VRBAS Media

Oznaka: Covid – 19

  • Tri zemlje ukinule mjere, ko je sljedeći ?

    Tri zemlje ukinule mjere, ko je sljedeći ?

    ​U posljednjih nekoliko mjeseci sve se više govori o “povratku u normalan život”, odnosno o ukidanju epidemioloških mjera i komplikovanih pravila u vezi sa putovanjima koje je prouzrokovala pandemije virusa korona i koje praktično, sa malim izmjenama, traju sve od 2020. godine.

    Uprkos tome što visoko zarazni omikron soj trenutno hara svijetom, a mnoge evropske države u posljednja dva mjeseca iz dana u dan bilježe nove, nezamislive, rekorde po broju inficiranih, pojedine vlasti odlučile su na potpuni preokret.

    Tri evropske zemlje, naime, ukidaju pravila, a sve pod parolom “moramo da naučimo da živimo sa virusom”.

    Polako se ukidaju pojedina pravila u vezi sa putovanjima, a pojedine države su ukinule gotovo sve mjere, prenosi Euronews.

    Danska – bez ograničenja
    Danska je prva zemlja Evropske unije koja je 1. februara ukinula većinu restriktivnih mjera jer više ne smatra kovid-19 “bolešću kritičnom za društvo”. Razlog za to je taj što zaraza, iako je varijanta omikron u porastu i u toj zemlji, ne predstavlja veliki teret za zdravstveni sistem i zemlja ima visoku stopu vakcinacije, rekli su danski zvaničnici, prenosi AP.

    Danska je posljednjih sedmica imala više od 50.000 slučajeva dnevno u prosjeku, ali je broj ljudi u bolničkim jedinicama intenzivne njege opao.

    Ukinuto je obavezno nošenje maski za lice, koje više nisu obavezne u javnom prevozu, prodavnicama i u zatvorenim prostorijama. Vlasti preporučuju korišćenje maski samo u bolnicama, zdravstvenim ustanovama i staračkim domovima.

    Više nisu potrebne digitalne propusnice za ulazak u noćne klubove, kafiće i restorane. Ukinuto je i ograničenje radnog vremena i broj ljudi koji može biti u noćnim klubovima.

    Ostaje samo nekoliko ograničenja za nevakcinisane putnike koji dolaze iz zemalja koje nisu članice EU, niti Šengena.

    Nadležni organi za zdravstvo u Danskoj “preporučuju” da oni koji budu pozitivni na testu za virus korona provedu u samoizolaciji četiri dana, dok kontakti zaraženih lica više ne moraju u karantin.

    Ovo nije prvi put da je Danska ukinula sve mjere, prethodno je vlada donijela istu odluku 10. septembra 2021. godine, kada je takođe ukinula korišćenje kovid propusnica.

    Švedska – nema testiranja, brojke nestaju iz medija
    Švedska je danas ukinula sve epidemiološke mjere uključujući masovna testiranja na virus, čak i među ljudima koji pokazuju simptome infekcije.

    “Došli smo do tačke u kojoj trošak i relevantnost testiranja više nisu opravdani”, rekla je šefica švedske agencije za javno zdravlje Karin Tegmark Vajzel, prenosi agencija AP.

    U toj zemlji samo zdravstveni radnici koji njeguju starije osobe, odnosno najugroženiji pacijenti imaju pravo na besplatno PCR testiranje, i to samo ukoliko imaju simptome.

    Antigenski testovi su i dalje dostupni u supermarketima i apotekama, ali se rezultati neće prijavljivati zdravstvenim vlastima. Takođe, privatne zdravstvene ustanove mogu da obavljaju testove i da izdaju sertifikate za međunarodna putovanja građanima, ali o sopstvenom trošku.

    Švedska je takođe juče ukinula ograničenja u broju okupljenih ljudi na događajima ili u restoranima, kao i kovid sertifikate, a radno vrijeme barova i restorana je kao prije pandemije.

    Od srijede više ne vrijede mjere, kao što su: obavezna kontrola kovid potvrda za sva javna okupljanja u zatvorenom sa više od 50 osoba, sva javna okupljanja u zatvorenom moraju da imaju sjedeća mjesta, ograničenje javnih okupljanja u zatvorenom na 500 osoba (u sportu 500 osoba po tribini) i najmanje 10 kvadratnih metara prostora po učesniku.

    Premijerka Magdalena Anderson izjavila je da pandemija nije završena, već da je ušla u novu fazu.

    Ova zemlja, takođe je ukinula ograničenja za ulazak stranih državljana iz nordijskih zemalja i ostatka Evropske unije i Evropskog ekonomskog prostora.

    Osnova švedskog izlaska iz pandemijskog režima leži u visokoj stopi vakcinacije, relativno niskoj smrtnosti od kovida i stabilnom broju pacijenata na intenzivnoj njezi, bez obzira na snažan porast broja zaraženih s pojavom soja omikron.

    Do danas je u Švedskoj sa dvije doze vakcinisano 84 odsto populacije starije od 12 godina, a još 53 odsto odraslih primilo je i buster.

    Norveška – mjere padaju korak po korak
    Restoranima će ponovno biti dozvoljeno posluživanje alkohola nakon 11 sati uveče, rad od kuće više neće biti obavezan, a sadašnje ograničenje od deset posjetilaca u privatnim kućama je ukinuto, rekao je premijer Norveške Jonas Gahr Stoere.

    Objava je uslijedila nakon sličnih odluka susjedne Danske i drugih evropskih zemalja, uključujući Britaniju, Irsku i Holandiju, koje su ublažile ili ukinule ograničenja posljednjih nedjelja u pokušaju vraćanja u normalu.

    Norveška je u decembru uvela djelimično zatvaranje radi borbe protiv omikron varijante koja se brzo širi, ali većina tih mjera više nije potrebna, saopštila je Vlada.

    “Čak i ako se mnogo više ljudi zarazi, manje je onih kojima je potrebna hospitalizacija. Dobro smo zaštićeni vakcinama. To znači da možemo ublažiti mnoge mjere čak i kada se broj infekcija brzo povećava”, rekao je Stoere.

    Međutim, Norveška će zadržati osnovne mjere fizičke distance, traži od ljudi da ostanu udaljeni najmanje jedan metar i da nose maske za lice na mjestima na kojima je puno ljudi.

    Koje države planiraju ukidanje kovid mjera?
    Brojne druge evropske zemlje ublažile su epidemiološke mjere i privremeno zadržale samo pojedina pravila.

    Među prvima je 19. januara britanski premijer Boris Džonson najavio ukidanje pojedinih mjera, te u Velikoj Britaniji na brojnim mjestima više nije obavezno nošenje maski ili posjedovanje kovid propusnica.

    Irska je 22. januara ukinula skoro sva ograničenja u vezi sa pandemijom virusa korona, uključujući mjere u ugostiteljskom sektoru, ograničenja na sportskim događajima i zahtjev za dokaz o vakcinaciji za ulazak u zatvorene prostore.

    Zadržala je obavezu nošenja maski u javnom prevozu i prodavnicama do kraja februara, uz pojedine mjere u školama.

    Nakon toga, Holandska vlada je 24. januara saopštila da će ponovo otvoriti barove, restorane, kulturna zdanja.

    “Danas činimo veliki korak ka ublažavanju mjera”, protiv epidemije virusa korona, rekao je premijer Mark Rute i dodao da broj zaraženih virusom korona i dalje veliki i da je jasno da se ukidanjem mjera preuzima rizik, prenosi AFP.

    Vlada je ostala pri svojim preporukama da se ne prima više od četiri gosta kod kuće i da bi trebalo nastaviti rad od kuće.

    Ujedinjeni Arapski Emirati postepeno će ukidati mjere ograničenja uvedene zbog sprečavanja širenja virusa korona, s obzirom na to da je broj zaraženih i hospitalizovanih pacijenata smanjen.

    Nacionalna uprava za vanredne situacije najavila je da od sredine februara neće biti ograničenja broja ljudi u javnim prostorima, prenio je Rojters.

  • WHO: Afrika izlazi iz pandemije koronavirusa

    WHO: Afrika izlazi iz pandemije koronavirusa

    Iz Svjetske zdravstvene organizacije (WHO) su saopćili da Afrika izlazi iz pandemije koronavirusa te da se kreće prema fazi u kojoj će moći dugoročno upravljati covidom.

    “Pandemija ulazi u drugačiju fazu. Mislimo da se krećemo, posebno jer se povećava broj vakcinisanih, prema onom što bi mogla biti endemija”, izjavila je čelnica WHO-a za Afriku Matshidiso Moeti.

    Smatra da je broj zaraženih na ovom kontinentu sedam puta veći od registrovanog, a da je broj preminulih i do tri puta veći od registrovanog.

    Moeti je istakla da je to posljedica problema u vezi s testiranjem, a što se odrazilo kroz zvanično relativno mali broj zaraženih i preminulih. To je bio razlog da se stekne dojam da Afrika nije mnogo pogođena pandemijom.

    Prema podacima Univerziteta Johns Hopkins, do jučer, 10. februara, u ovom dijelu svijeta je registrovano 11 miliona ljudi koji su bili zaraženi koronavirusom te 250.000 preminulih. No, u WHO-u procjenjuju da je bilo zaraženo 70 miliona osoba te da je preminulo 750.000.

    U prilog ovoj procjeni su rezultati više istraživanja koja ukazuju na to da ovi brojevi nisu veći od zvaničnih samo u Africi, već i u ostatku svijeta, piše list Guardian.

    Podsjećamo, direktor WHO-a za Evropu Hans Kluge je nedavno izjavio da je izgledno da je i pred Evropom dug period zatišja kada je riječ o pandemiji koronavirusa.

  • Na testu iz vakcinacije BiH dobila dvojku

    Na testu iz vakcinacije BiH dobila dvojku

    Godina dana od početka vakcinacije protiv virusa korona u BiH navršava se sutra, a proces imunizacije je, prema mišljenju medicinara, zaslužio jedva prolaznu ocjenu dva, jer je, kako ističu, cijepljeno tek malo više od 30 odsto građana, dok su društvenim mrežama zavladali antivakseri.

    Pandemija virusa korona, koja je u BiH počela prije skoro dvije godine, poremetila je sve tokove, a u naše živote unijela ono što je postalo poznato kao “nova normalnost”.

    Kao jedini tračak nade da će se sve uskoro vratiti na staro stanje predstavljala je vakcina, a čekajući da u BiH stignu prve doze, veliki broj građana je na vakcinaciju odlazio u susjedne Srbiju i Hrvatsku.

    Prve doze cjepiva dočekali smo početkom februara 2021. godine, kada je u Republiku Srpsku iz Rusije stiglo 2.000 doza sputnjika V.

    Prvi na redu za imunizaciju bili su medicinski radnici Univerzitetskog kliničkog centra RS (UKC RS), a nakon njih mogućnost vakcinacije su dobili i građani stariji od 65 godina, kao i hronični bolesnici.

    Prvu vakcinu protiv virusa korona u BiH je 12. februara prošle godine primio Vlado Đajić, generalni direktor UKC RS, koji je u razgovoru za “Nezavisne novine” naveo da se prvi vakcinisao jer je time želio da bude primjer drugim građanima.

    “Imao sam povjerenje u vakcinu i smatrao sam da je to jedini lijek protiv kovida-19, a htio sam da budem i primjer ostalima”, rekao je Đajić, dodajući da je do sada primio tri doze vakcine protiv kovida-19.

    Istakao je da je mali procenat vakcinisanih pacijenata na kovid odjelima UKC RS imao težu kliničku sliku, te da je surova istina da je kod nas još mali broj vakcinisanih građana.

    “Primijetili smo da se ljudi vakcinišu jednom ili dvije doze vakcine i prođe dug period, evo skoro godinu dana, a da nisu primili treću dozu”, kazao je Đajić, koji je proces vakcinacije ocijenio ocjenom dva.

    Iako smo dugo čekali na vakcine, do sada je u BiH propalo oko 750.000 cjepiva, kako zbog slabe zainteresovanosti građana i kratkog roka trajanja vakcina, tako i zbog pojedinih slučajeva neadekvatnog skladištenja, koji se desio u Domu zdravlja Prijedor, kada je propalo više od 1.200 vakcina. Da ne možemo biti pretjerano zadovoljni procesom vakcinacije, te da su naši građani više vjerovali neprovjerenim vijestima s društvenih mreža, za “Nezavisne” je kazao Nenad Stevandić, šef Tima za praćenje sprovođenja mjera Republičkog štaba za vanredne situacije, navodeći da je zapanjujuće kako je antivakserska kampanja kod nas imala veliki odjek.

    “Dok je obim vakcinacije u zemljama zapadne Evrope oko 70 odsto, mi nismo još ni na 40 odsto”, naveo je Stevandić, te je imunizaciju ocjenio ocjenom 2,5.

    “Napore da se nabave vakcine bih ocjenio s pet, ali narod s 2,5. Najmanje smo u Srpskoj građane zatvarali u periodu pandemije, ali nam oni nisu vratili velikim brojem vakcinisanih”, zaključio je Stevandić.

    Mladen Šukalo, šef porodične medicine u Domu zdravlja Banjaluka, kazao je da je na početku vakcinacije odziv građana bio dobar, ali da se on smanjivao kako je vrijeme prolazilo. Dodao je da građani imaju mogućnost da na više lokacija prime bilo koju od pet dostupnih vakcina protiv virusa korona, te je proces vakcinacije ocijenio ocjenom 2,5, jer, kako je naveo, građani nisu imali previše represivnih mjera, u vidu pojačanog nadzora nad primjenom epidemioloških mjera, uključujući vakcinaciju.

    Ednan Drljević, infektolog iz Opšte bolnice “Abdulah Nakaš” Sarajevo, kazao je da je neophodno da imamo više od 60 odsto vakcinisanih, te da su neki dijelovi BiH, kao što je Kanton Sarajevo, već prešli 55 odsto vakcinisanih, ali da to ništa ne vrijedi ako procenat vakcinisanih nije ujednačen u cijeloj BiH.

    Drljević je proces vakcinacije ocijenio sa dva, jer, kako je naveo, kao država smo slabo naručivali vakcina, a uglavnom smo ih dobijali kao donacije od drugih zemalja.

    “Istovremeno je ostavljeno mnogo vremena protivnicima vakcine da zavladaju medijskim prostorima”, kazao je Drljević za “Nezavisne novine”.

  • Kon: U završnici smo pandemije virusa korona

    Kon: U završnici smo pandemije virusa korona

    U završnici smo pandemije virusa korona, kaže epidemiolog i član Kriznog štaba Predrag Kon i dodaje da bi u Srbiji bilo deset puta manje preminulih od posljedica ove infekcije da je vakcinisano više od 80 odsto populacije.

    Kon je za RTS rekao da je Srbija izašla iz maksimuma novozaraženih virusom korona.

    “Nije jednako u celoj Srbiji, ali se ne može zanemariti da je reprodukciona stopa ispod jedan, iz nedelje u nedelju biće manje zaraženih”, rekao je Kon.

    Komentarišući ukidanje karantina za zaražene u Velikoj Britaniji, Kon je rekao da ovo što se dešava čitavom svijetu je završnica pandemijskog toka bolesti.

    “U toj završnici normalno je da se popuštaju mere tamo gde ste uradili sve što je bilo moguće. Nemoguće je trajno nastaviti život sa ovakvim merama kakve su bile”, naveo je Kon.

    Naglasio je da korona virus neće nestati.

    “On je opstao na planeti, to smo shvatili u junu prošle godine, kad su počeli da obolevaju vakcinisani u Izraelu, jasno je bilo da dolazi do proboja imuniteta, jer se radi o mrtvoj vakcini, ali niko nije očekivao da će tako brzo ići”, naglasio je epidemiolog.

    Kon očekuje da će kovid biti bolest za koju će se vakcinisati jednom godišnje kao kod gripa.

    “To će iz epidemijske situacije da pređe u endemsku bolest gde će bolest i dalje postojati jer čovečanstvo nije našlo način da se izbori. Biće kontinent kao što je Afrika gde nema dvocifrenog broja vakcinisanih, virus će da cirkuliše i da se menja i vraćaće se nazad, kad se vrati – dočekaće ga imunitet populacije”, predviđa Kon.

    Govoreći o stelt varijanti omikron soja koronavirusa, epidemiolog kaže da se u ukupnom praćenju epidemijskog procesa nije nešto posebno značajno desilo otkrićem stelta.

    “Ono što se zna za stelt podvarijantu je da se brže prenosi, oko 1,5 puta, što je jako mnogo”, ukazuje Kon.

    On je dodao da kolektivni imunitet neće biti dostignut na drugi nacin osim vakcinacijom jer će, kako je naveo, postojati “zaostali broj onih koji su osetljivi”.

    “To je tako i kod gripa – ne možete doći do toga da očekujete da se svi zaraze, uvek se neko provuče i kasnije bude u situaciji da može da se zarazi. Kad je grip u pitanju, zna se, jednom u osam godina se čovek susretne sa virusom, kod korone se ne zna tačno. Ovo što se dešava povećava kolektivni imunitet, mi jesmo u završnici, to jeste optimištično, za nekih mesec dana, kad to bude vidno blaže i ponašamo se kao da se ništa ne dešava, onda će ponovo da nas zahvati neki novi talas s tim što neće biti tako veliki”, napominje Kon.

    S obzirom na to da nas naredne nedjelje čeka Sretenje i raspust, epidemiolog ukazuje da su povratnici sa skijanja i drugih događaja vrlo često zarazni i da se mora apelovati na svjest, pogotovo roditelja djece.

  • Šekler: “Stelt se teško razlikuje od delte”

    Šekler: “Stelt se teško razlikuje od delte”

    Taman je procent zaraženih u odnosu na broj pregledanih u Srbiji pao ispod 50 odsto, kada je počelo da se govori o novoj podvrsti omikron soja, takozvanom stelt omikronu. Doktor Milanko Šekler, virusolog i mikrobiolog Veterinarskog specijalističkog instituta u Kraljevu, ističe da ovu podvrstu omikrona nije teško dijagnostikovati, već da je teško razlikovati je od delta soja.

    Milanko Šekler je rekao da podvrsta omikrona neopravdano dobila naziv “stelt” (engl. stealth – potajno), jer je njeno dijagnostikovanje vrlo jednostavno.

    “Problem je što se ova vrsta teško razlikuje od delte pi-si-ar tehnikom, kojom je do sada mogla da se odvoji starija verzija omikrona. Ova današnja ne može da se odvoji, ne može lako da se razlikuje da li je omikron ili delta”, objasnio je Šekler.

    Ističe da se, uprkos velikom broju pacijenata u bolnicama, pokazalo da omikron soj nije ni mutant ni Frankenštajn, koji će nas sve pobiti.

    “Ja sam napomenuo da će biti veliki broj novozaraženih, samim tim, iako je slabiji virus, jasno je da će se povećavati brojevi u bolnicama i da će rasti broj umrlih. Vi ste, recimo, kod delte potrebu za hospitalizacijom od ukupnog broja zaraženih imali šest, sedam, osam posto. Sada kod omikrona je potreba za hospitalizacijom kod svega jednog procenta novozaraženih, ali jedan procenat od 20.000 je 200, a šest-sedam procenata od 5.000 zar je 350”, objasnio je Šekler.

    Omikron daleko blaži za vakcinisane

    Dodaje i da brzi testovi mogu da daju lažno negativan rezultat, ali da li je, kada su pozitivni, to sto posto tačno. Napomenuo je da su simptomi omikrona daleko blaži nego ranije – ali za vakcinisane. “I za nevakcinisane je u najvećem broju slučajeva blaži, ali za starije, imunokompromitovane… Lako se iskomplikuje i dođe do upale pluća i potrebe za kiseonikom”, kaže Šekler.

    Govoreći o pakslovidu, novom, najsavremenijem leku koji je stigao u Srbiju, Šekler je rekao da je ono što je kompanija o njemu objavila impresivno. Ističe i da dosadašnji lekovi, molnupiravir i favipiravir mnogo pomažu ukoliko se daju u prvih pet dana bolesti.

    “Tada se virus najviše umnožava u ćelijama i samim tim ih uništava. Sprečavanjem njegovog umnožavanja, sprečavate da on razara vaše ćelije… Kada virus ošteti te ćelije, recimo na krvnim sudovima, onda postoji mogućnost stvaranja i pokretanja tromba, embolije pluća i to su rizici da neko naglo umre pri čemu je to nemoguće predvideti. A loši izgledi su posledica oštećenja koje je virus naveo na tim receptorima za koje se virus vezuje”, objasnio je Šekler.

    Za jačanje imuniteta bitni svi vitamini

    Ponovio je stav da o četvrtoj dozi ne treba razmišljati, osim za najstarije građane i one sa oslabljenim imunosistemom, ali i za zdravstvene radnike.

    “Zdravstveni radnici su jako izloženi velikim koncentracijama virusa, svakodnevno su izloženi i nalaze se na mestu gde mogu vrlo lako da se zaraze. Svedoci smo koliko se zdravstvenih radnika zarazilo”, rekao je Šekler uz napomenu da je reč o ljudima koji štite ostale, pa i one nevakcinisane.

    Istakao je i da je za jačanje imuniteta neozbiljno izdvajata samo vitamin De, jer su i ostali vitamini – vitamin Ce, vitamin A, vitamin E – podjednako važni da osoba bude potpuno zdrava.

    “Samo potpuno zdrava osoba ima imunosistem na najjačem nivou”, kaže Šekler.

    Napravio je paralelu sa mesom.

    “To bi bilo kao da ja sada kažem kako su proteini iz mesa bitni i da su oni potrebni da bi se stvorila antitela. A antitela koja dobijamo vakcinacijom su proteinskog sastava… Ja sad mogu da zastupam tezu da moramo da jedemo pola kila mesa, jer bez tih proteina ne bismo mogli da stvorimo antitela. To možda jeste opšte gledano tačno, ali naučno gledano nije tačno”, naglasio je Šekler.

  • U Srpskoj preminulo 20 osoba od posljedica korone, 250 novozaraženih

    U Srpskoj preminulo 20 osoba od posljedica korone, 250 novozaraženih

    U Rеpublici Srpskој, u pоsljеdnja 24 čаsа izvršеnо је tеstirаnjе 735 lаbоrаtоriјskih uzоrаkа, а nоvi virus kоrоnа (SARS-CoV-2) pоtvrđеn је kоd 250 оsоba, podaci su u Instituta zа јаvnо zdrаvstvо Rеpublikе Srpskе.

    Rаdi sе о 116 muškаrаcа i 134 žеne, оd kојih је 52 mlаđе, 103 srеdnjе i 95 stаriје živоtnе dоbi.

    Prеmа mјеstu prеbivаlištа, 98 оsоbа је iz Bаnjаlukе, 25 iz Trеbinjа, 22 iz Biјеljinе, pо 12 iz Istоčnоg Nоvоg Sаrајеvа i Prnjаvоrа, оsаm iz Kоzаrskе Dubicе, sеdаm iz Lаktаšа, pо šеst iz Bilеćе, Dоbоја, Ljubinjа i Čеlincа, pо čеtiri iz Mrkоnjić Grаdа, Ribnikа i Fоčе, pо dviје iz Višеgrаdа, Zvоrnikа, Istоčnе Ilidžе, Knеžеvа, Krupе nа Uni, Lоpаrа, Mоdričе, Ugljеvikа i Bеrkоvićа i pо јеdnа iz Brоdа, Grаdiškе, Dеrvеntе, Istоčnоg Drvаrа, Nоvоg Grаdа, Pеtrоvа, Priјеdоrа, Srеbrеnicе, Stаnаrа, Čајničа, Šаmcа i Šipоvа.

    U pоsljеdnjа 24 čаsa priјаvljеno је 20 smrtnih slučајеvа. Rаdi sе о 14 muškаrаcа i šеst žеnа, stаriје živоtnе dоbi оd kојih su tri оsоbе iz Priјеdоrа, pо dviје iz Dоbоја, Istоčnоg Nоvоg Sаrајеvа, Prnjаvоrа, Ribnikа i Sоkоcа i pо јеdnа iz Bаnjalukе, Biјеljinе, Dеrvеntе, Gаckа, Lаktаšа, Ljubinjа i Mrkоnjić Grаdа.

    Dо sаdа su u RS pоtvrđеnа 109.633 slučajа virusа kоrоnа, а prеminulо је ukupnо 6.105 оsоba kоd kојih је pоtvrđеn tеst nа virus kоrоnа.

    Tеstirаne su ukupnо 407.803 оsоbе.

    Ukupаn brој hоspitаlizоvаnih је 614, u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе 249, а u оstаlim bоlnicаmа 365. Nа rеspirаtоru је 45 оsоbа, 22 u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе, 23 u оstаlim bоlnicаmа.

  • Torlak će možda proizvoditi i Sputnjik lajt

    Torlak će možda proizvoditi i Sputnjik lajt

    Direktor Istraživačkog instituta “Gamaleja” Aleksandar Gincburg izjavio je da su u toku razgovori o proizvodnji vakcine protiv korona virusa “Sputnjik lajt” na Institutu “Torlak” u Srbiji.

    U intervjuu za Politiku Gincburg je kazao da je “Sputnjik lajt” odobren u više od 30 zemalja i da je ta jednokomponentna verzija “Sputnjika V” univerzalni buster drugih vakcina.

    “Prerano je da se otkrivaju konkretni detalji. Uvereni smo da srpski virusolozi sa Torlaka mogu da daju značajan doprinos njegovoj globalnoj proizvodnji”, rekao je on.

  • Nova teorija tvrdi da nije u Kini: “Odavde je sve počelo”

    Nova teorija tvrdi da nije u Kini: “Odavde je sve počelo”

    Mađarski naučnici objavili su da postoji veliko neslaganje u podacima o poreklu kovida 19, kao i da su Kinezi uklonili ključne uzorke iz genetske baze podataka.

    Rana verzija kovida-19, za koju se čini da je nastala u laboratoriji, otkrivena je u uzorcima kineske biotehnološke kompanije, piše Sara Knepton, urednica naučne redakcije Telegrafa.

    Ovo otkriće daje za pravo tvrdnjama da je virus možda nastao kao laboratorijski eksperiment koji je slučajno procureo.

    Stručnjaci za bioinformatiku s Veterinarskog fakulteta i Univerziteta Lorand u Budimpešti došli su do otkrića slučajno dok su ispitivali genetske podatke iz uzoraka tla prikupljenih s Antarktika krajem 2018. i početkom 2019. godine.

    Uzorci su poslani u Sangon Biotech u Šangaju na ispitivanje u decembru 2019., gde su kontaminirani dosad nepoznatom varijantom kovida-19.

    Varijanta ima mutacije koje premošćuju jaz između koronavirusa slepog miša i najranijeg soja iz Vuhana, tako da može biti verzija virusa predaka, odnosno već postojećeg, piše Telegraf.

    Jedinstvene mutacije
    Uzorci takođe sadrže DNK hrčaka i majmuna, što sugeriše da je rani virus možda bio uzgajan u životinjskim staničnim linijama.

    “Jedinstvene mutacije upućuju na to da je to varijanta predaka. Dakle, ako je određen recimo sredinom decembra, pre nego što iko identifikovao virus kod ljudi i pokušao da ga uzgaja u laboratorijima, onda to ukazuje na tajne uzorke u laboratorijima 2019. – rekao je Vikont Ridlej, autor knjige ‘Viral: The Search for the Origin of Covid-19’.

    “Oni nisu od tuljana ili pingvina, već od afričkih zelenih majmuna i kineskih hrčaka. Obe vrste su izvor najčešće korišćenih laboratorijskih staničnih linija”, rekao je Ridlej o otkrivenom životinjskom DNK.

    Tačan datum kada je izvršena izdvajanja DNK nije siguran. Međutim, istraživači kažu da bi, ako se to dogodilo u decembru 2019., virus mogao biti predak izvornog ljudskog soja iz Vuhana.

    Ako je ipak izdvojen početkom 2020., možda je bio kontaminiran eksperimentima koje su proveli istraživači koji su pokušavali saznati više o virusu u nastajanju.

    Antarktički uzorci
    Dr. Džiz Blom, virolog iz Centra za istraživanje raka Frid Hatčinson u Sijetlu, ponovno je pregledao podatke i potvrdio da antarktički uzorci sadrže kovid-19 koji je imao tri ključne mutacije koje su približile koronaviruse šišmiša prvom ljudskom soju iz Vuhana.

    Trenutno su kod šišmiša pronađeni najbliži prirodni srodnici covida-19. Jedan takav koronavirus šišmiša, pod nazivom RaTG13, pronađen je u štenama u provinciji Junana, u jugozapadnoj Kini, dok je nekoliko drugih, nazvanih Banal 20- 52, otkriveno je u Laosu, koji deli granicu s provincijom Junana.

    Oba područja proučavali su ‘lovci na viruse’ s uzorcima koje su poslali istraživačima na Institutu za virusologiju u Vuhanu.

    “Te tri mutacije su intrigantne jer su sve mutacije predaka koje pomeraju sekvencu ‘bliže’ srodnicima s koronavirusom šišmiša RaTG13 i Banal 20-52 u odnosu na prvi prijavljeni u Vuhanu sa pijace morskih plodova”, komentarisao je značaj otkrića dr Blum.

    Iste mutacije
    U maju 2021. tim američkih biologa evolucije objavio je istraživanje o tome kako bi predak kovida-19 trebao da izgleda, pa je došao do dve varijenate. Jedna je imala iste tri mutacije pronađene u uzorcima.

    “Virus sa te tri mutacije u odnosu na Wuhan-Hu-1 jedan je od dva verovatna prethodnika za sve trenutno poznate ljudske SarsCov2 viruse”, dodao je dr. Bloom.

    “Sve što možemo reći jest da su ovi uzorci kontaminirani u Sangon Biotechu s nekim ranijim virusima SarsCov2, od kojih su neki izgleda bili iz uzoraka gajenih u laboratoriji”, kazao je dr Bloom.

    “Vremenska linija je ovde jako bitna. Ako su određeni u decembru 2019., onda je to veoma važno, jer Kina drži SarsCov2 viruse neotkrivenima sve do 31. decembra. Sve što možemo reći jest da su ovi uzorci kontaminirani u Sangon Biotechu s nekim ranijim virusima SarsCov2, od kojih su neki izgleda bili iz uzoraka uzgojenih u laboratoriji – kazao je dr. Bloom.

    Mađarski tim kaže da su, kada su prvi put ukazali na neslaganje u podacima određivanja virusa, Kinezi odmah uklonili uzorke iz genetske baze podataka, iako su oni u međuvremenu obnovljeni, zaključuje svoj tekst Telegraf.

  • Švedska ukinula mjere i prestala testirati: “Pandemija nije gotova, ali restrikcije jesu”

    Švedska ukinula mjere i prestala testirati: “Pandemija nije gotova, ali restrikcije jesu”

    Tačno u ponoć, otprilike dvije godine nakon početka pandemije, Švedska je ukinula sve epidemiološke mjere, prestala s masovnim i besplatnim testiranjem na kovid-19 i potpuno otvorila granice za sve građane Evropske unije.

    Čak su i brojke zaraženih i umrlih nestale s istaknutih mjesta u švedskim medijima, prenosi portal Index.

    Na još uvijek plamteću pandemiju, jer Švedska je posljednjih dana bilježila desetine hiljada pozitivnih testova, od jutros podsjeća tek savjet nevakcinisanima da izbjegavaju gužve u zatvorenim prostorima, te preporuka svima da ostanu kod kuće ako imaju simptome kovida-19.

    “Pandemija nije gotova, ali restrikcije jesu”
    “Pandemija nije gotova, ali ograničenja i restrikcije jesu. I dalje postoje posebni savjeti za vevakcinisane osobe. Važno je da svi građani ostanu kod kuće ako imaju simptome. Ne moraju se testirati, osim ako ne rade u zdravstvu i socijalnoj zaštiti. Za njih postoje posebna pravila ponašanja”, rekla je švedska ministrica zdravstva Lena Halengren, te dodala:

    “I dalje postoji potreba da se ljudi vakcinišu. Ako ste dobili dvije doze vakcina, trebali biste uzeti i treću. Za produženje zaštite od širenja zaraze, ali i od ozbiljne bolesti, potrebne su tri doze”.

    Koje su sve mjere ukinute?
    Od srijede, dakle, više ne važesljedeće epidemiološke mjere:

    obavezna kontrola kovid-potvrda za sva javna okupljanja u zatvorenom s više od 50 osoba, sva javna okupljanja u zatvorenom moraju imati sjedeća mjesta, ograničenje javnih okupljanja u zatvorenom na 500 osoba (u sportu 500 osoba po tribini) i najmanje 10 kvadratnih metara prostora po učesniku.
    Ukinuto je i zatvaranje restorana i barova u 23:00, ograničenje od osam osoba za stolom u restoranima uz najmanje jedan metar razmaka među stolovima, javni prostori poput teretana, muzeja, galerija, zabavnih parkova i bazena moraju osigurati najmanje 10 kvadratnih metara prostora po posjetiocu.
    Ukinute su i preporuke da se radi od kuće, da odrasli izbjegavaju učestvovalnje u masovnim sportskim takmičenjima i kampovima, da univerziteti djelimično nastavu održavaju na daljinu, te da se u slučaju gužve u javnom prevozu nosi maska.
    Građani EU ne moraju dokazivati da su vakcinisani ili negativni
    Dodajmo i to da građani EU/EEA i Švajcarske na ulasku u Švedsku više ne moraju dokazivati ni da su vakcinisani, ni da su negativni na kovid-testovima. Vrata su širom otvorena kao i prije pandemije.

    Poseban pandemijski režim i dalje vrijedi za radnike i pacijente u bolničkom sistemu, te zaposlene i korisnike usluga socijalne zaštite. Njih će i dalje testirati kad postoji indikacija, još neko vrijeme u zdravstvenim ustanovama nosiće se maske i slijediti druge epidemiološke mjere.

    Zanimljivo je i da kovid-19 zasad ostaje društveno opasna bolest u Švedskoj.

    Ministrica Halengren najavila je mogućnost ukidanja takve klasifikacije tek početkom aprila.

    Neki restorani potjerali goste u 23:00, pa ih pozvali nazad sat vremena kasnije
    Iako ni dosad epidemiološka ograničenja nisu posebno remetila svakodnevicu Šveđana, niti ukidanje mjere znači da je korona virus nestao, u javnosti se može osjetiti olakšanje.

    Većina noćnih klubova otvorila je vrata posjetiocima točno u minut nakon ponoći s utorka na srijedu.

    Neki su restorani čak potjerali goste u 23:00, prema još važećim propisima, da bi ih ponovno pozvali nazad sat vremena kasnije. Takođe, putničke agencije i avio-kompanije već danima bilježe eksploziju interesa za putovanjima i to najprije na daleke destinacije poput Tajlanda i Floride.

    Zašto ukidanje mjera? Jer su vakcinisali dovoljno ljudi
    Osova ovog izlaska iz pandemijskog režima najprije leži visokoj stopi vakcinisanja, relativno niskoj smrtnosti od kovida-19 i stabilnom broju pacijenata na intenzivnom liječenju bez obzira na snažan porast broja zaraženih s pojavom omikronog soja.

    Do danas je u Švedskoj s dvije doze vakcinisano 84 odsto populacije starije od 12 godina (ovdašnji Zavod za javno zdravstvo mlađima vakcinisanja ionako ne preporučuje), a još 53 odsto odraslih primilo je i treću dozu.

    U prošloj sedmici Švedska je zabilježila 221 smrtni slučaj od kovida-19, a s ukupnom stopom smrtnosti od 157 preminulih na 100.000 stanovnika Švedska je prema podacima američkog Univerziteta Džons Hopkins na 55. mjestu u svijetu, odnosno čak 45 mjesta iza Hrvatske. Na odjeljenjima intenzivnog liječenja trenutno je 100 pacijenata s teškim kovidom-19.

    “Moramo izvući pouke iz ove pandemije”
    “Mislim da smo ono što smo svi zajedno postigli u prošle dvije godine možemo označiti uspjehom. Nismo zatvorili škole, uspjeli smo sačuvati privredu iako se radilo od kuće i nismo se fokusirali samo na velike kompanije nego i na pojedinca”, rekla je Halengrin.

    “Postojala je odlučnost da iz krize, koja nas je tako snažno i sveobuhvatno pogodila, moramo izaći što je moguće bezbolnije. Ipak, moramo izvući pouke iz ove pandemije, jer očigledno je da naša zaštita građana koji su u najvećem riziku nije bila dovoljna”, zaključila je ministrica Halengreen.

  • U Srpskoj zaražena 321 osoba, preminulo 20

    U Srpskoj zaražena 321 osoba, preminulo 20

    U pоsljеdnja 24 čаsа u Institutu zа јаvnо zdrаvstvо Rеpublikе Srpskе, Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе, Univеrzitеtskој bоlnici u Fоči i u bоlnicаmа Sv. Vrаčеvi u Biјеljini i Sv. аpоstоl Lukа u Dоbiјu izvršеnо је tеstirаnjе 840 lаbоrаtоriјskih uzоrаkа, а virus kоrоnа pоtvrđеn је kоd 321 оsоbe, dok je preminulo 20 osoba.

    Kada je riječ o zaraženima, rаdi sе о 134 muškаrаcа i 187 žеnа, оd kојih је 64 mlаđе, 150 srеdnjе i 107 stаriје živоtnе dоbi.

    Prеmа mјеstu prеbivаlištа, 85 оsоbа је iz Bаnjаlukе, 51 iz Trеbinjа, 43 iz Biјеljinе, 10 iz Dоbоја, pо dеvеt iz Grаdiškе, Prnjаvоrа i Srpcа, pо sеdаm iz Zvоrnikа, Fоčе i Šipоvа, pо šеst iz Brаtuncа i Kоzаrskе Dubicе, pо pеt iz Bilеćе, Knеžеvа i Pаlа, pо čеtiri iz Dеrvеntе, Kоtоr Vаrоšа i Nеvеsinjа, pо tri iz Istоčnе Ilidžе, Mоdričе, Mrkоnjić Grаdа, Priјеdоrа, Sоkоcа, Srеbrеnicе i Šаmcа, pо dviје iz Istоčnоg Nоvоg Sаrајеvа, Lаktаšа i Čеlincа i pо јеdnа iz Bеrkоvićа, Višеgrаdа, Gаckа, Lоpаrа, Milićа, Novоg Grаdа, Pеlаgićеvа, Pеtrоvа, Tеslićа i Šеkоvićа.

    U pоsljеdnjа 24 čаsa, Institutu zа јаvnо zdrаvstvо Rеpublikе Srpskе priјаvljеno је 20 smrtnih slučајеvа. Rаdi sе о 12 muškаrаcа i оsаm žеnа, srеdnjе i stаriје živоtnе dоbi оd kојih је pеt оsоbа iz Bаnjаlukе, čеtiri iz Priјеdоrа, pо dviје iz Dеrvеntе, Dоbоја i Mrkоnjić Grаdа i pо јеdnа iz Biјеljinе, Grаdiškе, Mоdričе, Nеvеsinjа i Nоvоg Grаdа.

    Dо sаdа su u Rеpublici Srpskој pоtvrđеnа 109.383 slučajа virusа kоrоnа, а prеminulо је ukupnо 6.085 оsоba kоd kојih је pоtvrđеn tеst nа virus kоrоnа.

    U Rеpublici Srpskој, tеstirаnо je ukupnо 407.068 оsоbа.

    Ukupаn brој hоspitаlizоvаnih u Rеpublici Srpskој је 659, u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе 272, а u оstаlim bоlnicаmа 387. Nа rеspirаtоru је 49 оsоbа, 24 u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе, 25 u оstаlim bоlnicаmа.