Oznaka: Aleksandar Bocan-Harčenko

Rusija je sigurna da normalizacija situacije u BiH treba da bude u okviru unutrašnjeg dijaloga, strogo na osnovu Dejtonskog mirovnog sporazuma, kao i da treba zatvoriti protektorat – Kancelariju visokog predstavnika (OHR), rekao je ruski ambasador u Srbiji Aleksandar Bocan-Harčenko.

Treba da se zatvori, neumjesno u sadašnjim uslovima, protektoratno prisustvo, Kancelarija visokog predstavnika u BiH. Taj pristup, prema našem mišljenju, potpuno odgovara interesima naših zemalja, kao i zadacima jačanja bezbjednosti i stabilnosti na Balkanu i u cijeloj Evropi – istakao je Bocan-Harčenko.

U autorskom tekstu za beogradsku “Politiku”, povodom 220 godina ruske diplomatije, Bocan-Harčenko je istakao da će Rusija nastaviti tijesnu saradnju sa Srbijom u vezi sa Kosovom i Metohijom radi obezbjeđenja zakonitih interesa Beograda, garantovanih u Rezoluciji 1244 Savjeta bezbjednosti UN.

– Na tom temelju, bez povlađivanja kosovskim Albancima, treba da se grade, uz posredovanje EU, pregovori između Beograda i Prištine – naglasio je Bocan-Harčenko.

On je istakao da Priština treba da realizuje sve prethodne dogovore, prije svega o formiranju zajednice srpskih opština, i da prestane sa pokušajima da se taj model, koji obezbjeđuje prava Srba, liši sadržaja.

Bocan-Harčenko je rekao da Moskva visoko cijeni da u Beogradu dijele njenu viziju ključnih međunarodnih tema, kao i da će i dalje njegovati prijateljstvo i povjerenje Rusije i Srbije, usavršavati strateško partnerstvo, uz dijalog na najvišem nivou.

Kada je riječ o ostalim temama, on je naveo da je strateški prioritet Rusije stvaranje “velikog evroazijskog partnerstva” od Lisabona do Vladivostoka, kao i da se Moskva zalaže za političko rješavanje sukoba, te poštovanje svih povelja UN, međunarodnog prava i centralnu ulogu UN.

Bocan-Harčenko je naveo da se Rusija sa istomišljenicima čvrsto zalaže za ozdravljenje međunarodne situacije i da se odlučno suprotstavlja pokušajima Zapada da zamijeni međunarodno pravo nekim “poretkom zasnovanim na pravilima”, a UN “klubovima za izabrane”, čije je djelovanje usredsređeno na ultraliberalnu agendu.

On je dodao da Rusija podržava političko rješavanje sukoba, uključujući i unutarukrajinsku krizu, kao i ujedinjenje međunarodnih napora u sprečavanju prekograničnih izazova i prijetnji, te istakao potrebu za formiranjem nove “bezbjednosne jednačine”, koja bi uzimala u obzir sve međusobno povezane faktore strateške stabilnosti.

Rusija, napomenuo je on, insistira na obezbjeđenju preciznih, sigurnih, pravno obavezujućih garancija bezbjednosti na evropskom kontinentu, na osnovu principa “nedjeljivosti bezbjednosti”, utvrđenog u Povelji za evropsku bezbjednost iz Istanbula 1999. godine.

Bocan-Harčenko je naveo da je riječ o o tri zahtjeva – neširenju NATO-a na istok, nerazmještanju udarnih naoružanja pored ruske zapadne granice i povratku konfiguracije snaga i infrastrukture NATO-a na položaj iz 1997. godine.

Ambasador Rusije u Srbiji Aleksandar Bocan–Harčenko ocijenio je da je najveća prepreka u suočavanju sa političkom krizom i za stabilizaciju BiH zastarjela institucija visokog predstavnika, te da je njeno gašenje zadatak koji prvo treba riješiti.

Komentarišući optužbe Sarajeva da su za najnoviju institucionalnu krizu u BiH krive Srbija i Rusija zbog podrške srpskom članu Predsjedništva BiH Miloradu Dodiku, ruski ambasador je rekao da nije potrebna lupa kako bi se vidjelo da nije rukovodstvo Srba izazvalo kriznu situaciju u BiH, a još manje Srbija i Rusija.

Prema njegovim riječima, to su, prije svega, učinili međunarodni zvaničnici koji bi trebali da budu odgovorni za prevazilaženje postojećih problema.

• Upravo se visoki predstavnik u BiH Valentin Incko prije nego što je dobrovoljno dao ostavku flangrantno umiješao u unutrašnja državna pitanja – rekao je Bocan–Harčenko za magazin Kord.

On je ocijenio da se situacija ozbiljno pogoršala kada je Zapad nominovao Kristijana Šmita za sljedećeg visokog predstavnika, bez konsenzusa u Upravnom odboru Savjeta za sprovođenje mira, mimo Savjeta bezbjednosti UN, kao i bez odobrenja svih strana u BiH.

• Smatramo da postoji samo jedan način da se prevaziđu ovi vještački stvoreni izazovi. Sve strane u BiH treba ponovo da se priključe dijalogu o tome kako same da prevaziđu sve probleme i razlike. Time će obezbijediti primjenu Dejtonskog sporazuma iz 1995, osigurati suverenitet BiH i široka ovlaštenja dva entiteta, kao i jednaka prava tri konstitutivna naroda – rekao je on.

Kada je riječ o situaciji na Kosmetu, Bocan-Harčenko je naveo da Moskva poziva Prištinu da prekine svoje neodgovorno ponašanje i nastavi normalan dijalog sa Beogradom.

• Saglasan sam da je razlog za zastoj dijaloga između Beograda i Prištine nevoljnost privremenih institucija samouprave na Kosovu da vode ozbiljne razgovore. Polazimo od toga da briselski dijalog, organizovan u skladu sa rezolucijom Generalne skupštine UN, ima potencijal koji nije iskorišćen – rekao je on.

Prema njegovim riječima, važno je da facilitatori i druge zainteresovane strane podvuku da vođe Albanaca treba da ispune svoje ranije obaveze, prije svega, one koje se tiču formiranja zajednice srpskih opština.

• Oglušavanje o ovu obavezu, šteti samoj Prištini i mi očekujemo da to shvate što je prije moguće – poručio je Bocan–Harčenko.

On je rekao da pokušaji Prištine da destabilizuje situaciju, uključujući i racije lokalnih policijskih specijalnih snaga na sjeveru Kosova samo stvaraju još više tenzija.

• Žao nam je što oni koji donose takve odluke ne razmatraju njihove moguće ozbiljne implikacije – rekao je ruski ambasador.

Ruski ambasador u Srbiji Aleksandar Bocan Harčenko rekao je da Rusija smatra da je neophodno poštovanje Dejtonskog sporazuma i istakao da treba zatvoriti OHR, jer je visoki predstavnik postao samo velika prepreka za unutrašnji dijalog, pomirenje i razvoj BiH.

“Što se tiče visokog predstavnika i OHR-a, on je postao samo velika prepreka za unutrašnji nacionalni dijalog, pomirenje i razvoj BiH. On je samo velika prepreka”, rekao je Bocan Harčenko na predavanju, koje je putem zoom aplikacije organizovao beogradski Institut za međunarodnu politiku i privredu.

Bocan Harčenko je tokom predavanju o temi “Rusko-srpsko strateško partnerstvo i situacija na Balkanu” istakao da je sada najvažniji zadatak međunarodne zajednice zatvaranje OHR-a i visokog predstavnika u BiH.

Kada je riječ o BiH, Bocan Harčenko je rekao da Rusija ima pravni osnov da iznosi svoje mišljenje o tom pitanju, jer je jedan od garanata Dejtonskog sporazuma, te dodao da je preuranjena teza da je period Dejtona završen i da je počeo “briselski period”, koji daje mogućnost za promjenu Dejtona.

“Svaka promjena Dejtonskog sporazuma moguća je samo na osnovu nacionalnog konsenzusa, saglasnosti dva entiteta i tri naroda u BiH”, naglasio je ruski ambasador u Beogradu.

On je istakao da nametute odluke nisu bile od pomoći nikada, nego su samo bile izvor tenzija, kao i nametanje nekih promjena Ustava i slično.

“I sada mi tražimo poštovanje Dejtona i dejtonskih principa”, dodao je Bocan Harčenko.

Što se tiče politike Srbije prema Republici Srpskoj i BiH, Bocan Harčenko je istakao da postoje posebna bliskost i posebni odnosi između Srbije i Srpske, koji se razvijaju aktivno, ali potpuno legalno u okviru Dejtona i sporazuma o specijalnim odnosima.

Bocan Harčenko je podsjetio da je predsjednik Srbije Aleksandar Vučić više puta ponavljao da Srbija poštuje teritorijalnu cjelovitost BiH, te dodao da se u Srbiji vodi veoma odmjerena pravna politika na osnovu Dejtona i Povelje UN.

On je ukazao i na tenzije između bošnjačkog i hrvatskog naroda u FBiH, te da više razumijevanja postoji između Srba i Hrvata u BiH, kojima je cilj da spriječe centralizaciju zemlje i nametanje i dominaciju Bošnjaka ne samo u FBiH, nego i u cijeloj BiH.

Bocan Harčenko je naveo da konzenzus u BiH za učlanjenje u NATO ne postoji, jer je Srpska odlučno protiv i, kao i Srbija, ima neutralni vojni status.

“Mi smatramo da neutralni status za sada obezbjeđuje sigurnost na najbolji način razvoj privrede i ekonomije”, rekao je Bocan Harčenko.

On je naveo da je Rusija veoma zabrinuta zbog situacije na Kosovu i Metohiji, naročito zbog događaja na sjeveru Kosmeta, gdje su nedavno upali prištinski specijalci, kao i zbog odustva napretka u dijalogu Beograda i Prištine.

Bocan Harčenko je istakao da Rusija smatra da međunarodno prisustvo na Kosovu i Metohiji mora da postane aktivnije i da radi na osnovu načela UN i izbalansirano, te dodao da Rusija smatra da je rješenje za Kosovo moguće samo kroz dijalog, koji Moskva podržava i smatra da drugi način rješavanja uopšte ne postoji.

“Nismo zadovoljni stanjem u dijalogu, zbog odsustva napretka što je očigledno. Tražimo od EU da napravi što više pritiska na Prištinu i tražimo ispunjavanje potpisanih ugovora. Beograd sve ispunjava, a Priština ne. Ovo se prije svega tiče Zajednice srpskih opština. To je najvažnije”, rekao je Bocan Harčenko.

On je dodao da su apsolutna glupost izjave Prištine da konačno rješenje treba da bude da Beograd prizna samoproglašeno Kosovo.

Bocan Harčenko je naveo da Rusija, kao stalna članica Savjeta bezbjednosti UN, pomaže Srbiji u sprečavanju legalizacije samproglašenog Kosova i pokušaja Prištine da postane član međunarodnih organizacija.

On je rekao da Rusija pozdravlja odluku i dosljednost Srbije da ne podrži sankcije EU i Zapada protiv Rusije, uz uvažavanje nacionalnog cilja i interesa Srbije, navodeći da predsjednik Srbije misli na dobrobit i interese svog naroda.

“One koji se zalažu za sankcije, pitao bih o čemu razmišljaju bilo da je pitanje energetike ili infrastrukture. Naše privrede su povezane, ali Rusija ni u čemu ne pritišće Srbiju, nego se radi o uzajamnom odnosu. Mi radimo toliko koliko želi sama Srbija”, rekao je Harčenko.

On je dodao da je saglasan se mišljenjima da Srbija i Rusija treba da imaju još više i još bolje međusobne odnose, te dodao da Rusija ne želi da sprečava interese EU u regionu.

“Veoma smo zadovoljni političkim dijalogom na najvišem i na svim nivoima Srbije i Rusije”, rekao je Bocan Harčenko, te podsjetio na bliskog srpskog i ruskog naroda kroz istoriju i u svim oblastima života, ali i na noviju saradnju na sprečavanja revizije istorije.

Kada je riječ o ekonomiji, ruski ambasador je ukazao na status Srbije kao tranzitne zemlje kroz koju prolazi gasovod i ruski gas, što je povećalo njen autoritet i ekonomske mogućnosti u Evropi.

On je rekao da u Srbiji nema nikakvih političkih smetnji što se tiče saradnje sa Rusijom u energetskoj sferi, te podsjetio na povoljnu cijenu ruskog gasa, koju su dogovorili srpski i ruski predsjednik Alekandar Vučić i Vladimir Putin, što je Srbiji obezbijedilo energetsku sigurnost.

Bocan Harčenko je istakao da Srbija i Rusija imaju pouzdan partnerski odnos, uzuvažavanje uzajamnih interesa i uzajamno poštovanje, te naveo da je realan cilj da trgovinska razmjena dvije zemlje dostigne četiri milijarde dolara godišnje.

Ruski ambasador u Beogradu Aleksandar Bocan Harčenko izjavio je da situacija na KiM izaziva veliku zabrinutost u Moskvi.

Bocan Harčenko, koji se sastao sa ministrom odbrane Nebojšom Stefanovićem tokom obilaska garnizona u Raški i jedinica kojima je povišena borbena gotovost zbog krize na sjeveru Kosova i Metohije, izrazio je rusku podršku stavu Beograda koji je usmjeren ka deeskalaciji situacije na Kosmetu.

“Kod nas u Moskvi ta situacija izaziva veoma veliku zabrinutost”, rekao je ambasador Rusije i dodao da je odgovornost za nastalu situaciju na privremenim institucijama u Prištini.

Ambasador je ukazao i da gomilanje snaga na prelazima predstavlja kršenje i neispunjavanje sporazuma koji su ranije potpisani, te naveo da su na djelu provokacije i prijetnje upućene na terenu Srbima koji žive na KiM, objavio je Tanjug.

On je rekao da u dijalogu sa Beogradom, kod Prištine nema nijednog znaka za traženjem kompromisa što pokazuje opasnu liniju Prištine i pritisak koji vrši na Srbe, što može izazvati nove sukobe.

Bocan Harčenko je ukazao i da postoji čudan, ali štetan stav zapadnih partnera i SAD koji zatvaraju oči pred nastalom situacijom, a razlog za to su stari dvostruki aršini.

Sada vidimo, kako je naveo, i višestruke aršine, pri čemu se i Priština i Beograd pozivaju na uzdržanost i deeskalaciju, dok se sa srpske strane ne pravi nijedna provokacija, a ponašanje Beograda je suzdržano.

Bocan Harčenko je zaključio da se ruski ministar spoljnih poslova Sergej Lavrov trenutno nalazi u Njujorku i da je ubijeđen da će on iskoristiti svoj položaj i poziciju Rusije u UN s ciljem smirivanja situacije na zasjedanju generalne Skupštine svjetske organizacije.