VRBAS Media

Oznaka: EU

  • Tramp se vjerovatno vraća, ali Evropa ima rješenje

    Tramp se vjerovatno vraća, ali Evropa ima rješenje

    S obzirom da su Džo Bajden i njegov prethodnik međusobno sve bliži u predizbornim anketama, Evropa se sve više privikava na mogućnost da će Donald Tramp ponovo useliti u Bijelu kuću. A priprema za mogući Trampov novi mandat, nešto je što zaokuplja mnoge evropske umove, piše “Politico” u tekstu pod naslovom “Evropa bi trebala ponuditi Trampu dogovor u vezi Ukrajine koji on ne može odbiti”.

    Kako sada stvari stoje, Evropu najviše brine mogućnost da bi republikanski radikal mogao prestati slati pomoć Ukrajini. Republikanci u Kongresu već sada blokiraju 24 milijarde dolara nove pomoći Ukrajini, a od Hamasovog masakra 7. oktobra mnogi smatraju da bi slanje vojne pomoći Kijevu moglo potkopati ratne napore Izraela.

    U isto vrijeme, evropski čelnici ne gaje nikakve iluzije: u kratkom roku, Evropa ne može zamijeniti svo oružje, obavještajne podatke i diplomatsku podršku koju sada Kijev dobija od SAD-a.

    Ali ono što Evropa ima jeste novac – a upravo to bi mogao biti ključan argument koji bi uvjerio republikance da ostanu uz Ukrajinu.

    Tramp je, s vremena na vrijeme, začuđujuće iskren. U intervjuu kojeg je dao ovog proljeća, kad je utvrdio da bi zaustavio rat Rusije protiv Ukrajine u roku od 24 sata, bivši je predsjednik odbio reći čijoj se pobjedi nada: Kijeva ili Moskve. Umjesto toga je odgovorio: “Znate šta ću vam reći? Reći ću sljedeće. Želim da Evropa dâ više novca. Oni misle da smo mi gomila budala. Trošimo 170 milijardi dolara na neku daleku zemlju, a oni su prve komšije i troše 20. Mislim da to tako neće ići.”

    Bilo kako bilo, kritikovanje “vječnih ratova” u Americi je uvijek donosilo glasove, ali za Trampa je ukrajinska računica prvenstveno finansijska. “Ne moram vjerovati u Feng Šui, radim to jer mi donosi novac”, rekao je jednom čovjek koji je svoje hotele uredio prema praksi harmoničnog dizajna.

    I poput načela Feng Šuija, Trampa takođe nije briga za sigurnosni poredak u Evropi. Ali ipak bi mogao doći u iskušenje ako mu se to učini unosnim.

    Kao predsjednik, Tramp je u početku izražavao skepticizam prema isporuci oružja Ukrajini sve dok ga njegovi saradnici nisu uvjerili da bi izvoz oružja bio unosan za američku industriju i da bi Kijev sve to platio.

    Ista logika motivisala je i njegovo razmišljanje o gasovodu Sjeverni tok 2. Dok se većina američkih čelnika protivila gasovodu jer bi potkopao sigurnost Ukrajine, Trampovo protivljenje bilo je uglavnom motivisano željom da Evropa kupi američki LNG, a ne da finansira Moskvu.

    Stoga bi Evropa trebala iskoristiti ovaj fokus na novcu kako bi osigurala pomoć Ukrajini i najavila da će u idućim godinama kupiti mnogo američkog oružja koje će poslati Kijevu. To bi pomoglo Ukrajini, pomoglo bi Evropi, a pomoglo bi i na zaradu fokusiranom Trampu koji bi uvidio da tu postoji računica.

    Da pokrije američku podršku Ukrajini, Evropa bi morala dati otprilike 45 milijardi evra godišnje. To je 0.3 odsto BDP-a Evropske unije, ili otprilike razlika između NATO-vog cilja od 2 odsto i onoga što je Njemačka stvarno potrošila na odbranu u posljednje dvije godine.

    A paket dugoročne kupnje oružja obavezao bi republikance na podršku Ukrajini. Ni Tramp ni ukrajinski skeptici u Kongresu vjerovatno ne bi otkazali ugovore koje finansira EU, a koji podržavaju američku industriju. U međuvremenu, Ukrajina bi dobila višegodišnju garanciju da će dobiti oružje koje joj treba.

    Transatlantska diplomatija kojoj je u prvom planu samo zarada može se činiti grubom, ali to nije ništa novo. Tokom Zalivskog rata 1991., na primjer, Njemačka je odbila poslati jedinice da se pridruže koaliciji koja je tjerala Irak iz Kuvajta i umjesto toga odlučila dati doprinos od 17 milijardi tadašnjih njemačkih maraka.

    Ako Tramp u novembru iduće godine zaista pobijedi, Brisel će se ionako morati posve okrenuti razgovoru o novcu. Postoji nekoliko ključnih razloga zbog kojih bi to bilo dobro učiniti preventivno.

    Kao prvo, to bi signaliziralo ruskom predsjedniku Vladimiru Putinu da se zapadna podrška Ukrajini neće smanjiti. Što prije Kremlj shvati da ne može pobijediti odugovlačenjem, to bolje.

    Čak i ako Bajden bude ponovno izabran, republikanci će vjerovatno na kraju imati kontrolu u barem jednom američkom zakonodavnom domu. Dakle, Evropi će trebati podrška republikanaca i bez Trampa.

    I konačno, Evropu muči ratni zamor. Ankete pokazuju da podrška Ukrajini opada, što znači da bi evropski čelnici trebali djelovati sada, dok za to imaju političku snagu i javnu podršku.

    Jedne ljetne večeri na terasi kafića u Parizu, jedan je američki turista pitao pušače za susjednim stolom koliko mora platiti da ugase cigarete. Jedan od njih mu je potpuno šokiran odgovorio: “Ovo je Europa! Ovdje ne možete baš sve kupiti!”

    Ali da bi Evropa vezala SAD uz Ukrajinu, ipak će biti potrebno postaviti pitanje “koliko to košta”?

    Bez obzira na ishod predsjedničkih izbora 2024., za Evropu bi bilo dobro da ne stavi sva svoja jaja u američku košaru i da ojača vlastite odbrambene sposobnosti i industrije, prenosi “Jutarnji”. Ali potrebe Ukrajine su kratkoročne. Veliki višegodišnji paket za kupovinu oružja proizvedenog u SAD-u za Ukrajinu stoga bi bio velika investicija u evropsku sigurnost.

    Bila bi to ponižavajuća ponuda. Ali to bi bilo nešto što Tramp ne bi mogao odbiti, navodi “Politico”.

  • Orban: Brisel će morati sam da se snađe u vezi sa sukobom u Ukrajini

    Orban: Brisel će morati sam da se snađe u vezi sa sukobom u Ukrajini

    EU treba da se pripremi da se sama snađe sa sukobom u Ukrajini, jer bi SAD uskoro mogle da izađu iz svega toga, izjavio je premijer Mađarske Viktor Orban.

    “Ako na vlast dođu skeptičniji republikanci, onda će, vrlo je moguće, Evropa morati sama da se nosi sa ogromnim geopolitičkim sukobom, da pronađe gotovo nemoguće političko rješenje problema i snosi sve troškove”, rekao je Orban tokom posjete Cirihu.

    Mađarski premijer smatra da će, ukoliko američka Republikanska partija pobijedi na predsjedničkim i izborima za Kongres SAD 2024. godine, američka politika “naglo promijeniti kurs”.

    Agencija MTI javila je da je Orban naglasio da je Evropa osiromašena i da nema novca za “takvu krizu”.

    Premijer Mađarske ocijenio je da EU neće moći da riješi konflikt u Ukrajini, prenio je TASS.

  • Višković sa delegacijom EU: Svih 14 prioriteta rješavati u paketu

    Višković sa delegacijom EU: Svih 14 prioriteta rješavati u paketu

    Predsjednik Vlade Republike Srpske Radovan Višković danas se u Banjaluci sastao sa delegacijom Evropske unije, koju je predvodio šef Delegacije Evropske unije u BiH i specijalni predstavnik EU u BiH Јohan Satler.

    Višković i članovi delegacije EU razgovarali su o posljednjim dešavanjima u svjetlu davanja uslovnog kandidatskog statusa BiH.

    Predsjednik Vlade Republike Srpske upoznao je Satlera i ambasadore zemalja EU u BiH da Republika Srpska ostaje pri stavu da svih 14 prioriteta koji su navedeni treba da budu predmet razmatranja u narednom periodu, da se ne može rješavati jedan po jedan, već da se svih 14 rješava u paketu.

    Višković je istakao da je to stav institucija Republike Srpske.

    Kako je rekao Republika Srpska je opredijeljena da se kreće na putu EU integracija i još jednom je ponovio stav Republike Srpske da se poštuje već usvojeni mehanizam kordinacije na nivou BiH, saopšteno je iz Vlade Srpske.

    Višković je dodao da su zemlje Zapadnog Balkana dio Evrope, i da Evropska unija nije potpuna bez njih.

    Satler je poručio je da zemlje članice EU podržavaju BiH na putu ka članstvu i ohrabrio da se nastavi sa potrebnim reformama.

    Istakao je da će u decembru u Briselu biti održan sastanak sa političkim liderma iz BiH od kojeg očekuje pozitivne pomake.

    Pored premijera Radovana Viškovića i šefa delegacije EU u BiH Јohana Satlera, sastanku u Banjaluci prisustvovali su ambasador Savezne Republike Njemačke u BiH Tomas Fičen, ambasador Austrije u BiH Urlike Hartman, ambasador Slovenije u BiH Damijan Sedar, ambasador Slovačke u BiH Roman Hloben, ambasador Švedske u BiH Helena Lagerlof, ambasador Bugarske u BiH Valeri Јotov, ambasador Republike Irske u BiH Adrian Farel, ambasador Rumunije u BiH Anton Pakuretu, predstavnik diplomatske kancelarije Belgije u BiH Benjamin Šturuevagen i šef kancelarije Delegacije EU u BiH u Banjaluci Simone Gverini.

  • Satler: Nema pregovora o uslovima koje BiH treba da ispuni

    Satler: Nema pregovora o uslovima koje BiH treba da ispuni

    Šef Delegacije EU u BiH Јohan Satler rekao je da dosta članica EU smatra da bi pristupanje BiH Uniji bilo pozitivno, ali je istakao da nema pregovora o uslovima koje buduće članice treba da ispune.

    Apelujem na ovdašnje lidere da nađu hrabrost i političku volju za postizanje kompromisa što je ključ u svakoj demokratiji – rekao je Satler novinarima u Banjaluci, gdje učestvuje na konferenciji “Civilno društvo i mediji: kritički glasovi pod pritiskom”.

    On je naveo da je EU i dalje zabrinuta zbog toga što je Narodna skupština Republike Srpske usvojila Nacrt zakona o posebnom registru i javnosti rada neprofitnih organizacija, dodavši da je uprkos svemu važno održati slobodu izražavanja, medija i okupljanja.

    Satler je rekao da su čelnici EU u pogledu evrointegracija najavili paket pomoći zapadnom Balkanu od šest milijardi evra, u šta je uključena BiH, ali da su sve uslovili i njenim obavezama na tom planu.

    On je dodao da neće biti popusta i pregovora kada je riječ o temeljnim slobodama.

    • Apelujem da se u Srpskoj ne ide na usvajanje ovog zakona i da se on povuče iz procedure – rekao je Satler i dodao da će EU i dalje podržavati medije i organizacije civilnog društva u BiH.

    Šef Misije OEBS-a u BiH Brajan Ageler rekao je da ograničenje rada novinara, zaštitnika ljudskih prava i civilnog društva u širem smislu predstavlja negaciju slobodne razmjene ideja i informacija od vitalnog značaja za funkcionalnu demokratiju.

    Na konferenciji je bilo riječi o tome kako obezbijediti povoljno okruženje za funkcionisanje civilnog društva i podržati najviše standarde ljudskih prava.

    Organizator konferencije je Kancelarija EU u BiH u saradnji sa Misijom OEBS-a i “Transparensi internešenlom”.

  • Orban: Brisel će morati sam da se snađe u vezi sa sukobom u Ukrajini

    Orban: Brisel će morati sam da se snađe u vezi sa sukobom u Ukrajini

    EU treba da se pripremi da se sama snađe sa sukobom u Ukrajini, jer bi SAD uskoro mogle da izađu iz svega toga, izjavio je premijer Mađarske Viktor Orban.

    “Ako na vlast dođu skeptičniji republikanci, onda će, vrlo je moguće, Evropa morati sama da se nosi sa ogromnim geopolitičkim sukobom, da pronađe gotovo nemoguće političko rješenje problema i snosi sve troškove”, rekao je Orban tokom posjete Cirihu.

    Mađarski premijer smatra da će, ukoliko američka Republikanska partija pobijedi na predsjedničkim i izborima za Kongres SAD 2024. godine, američka politika “naglo promijeniti kurs”.

    Agencija MTI javila je da je Orban naglasio da je Evropa osiromašena i da nema novca za “takvu krizu”.

    Premijer Mađarske ocijenio je da EU neće moći da riješi konflikt u Ukrajini, prenio je TASS.

  • Zelenski: Ukrajina donijela sve odluke za početak pregovora sa EU

    Zelenski: Ukrajina donijela sve odluke za početak pregovora sa EU

    Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski izjavio je da je Ukrajina donela sve odluke koje je trebalo doneti za početak pregovora o pristupanju zemlje Evropskoj uniji.

    Zelenski je podsjetio da su u utorak u Kijevu boravili predsjednik Evropskog saveta Šarl Mišel i predsjednica Moldavije Maja Sandu na desetogodišnjicu početka Majdana, što je, kako je naveo, posebno simbolično.

    “Glavna tema bila je naša integracija u Evropsku uniju. Naša država čini sve što je potrebno za pravi početak pristupnih pregovora. Sve odluke koje smo morali da donesemo su već donesene. A sada ćemo čak i odobriti ono što je trebalo da se uradi prije proljeća”, kazao je Zelenski u video obraćanju.

    Prema njegovim riječima, Ukrajina je apsolutno odlučna da sve sprovede i bude potpuno spremna za početak pregovora.

    “Veoma je važno da Evropska unija ispuni svoje obećanje tako što će doneti odluku za početak pregovora sa Ukrajinom“, naglasio je on.

    Zelenski je izrazio zahvalnost predsjedniku Evropskog savjeta Šarlu Mišelu i svim partnerima u Evropi na njihovoj podršci“ i istakao da je „sada vrijeme za jačanje solidarnosti“.

    Evropska komisija je 8. novembra preporučila Evropskom savetu da otvori pregovore o pristupanju Ukrajine i Moldavije EU.

    Takođe je preporučila, pod određenim uslovima, otvaranje pregovora sa Bosnom i Hercegovinom i davanje statusa zemlje kandidata Gruziji.

    U decembru Evropski savet bi trebalo da razmotri pitanje otpočinjanja pregovora o pristupanju Ukrajine EU.

  • BiH ima priliku da dobije milijardu evra od EU, a evo šta vlast mora da napravi

    BiH ima priliku da dobije milijardu evra od EU, a evo šta vlast mora da napravi

    Uslovno zeleno svjetlo za pregovore za članstvo u Evropskoj uniji vjetar je u leđa vlastima BiH da nastave raditi na reformama. Kao podsticaj za to Evropska unija planira osigurati 6 milijardi evra za cijeli region Zapadnog Balkana u okviru Plana rasta, čime želi ojačati pozitivnu vezu između reformi i ekonomskog rasta.

    Kako je nedavno rekao šef Delegacije EU u BiH Johan Satler, ovaj plan će pružiti nove poticaje za reforme, ali i potaknuti regionalnu ekonomsku integraciju, kao i ekonomsku integraciju regiona s EU. Međutim, to zahtijeva i angažman nadležnih.

    Kako saznaje Avaz, okvirno je planirano da BiH dobije milijardu evra od EU.

    Međutim, to zavisi od plana koji svaka zemlja Zapadnog Balkana mora predati Evropskoj komisiji. To je u suštini reformska agenda, a, kako saznaje „Dnevni avaz“, prvobitni rok za predaju plana jeste početak decembra ove godine.

    Riječ je o početnom prijedlogu koji bi vlasti potom mogle finalizirati, odnosno „utegnuti“ do početka drugog kvartala 2024. godine.


    – Reformske agende su kamen temeljac Plana rasta. Svaka vlada Zapadnog Balkana treba pripremiti reformsku agendu sa setom prioriteta koji se odnose na osnovne i društveno-ekonomske reforme. Isplate će biti uslovljene implementacijom ovih reformi – najavio je nedavno Gert Jan Kopman iz Generalnog direktorata za susjedstvo i pregovore o proširenju.

    Ove reformske agende odredit će reforme, kao i oblast ulaganja koje svaki partner zemalja Zapadnog Balkana, uključujući BiH, treba provesti tokom 2024. godine, odnosno do 2027. godine.

    Indikativni prioriteti u okviru reformskih agenda su: Vladavina, reforma javne uprave i upravljanje javnim finansijama; Razvoj privatnog sektora i poslovno okruženje; Energija i zelena tranzicija-digitalizacija; Ljudski kapital; Osnove/vladavina prava.

    Evropska komisija će konsultovati i usvojiti reformske agende, dok će isplata biti uslovljena uspješnom implementacijom reformskih planova.

  • Satler: Zakoni Republike Srpske su ključni elementi o početku pregovora sa EU

    Satler: Zakoni Republike Srpske su ključni elementi o početku pregovora sa EU

    Johan Zatler, šef Delegacije Evropske unije (EU) u Bosni i Hercegovini, izrazio je zabrinutost zbog nazadovanja u oblasti medija i temeljnih sloboda u zemlji, ističući da će pitanje kriminalizacija klevete i zakona o stranim agentima u Republici Srpskoj biti ključni elementi procjene u izvještaju o početku pregovora o pristupanju EU.

    U ekskluzivnom intervjuu za “Nezavisne novine”, Zatler je naglasio da je sloboda medija ključna tema u ukupnoj ocjeni BiH, te da nazadak u ovoj oblasti nije prihvatljiv ako se zemlja želi kretati naprijed ka Evropskoj uniji. On je takođe potakao građane da se više angažuju u građanskom aktivizmu, ističući da protesti mogu pomoći podizanju svijesti o važnim pitanjima i stvaranju pritiska prema političarima.

    Govoreći o godišnjem izvještaju Komisije za BiH, Zatler je istakao da je pozitivno što je zemlja napravila pomak u formiranju novih vlasti i usvajanju povećanog državnog budžeta. Ipak, istakao je da postoje i stvari koje idu u pogrešnom smjeru, posebno kada je riječ o situaciji u medijima, sužavanju prostora za građanski aktivizam i napadima na ustavni poredak BiH.

    Na pitanje o mogućem ukidanju sankcija protiv Republike Srpske, Zatler je istakao da EU želi da prestanu napadi na ustavni poredak BiH, posebno naglašavajući blokadu finansiranja važnih projekata. Ipak, naglasio je spremnost EU da nastavi projekte čim se situacija promijeni.

    Intervju je također obuhvatio pitanja izbornih reformi, s posebnim naglaskom na integritet izbornog procesa. Zatler je pozvao političare da ubrzaju rad na prijedlogu izbornog zakona koji uključuje dio o integritetu izbora, naglašavajući važnost usvajanja mjera prije sljedećih izbora.

    Na kraju intervjua, Zatler je komentarisao upotrebu bonskih ovlaštenja, ističući da su za EU neuobičajen instrument i da bi se trebali koristiti kao posljednja mjera. Uprkos tome, podržao je rad Kancelarije visokog predstavnika i visokog predstavnika Kristijana Šmita, ali je naglasio potrebu za oprezom u vezi s ovim posebnim instrumentom.

    Iako su neki napori učinjeni, Zatler je naglasio da BiH može i treba činiti više kako bi zadovoljila kriterijume za članstvo u EU, s posebnim osvrtom na hitnost rješavanja ključnih pitanja poput slobode medija i integriteta izbornog procesa.

  • EK produžuje mjere na godinu dana

    EK produžuje mjere na godinu dana

    Evropska komisija (EK) želi da na godinu produži vanredne energetske mere od prošle godine.

    Mere je donela kako bi se EU izborila sa gasnom krizom i zaštitila od budućih naglih skokova cena, ali i brzo prešla na obnovljive izvore energije.

    Neimenovani visoki zvaničnik EU rekao je da se razmatra da te mere, koje prestaju da važe za nekoliko meseci, produži na godinu, prenosi Mina, pozivajući se na Capital.ba.

    EK će predložiti produženje mera nakon što EU postigne dogovor o novim pravilima tržišta gasa, rekao je zvaničnik, navodeći da bi ti pregovori trebalo da se završe ovoga meseca, ali da bi mogli da se preliju i u decembar. Gornja granica cene gasa podelila je zemlje članice EU.

    Pojedine zemlje, uključujući i Nemačku, upozorile su da bi ograničenje cene moglo da oteža snabdevanje sa globalnih tržišta gasa, dok Francuska, Poljska i druge države traže da se ta mera produži kako bi se obuzdala inflacija.

    Energetska situacija u Evropi trenutno je povoljnija nego tokom prošle zime – zahvaljujući zemljama koje su obezbedile uvoz gasa iz drugih zemalja i povećale njegovo skladištenje.

    Rusija je smanjila isporuke gasa Evropi prošle godine što je izazvalo energetsku krizu u Evropi i dovelo do rekordno visokih cena energeneta i velike inflacije.

    EU je donela niz mera kako bi se izborila sa energetskom krizom, uključujući ograničenje cene gasa i brži prelazak na obnovljive izvore energije.

  • “Poludjeli su. Misle da je rat igra”

    “Poludjeli su. Misle da je rat igra”

    Mađarski ministar spoljnih poslova Peter Sijarto rekao je da većina lidera zemalja Evropske unije sukob u Ukrajini tretira kao kompjutersku igru.

    Mađarski diplomata je ovo rekao tokom kongresa vladajuće partije Fides.

    Prema Sijartu, većina evropske političke elite je poludela.

    Sijarto je pozvao na početak pregovaračkog procesa između Rusije i Ukrajine, a takođe je naglasio da snabdevanje ukrajinske vojske oružjem produžava sukob.