Kategorija: Vijesti

Starlink satelitski internet stiže u BiH ove godine

Građani Bosne i Hercegovine bi tokom 2026. godine, prema najnovijim informacijama sa zvanične Starlink mape pokrivenosti, napokon mogli dobiti pristup Starlink satelitskom internetu, usluzi o kojoj se u domaćoj javnosti govori već nekoliko godina.

Još donedavno Bosna i Hercegovina je na službenoj mapi bila označena kao teritorija bez najave dolaska ovog servisa, što je kod mnogih izazivalo sumnju hoće li Starlink uopšte uskoro stići.

Međutim, posljednje ažuriranje donijelo je konkretniju naznaku, 2026. godina sada stoji kao planirani period dostupnosti, što je prvi put da je naznačen okvirni rok.

Time se Bosna i Hercegovina, zajedno sa Srbijom i Crnom Gorom, svrstava među posljednje evropske zemlje koje će zvanično dobiti ovu vrstu interneta, dok je veći dio kontinenta već godinama pokriven.

Ipak, činjenica da je rok konačno naznačen mnogima ulijeva optimizam, posebno onima koji žive u ruralnim i planinskim područjima gdje je stabilna internet veza i dalje izazov.

Starlink je satelitski internet servis kompanije SpaceX, iza koje stoji američki poduzetnik Elon Musk. Umjesto klasičnih kablova i baznih stanica, Starlink koristi mrežu hiljada malih satelita u niskoj Zemljinoj orbiti, omogućavajući korisnicima brzu vezu gotovo bilo gdje gdje postoji pogled prema nebu.

Upravo zbog toga je posebno zanimljiv ljudima u manjim sredinama, vikend naseljima i područjima gdje tradicionalni operateri nemaju razvijenu infrastrukturu.

U državama gdje je već dostupan, Starlink je pronašao primjenu u domaćinstvima, školama, turističkim objektima, ali i u hitnim službama i na terenu tokom prirodnih nepogoda. Za mnoge korisnike on ne predstavlja samo brži internet, već i osjećaj povezanosti sa svijetom tamo gdje je to ranije bilo teško ostvarivo.

Ukoliko planovi budu realizovani prema najavljenom roku, 2026. godina bi za dio građana Bosne i Hercegovine mogla značiti novu opciju izbora, internet koji ne zavisi od kablova, nego od satelita.

5 Februara, 2026
Polovina noćenja u privatnom smještaju neprijavljena

Ako ste makar jednom prenoćili u stanu koji se izdaje „na dan“, velika je vjerovatnoća da taj boravak nikada nije evidentiran u zvaničnim turističkim podacima. Dok institucije objavljuju rekorde u broju dolazaka i noćenja, značajan dio turističkog prometa u Republici Srpskoj odvija se mimo sistema prijave i kontrole.

Prema informacijama Agencije za posredničke, informatičke i finansijske usluge, u Republici Srpskoj registrovana su 3.144 objekta za kratkoročni najam, od čega se 545 nalazi u Banjaluci. To su kapaciteti koji se zvanično vode u evidencijama i ulaze u statistiku.

Ipak, stanje na terenu pokazuje drugačiju sliku. Na osnovu oglasa na globalnim platformama, društvenim mrežama i lokalnim kanalima oglašavanja, procjenjuje se da se samo u Banjaluci istovremeno iznajmljuje između 700 i 1.000 stanova. To ukazuje da veliki broj izdavalaca posluje bez registracije.

Rukovodilac Sektora za promociju u Turističkoj organizaciji Republike Srpske Marko Radić kaže da se manjkavosti jasno vide i kroz zvanične brojke. „Ako pogledamo statistiku za 2025. godinu, gotovo da nemamo evidentiran promet u privatnom smještaju. U zemljama okruženja taj segment učestvuje sa 50 do 60 odsto u ukupnim noćenjima, što govori koliko je kod nas turizam van evidencije“, navodi Radić.

On ističe da zbog toga i ukupni rezultati djeluju slabije nego što realno jesu. „Može se reći da bi postojeće brojke trebalo uvećati za oko 50 odsto, jer toliki dio otpada na privatni smještaj koji se ne prijavljuje“, dodaje Radić.

Prema njegovim riječima, problem se ne odnosi samo na apartmane i stanove. Zvanična popunjenost hotela iznosi oko 20 odsto, dok je za održivo poslovanje potrebno najmanje 35 do 40 procenata, što otvara sumnju da ni svi hotelski podaci nisu obuhvaćeni prijavama.

„Kada se sve uzme u obzir, realna procjena je da je prošle godine ostvareno više od dva miliona noćenja“, kaže Radić, iako službena statistika bilježi nešto više od 1,2 miliona.

Neprijavljeni gosti znače i manji prihod od boravišne takse, iz koje se finansiraju promocija i razvoj turističkih destinacija. Iako novac koji turisti troše ostaje u lokalnoj ekonomiji, bez preciznih podataka teško je planirati razvoj sektora i sagledati stvarni obim turizma.

Od početka godine formalno je uspostavljen centralni informacioni sistem za prijavu smještaja i gostiju, ali njegova puna primjena tek se očekuje. U turističkom sektoru smatraju da ključni izazov nisu propisi, već njihovo sprovođenje u praksi.

Zakon o ugostiteljstvu Republike Srpske predviđa kazne za fizička lica koja izdaju smještaj bez registracije, ugovora i evidencije gostiju u rasponu od 300 do 2.000 KM. Za neprijavljivanje gostiju i boravišne takse u centralni sistem kazne mogu dostići i 5.000 KM, uz mogućnost privremene zabrane rada do šest mjeseci u slučaju ponovljenih prekršaja.

Ipak, predstavnici sektora upozoravaju da se sankcije rijetko izriču, zbog čega razlika između zakonskih rješenja i stvarnog stanja ostaje velika. Tako Republika Srpska, uprkos rastu interesovanja turista, i dalje nema potpunu sliku o tome koliki je njen stvarni turistički promet.

5 Februara, 2026
Kremlj: Rano govoriti o rezultatima pregovora u Abu Dabiju

U Abu Dabiju je započeo drugi dan pregovora o okončanju četvorogodišnjeg rusko-ukrajinskog sukoba. Portparol Kremlja Dmitrij Peskov rekao je da je rano govoriti o rezultatima pregovora u Abu Dabiju.

– Pregovori se nastavljaju danas, tako da je prerano za izvođenje bilo kakvih zaključaka – rekao je Peskov novinarima, odgovarajući na pitanje da li je Kremlj već dobio informacije o rezultatima prvog dana razgovora u Abu Dabiju i kako pregovori napreduju.

Po njegovim riječima, ruski pregovarači operativno izvještavaju Putina o svemu.

Specijalni izaslanik ruskog predsjednika za strane investicije i ekonomsku saradnju Kiril Dmitrijev prethodno je ocijenio da je ostvaren napredak u pregovorima u vezi sa postizanjem mirovnog sporazuma za sukob u Ukrajini.

Pregovori o ukrajinskom sukobu u Abu Dabiju i drugog dana se održavaju iza zatvorenih vrata, rekao je izvor za Sputnjik. Dodao je da je atmosfera na pregovorima pozitivna.

5 Februara, 2026
Postoji li rizik da se nipah virus pojavi u Srpskoj?

U Republici Srpskoj i regionu trenutno nema registrovanih slučajeva virusa Nipah (nipa) niti specifične vrste slijepih miševa koji ga prenose.

Načelnik Službe za epidemiologiju u Institutu za javno zdravstvo Nina Rodić Vukmir izjavila je da je rizik za opštu populaciju trenutno veoma nizak, ali i apelovala na građane koji putuju u područja u kojima je potvrđen ovaj virus da se pridržavaju mjera predostrožnosti.

Ona je precizirala da je riječ o dijelovima jugoistočne Azije, prvenstveno Indije, koja je trenutno glavno žarište, te Bangladeša, koji je endemsko područje za bolest koju izaziva virus Nipah, prenosi Srna.

Vukmirova savjetuje građanima da nakon povratka sa puta prate zdravstveno stanje, te da se odmah jave nadležnoj zdravstvenoj ustanovi ukoliko u roku od 21 dan osjete simptome poput visoke temperature, jake glavobolje, kašlja ili otežanog disanja.

Virus se prenosi sa životinja na ljude

Vukmirova je rekla da je virus Nipah virus prenosi sa životinja na ljude, ali se može prenositi i direktnim kontaktom sa zaraženom osobom.

“Prirodni domaćini virusa su voćni šišmiši. Klasifikovan je kao nivo biosigurnosti četiri /BSL-4/, što je najviši nivo biološke sigurnosti i u istoj kategoriji sa patogenima kao što je ebola. Zbog karakteristika, ponekad se pominje i u kontekstu potencijalne zloupotrebe /bioterorizam/”, pojasnila je Vukmirova.

Prema njenim riječima, virus se prenosi direktnim kontaktom sa zaraženim životinjama, najčešće slijepim miševima ili svinjama, kao i konzumiranjem kontaminirane hrane, na primjer, voća ili soka od urmi /datula/ koje su zaražene pljuvačkom ili urinom zaraženih šišmiša.

“Takođe, moguće je i prenošenje sa čovjeka na čovjeka putem bliskog kontakta sa sekretima zaražene osobe, često u kućnim uslovima ili zdravstvenim ustanovama”, navela je Vukmirova.

Period inkubacije traje od četiri do 14 dana

Vukmirova kaže da inkubacija obično traje od četiri do 14 dana.

Klinička slika, napominje Vukmirova, varira od asimptomatske /supkliničke/ infekcije do akutne respiratorne bolesti /blage ili teške/ i fatalnog encefalitisa.

“Blagi simptomi uključuju groznicu, glavobolju, kašalj, bol u grlu i otežano disanje. Teže forme bolesti se karakterišu kao akutni respiratorni distres, encefalitis, dezorijentacija, a u najtežim slučajevima koma”, pojasnila je Vukmirova.

Rizik od infekcije spriječiti higijenom

Vukmirova je rekla da trenutno ne postoji specifična vakcina ili lijek za virus Nipah, ali da se rizik od infekcije u zahvaćenom području može znatno smanjiti redovnim pranjem ruku, naročito nakon kontakta sa životinjama ili boravka na potencijalno rizičnim područjima.

Potrebno je prati voće, svježi sok od ubrane urme prokuvati, dok treba izbjegavati konzumiranje sirovih sokova od palme/urme koji su stajali na otvorenom.

Ona je rekla da, ukoliko neko njeguje osobu sa simptomima respiratorne infekcije, treba da koristi zaštitne maske i rukavice.

5 Februara, 2026
Hag odlučio: Odbijeno puštanje Milana Martića na slobodu

Međunarodni rezidualni mehanizam za krivične tribunale u Hagu odbio je prijevremeno puštanje na slobodu Milana Martića, nekadašnjeg predsjednika Republike Srpske Krajine, saopšteno je danas, 4. februara iz tog suda.

Odluku i obrazloženje, sadržano na 20 stranica, potpisala je Grasijela Gati Santana, predsjednica Mehanizma.

On je naložila da Odluka što prije bude dostavljena vlastima Estonije, gdje Martić služi zatvorsku kaznu, Srbije i tužiocu.

U obrazloženju se navodi da je Mehanizam u maju prošle godine od Estonije obaviješten da je Martić stekao uslov za prijevremeno puštanje na slobodu.

Milan Martić (72), osim što je bio predsjednik Republike Srpske Krajine, bio je ministar odbrane i ministar unutrašnjih poslova.

Osuđen je 2007. godine na 35 godina zatvora pred Haškim tribunalom.

Sud ga je proglasio krivim za zločine nad Hrvatima i Bošnajcima u Kninskoj Krajini, zapadnoj Bosni i Zagrebu u periodu od 1991. do 1995. godine.

4 Februara, 2026
Stevanović: Zatvoren put Trnovo-Foča, ugrožena bezbjednost putnika

Put Trnovo-Miljevina-Foča od danas je zatvoren za saobraćaj zbog lošeg stanja i ugrožene bezbjednosti putnika, a za sva vozila obezbijeđen je alternativni pravac, izjavio je ministar saobraćaja i veza Republike Srpske Zoran Stevanović.

Stevanović je pojasnio da je most na rijeci Bistrici je u katastrofalnom stanju koje je prouzrokovano klizištem koje se pojavilo zbog radova na Hidroelektrani “Bistrica”.

– Izvođač radova je neodgovorno postupio i došli smo u situaciju da nije bezbjedna upotreba mosta, odnosno da je ugrožena bezbjednost putnika – naveo je Stevanović.

On je ukazao da je nakon ekspertize i praćenja utvrđeno da postoji pomjeranje mosta na dnevnom nivou.

– Јavno preduzeće Putevi Republike Srpske sa Ministarstvom unutrašnjih poslova i Ministarstvom saobraćaja i veza donijelo je odluku da se taj pravac zatvori. Laka vozila, automobili i mali autobusi saobraćaće alternativnim pravcem prema Kalinoviku, a sva ostala vozila koristiće druge pravce – istakao je Stevanović za Srnu.

On je naveo da će zabrana saobraćaja trajati sve dok se ne ispune bezbjednosni uslovi na tom putnom pravcu.

4 Februara, 2026
U Srpskoj uskoro proizvodnja dronova za civilnu primjenu

U Republici Srpskoj uskoro bi mogla da počne proizvodnja dronova za civilnu primjenu.

Prezentacija dronovaFoto: Ustupljena fotografija

Startap firmi “RMUS” Balkan, koja je danas predstavila dva drona, “Muvu” i “Gavrana”, partneri u proizvodnji mogli bi da budu Naučno-tehnološki park Republike Srpske i banjalučko preduzeće “Kosmos”.

Vlada Srpske dala je podršku realizaciji projekta.

“Muva” za unutra. “Gavran” za vani.

Dronovi su sa visokosofisticiranom tehnologijom.

I namijenjeni su, prije svega, zaštiti bezbjedosti i snimanju u objektima i van njih

– To su tehnologije koje su spremne za proizvodnju. I mi se nadamo budućoj saradnji i da ta saradnja krene što prije jer to su tehnologije koje se jako brzo razvijaju – naveo je Velibor Brlek, direktor “RMUS” Balkan startapa.

Mogući partneri u tom poslu su Kosmos i Naučno-tehnološki park Srpske.

Tehničke i zakonske pretpostavke već postoje, a firma “RMUS” Balkans postala je prvi virtuelni član Naučno-tehnološkog parka.

– Kroz rad NTP, kompanija ima nesmetan pristup naučno-istraživačkoj akademskoj zajednici u Republici Srpskoj, ali i predstavnicima privrede u it sektoru – istakao je Nikola Dragović, direktor Naučno-tehnološkog parka Republike Srpske.

Republika Srpska prepoznata je kao prostor koji ima veliki potencijal da se dronovi ovdje proizvode i prodaju na domaćem i stranom tržištu. Ne nude samo proizvod i tehnologiju nego i platformu za obuku za njihovo upravljanje.

– Tražio sam da u narednih petnaest dana budem obaviješten, da, ako bilo šta treba i može da učini Vlada Republike Srpske i bilo koje resorno ministarstvo, da ćemo to uraditi. Naravno, nećemo se na ovom zaustaviti, imajući u vidu da Kosmos ima kapacitete i za druge programe. Vidjećemo, ali prvo da uradimo ovaj dio, da organizujemo ovdje proizvodnju – napomenuo je Savo Minić, predsjednik Vlade Republike Srpske.

Resorni ministri saglasni – ovo je važan dan za Naučno-tehnološki park i privredu u Srpskoj.

Zahvalni su “RMUS” grupi iz Amerike, što su u Srpskoj prepoznali značajan potencijal.

– Mogli ste čuti od predstavnika kompanije da nije u pitanju samo proizvodnja dronova već u saradnji sa NTP razvijanje novih tehnologija – naveo je Draga Mastilović, ministar za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Republike Srpske.

– Dolazi jedan ovakav projekat u Republiku Srpsku u preduzeće koje već ima iskustva sa ovim tehnologijama, bilo je ranije poznato po proizvodnji radarskih sistema i sličnih tehnologija – dodao je Radenko Bubić, ministar privrede i preduzetništva Republike Srpske.

A dronovi, ako počne proizvodnja, biće konkurentni na tržištu, uvjeravaju iz “RMUS” Balkana. Cilj je, ističu, da se Republika Srpska nađe na mapi lidera u proizvodnji ove vrste civilne tehnologije kao tehnologije budućnosti.

4 Februara, 2026
Vlada Srpske će pokrenuti postupak za ocjenu ustavnosti Zakona o zemljišnim knjigama FBiH

U sjedištu Vlade Republike Srpske održan je prvi sastanak Interresorne radne grupe koja je formirana sa zadatkom pripreme institucionalnog odgovora Srpske sa ciljem zaštite otete imovine Srpske pravoslavne crkve na području Mostara.

Nakon upisivanja grobalja i crkve u “svojinu države” na djelu je jasan pokušaj otimanja srpske imovine u Federaciji BiH, a samim tim i svođenja Srba u tom entitetu na statističku grešku.

Nakon sastanka je naglašeno da će Srpska koristeći sva institucionalna i pravna sredstva pomoći srpskom narodu i Srpskoj pravoslavnoj crkvi na teritoriji Federacije.

Goran Selak, ministar pravde u Vladi Srpske izjavio je, nakon prvog sastanka Interresorne radne grupe, da će od danas ovo tijelo biti u stalnom zasjedanju, te da će na naredne sastanke biti pozvani predstavnici eparhija SPC u BiH, kao i predstavnici Odbora za zaštitu Srba u Federaciji BiH.

– Osim pokretanja postupka za ocjenu ustavnosti Zakona o zemljišnim knjigama, Republička uprava za geodetske i imovinsko pravne poslove Republike Srpske proširiće kapacitete podrške Srbima u FBiH, Advokatska komora pozvaće advokate da se stave na raspolaganje SPC i srpskom narodu, a preduzećemo i druge aktivnosti radi zaštite srpske imovine – naveo je Selak.

On je kazao da je Srpska danas pokazala da će dati odgovore i da neće biti samo posmatrač onoga što se dešava srpskom narodu u FBiH.

S druge strane, naveo je Selak, Republika Srpska nikada nije pravila problem kada su u pitanju svetinje ili groblja drugih naroda na području Republike Srpske.

Selak je najavio da će zatražiti sastanak sa ministrima pravde na nivou BiH, entiteta i kantona, poručivši svim institucijama u FBiH da još jednom povedu računa i da isprave nezakonitosti u vezi sa knjiženjem imovine.

Generalni sekretar Vlada Republike Srpske Dalibor Panić naveo je da je Vlada formirala najširi front kako bi se zaštitila imovina Srba u FBiH.

On je rekao da je Srpska uradila usklađivanje evidencija mnogo prije nego što je to uradila FBiH, ali nije bilo potrebe da se formira bilo kakvo tijelo u tom entitetu koje bi štitilo bilo čiju imovinu na teritoriji Republike Srpske, zato što su to radili institucionalno, primjenjivali posebne propise, ulagali posebna sredstva na pozivanje stranaka.

– To nas je okvirno koštalo oko 200.000 KM mjesečno. Bio je to spor, mukotrpan proces, ali posebna pažnja se obraćala na prava svih ljudi koji su bili upisani u neku od tih evidencija – podsjetio je Panić.

Direktor Republičke uprave za geodetske i imovinsko-pravne poslove Dragan Stanković rekao je da će besplatna pravna pomoć Srbima iz FBiH biti proširena na sve 64 organizacione jedinice u Republici Srpskoj.

– Do sada je ova pomoć pružana u šest kancelarija, uz značajno povećanje broja zahtjeva u odnosu na prethodni period. To su Banjaluka, Bijeljina, Zvornik, Istočno Sarajevo, Nevesinje i Mrkonjić Grad. U prošloj godini, u odnosu na prethodnu, povećan je angažman za 175 odsto u smislu pružanja pomoći ljudima – rekao je Stanković.

Zamjenik pravobranioca Republike Srpske Milan Radujko rekao je da će Pravobranilaštvo staviti na raspolaganje sva stručna lica da bi dali svesrdnu podršku svima kojim je potrebna u FBiH.

On je istakao da Zakon o zemljišnim knjigama FBiH nije ustavan, kao što to nisu ni Uredba o izlaganju na javni uvid podataka premjera i katastra klasiranja zemljišta, Pravilnik o postupanju u zemljišno-knjižnim stvarima.

– Ukazivali smo na sve ovo i ranije, ali i na pokušaj otuđenja pokretne imovine i kulturnog blaga srpskog naroda koji se odnosi na Čajničko jevanđelje koje su pokušali upisati kao nacionalno blago BiH – podsjetio je Radujko.

Predsjednik Advokatske komore Republike Srpske Darko Kremenović rekao je da je nesporno da je došlo do povrede ljudskih prava i neprikosnovenosti prava vlasništva, što je dovelo do pravne nesigurnosti u FBiH po pitanju zaštite imovine Srba i SPC.

Interresornu radnu grupu, koja je formirana radi zaštite prava SPC i Srba u FBiH, čine predstavnici Vlade Republike Srpske i Ministarstva pravde, Pravobranilaštva, Republičke uprave za geodetske i imovinsko-pravne poslove, kao i Advokatske komore Srpske.

4 Februara, 2026
Minić razgovarao sa specijalnom izaslanicom Ujedinjenog Kraljevstva za Zapadni Balkan

Predsjednik Vlade Republike Srpske Savo Minić razgovarao je danas u Banjaluci sa specijalnom izaslanicom Ujedinjenog Kraljevstva za Zapadni Balkan Karen Pirs.

Tokom razgovora razmijenjena su mišljenja o aktuelnoj političkoj i ekonomskoj situaciji, sa posebnim osvrtom na proces evropskih integracija.

Specijalna izaslanica Ujedinjenog Kraljevstva za Zapadni Balkan Karen Pirs izrazila je podršku Ujedinjenog Kraljevstva putu BiH ka Evropskoj uniji, te rješavanju svih otvorenih pitanja.

Na sastanku je ocijenjeno da je poštovanje Dejtonskog mirovnog sporazuma ključni okvir i garant funkcionisanja BiH.

Minić je zahvalio sagovornicima na iskazanoj podršci Ujedinjenog Kraljevstva, te naveo da je i ova diplomatska posjeta veoma značajna za Republiku Srpsku i BiH i da šalje jasnu poruku.

Minić je posebno istakao da se sva otvorena pitanja moraju rješavati kroz dijalog domaćih političkih faktora.

Na sastanku je izražen obostrani interes za nastavak saradnje usmjerene ka daljem napretku Republike Srpske i BiH, uz uvažavanje ravnopravnosti svih konstitutivnih naroda.

Današnjem sastanku prisustvovao je ambasador Velike Britanije u BiH DŽulijan Rajli.

4 Februara, 2026
Đokić: Vlada Srpske odlučna da se problemi rješavaju zajednički odmah

Ministar energetike i rudarstva Republike Srpske Petar Đokić istakao je danas u Ugljeviku da je Vlada Republike Srpske odlučna da se problemi stanovništva, nastali usljed rudarskih radova, rješavaju zajednički i odmah.

Đokić je ovo rekao u uvodnom izlaganju na sastanku čija je tema rješavanje infrastrukturnih problema nastalih usljed rudarskih radova, čime bi se omogućilo nesmetano izvođenje radova Rudnika i termoelektrane “Ugljevik”.

Sastanku koji se održava u upravnoj zgradi RiTE “Ugljevik” prisustvuju direktor “Elektroprivrede Republike Srpske” Luka Petrović, direktor “Puteva Republike Srpske” Miroslav Јanković i direktor “Elektro-Bijeljine” Bojan Savić.

Na skupu su i članovi Uprave RiTE, načelnik Ugljevika Dragna Gajić, predstavnici Pravobranilaštva Republike Srpske i Republičke uprave za geodetske i imovinsko-pravne poslove Republike Srpske, te stanovnici mjesnih zajednica koje su obuhvaćene planiranim rudarskim aktivnostima.

Cilj sastanka je usaglašavanje aktivnosti i institucionalnog rješavanja otvorenih infrastrukturnih i imovinsko-pravnih pitanja, kako bi se obezbijedili uslovi za nesmetano izvođenje rudarskih radova i stabilno funkcionisanje RiTE “Ugljevik”.

4 Februara, 2026