ministarka energetike, Leonore Gevesler oglasila se na svom službenom Twitteru kako bi se požalila da čista klasifikacija nuklearne energije i prirodnog gasa ne pomaže u rješavanju klimatskih promjena.

    Nazvati zelenim prirodni pgas koji “šteti klimi”, rekla je da je pogrešno i da potkopava vjerodostojnost evropskog sistema energetske taksonomije i loše je za okolinu.

    Austrijska tužba temelji se na 16 odvojenih argumenata, prema pregledu podneska novinske agencije “Bloomberg”.

    Tvrdnje se kreću od zabrinutosti oko održivosti nuklearne energije do potencijalne klimatske prijetnje koju predstavlja prirodni gas, fosilno gorivo.