VRBAS Media

Kategorija: Uncategorized

  • Zeljković: UKC RS otvara šesti sprat za kovid pacijente

    Zeljković: UKC RS otvara šesti sprat za kovid pacijente

    Načelnik Urgentnog centra Univerzitetskog kliničkog centra (UKC) Republike Srpske Slavica Zeljković rekla je danas da je epidemiološka situacija pogoršana i da se u UKC-u i Urgentnom centru od početka godine svakodnevno bilježi sve više upućenih pacijenata.

    Ona je istakla da je planirano da se prošire kapaciteti koji se odnose na kovid i već od sutra planirano je otvaranje šestog sprata, te dodala da je prostor obezbijeđen, a timovi spremni.

    “Nažalost, posljednjih dana imamo sve veći broj hospitalizovanih pacijenata”, izjavila je Zeljkovićeva na konferenciji za novinare u UKC-u.

    Ona je napomenula da su na početku januara bili uglavnom ambulantni, lakši pacijenti, a da je sada sve više hroničnih bolesnika sa nizom pridruženih bolesti koji odmah po prijemu zahtijevaju hospitalizaciju.

    “U petak na subotu smo imali ukupno 50 hospitalizovanih pacijenata na kovid odjeljenju”, rekla je Zeljkovićeva.

    Ona je istakla da se posljednjih dana javio veliki problem jer je veliki broj oboljelih i zaraženih radnika UKC-a koji su u kontaktu sa inficiranim, pa je trenutno više od 250 medicinara na bolovanju.

    “Uprkos svim poteškoćama sa kojima se svakodnevno susrećemo, uz ogromne napore našeg rukovodstva u organizaciji ovog sistema i nas, radnika, pokušavamo održati ovaj sistem – i kovid i nekovid na UKC-u”, rekla je Zeljkovićeva.

    Ona je navela da i dalje rade sve ambulante, elektivni prijemi i elektivne operacije, ali i dodala da je situacija vrlo teška.

    “Trudimo se da održimo i pružimo maksimalnu uslugu, a građane molimo i apelujemo na razumijevanje jer moraju duže čekati na preglede, da budu strpljivi kada dođu. Apelujemo i dalje na poštovanje epidemioloških mjera onako kako je Institut i Ministarstvo zdravlja propisalo i apelujemo na vakcinaciju”, kaže Zeljkovićeva.

    Ona je dodala da za sada nemaju plan da se obustavi redovan rad.

    Zeljkovićeva je napomenula da je danas upućeno više od 50 pacijenata na Urgentni centar UKC-a i da je od tog broja pet već hospitalizovano, dok još 10 čeka na dijagnostičku obradu.

    “Već od samog dolaska jasno je da su to pacijenti koji su na kiseoniku, koji su hronični bolesnici starije životne dobi. Od jutros nismo imali nijednog mlađeg pacijenta, ali to je ono što smo i očekivali sa pogoršanjem epidemiološke situacije da će sada kovid kod bolesnika koji imaju već niz komorbiteta dovesti do pogoršanja njihovog opšteg stanja i da će oni biti u teškom stanju od samog dolaska”, rekla je Zeljkovićeva.

    Ona je navela da u intenzivnoj njezi dnevno imaju od 20 do 35 pacijenata koji su na respiratoru, a od ostalih pacijenata više od pola je na kiseoničkoj terapiji i to su teški bolesnici.

    Abdominalni hirurg Goran Janjić, koji radi u kovid i nekovid sistemu, istakao je da, uprkos pogoršanju epidemiološke situacije, zahvaljujući radu i entuzijazmu svih u UKC-u, uspijevaju da odgovore svim zadacima.

    Janjić je naveo da je danas glavni dežurni hirurg u UKC-u za nekovid pacijente i da inače ima desetak dežurstava mjesečno i u kovid i nekovid sistemu, a da se između toga rade operacije na redovnom programu.

    “Svjedok sam velike količine posla koji radimo, ali uspijevamo, uprkos svim tim pogoršanjima i situaciji, da odgovorimo i pružimo maksimalnu zdravstvenu zaštitu svim našim pacijentima. Za sada uspijevamo da održavamo kontinuitet i redovnog i urgentnog programa”, rekao je Janjić.

    On je napomenuo da je u UKC-u hospitalizovano 307 pacijenata, od kojih oko 150 zahtijeva neki vid respiratorne podrške.

  • Tedros: Uslovi su idealni da se pojavi još sojeva

    Tedros: Uslovi su idealni da se pojavi još sojeva

    Šef Svjetske zdravstvene organizacije (SZO) Tedros Gebrejesus izjavio je danas da bi bilo opasno pomisliti da je izuzetno zarazni omikron soj posljednji soj koji će se pojaviti u svijetu i da je to konačnica pandemije i ocijenio da su trenutni uslovi “idealni” da se pojavi još sojeva.

    Međutim, Tedros je dodao da je moguće da će ove godine doći do kraja akutne faze pandemije, gdje kovid predstavlja globalnu zdravstvenu urgentnu prijetnju, pod uslovom da se strategije i “pomagala” kao što su testovi i vakcine iskoriste na pravi način, prenio je Rojters.

    Govoreći na otvaranju sastanka izvršnog tijela, Tedros je skrenuo pažnju da je omikron otkriven prije skoro 10 nedjelja, a da je zabilježeno od tada 80 miliona slučajeva u svijetu, više nego što ih je bilo u 2020. godini.

    “Uslovi su idealni da se pojavi još sojeva”, dodao je.

  • U Srpskoj preminulo 12 osoba, 126 novozaraženih

    U Srpskoj preminulo 12 osoba, 126 novozaraženih

    U pоsljеdnja 24 čаsа u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе i u Bоlnici Sv. Vrаčеvi u Biјеljini izvršеnо је tеstirаnjе 220 lаbоrаtоriјskih uzоrakа, а nоvi virus kоrоnа pоtvrđеn је kоd 136 оsоbа, a preminulo je 12 osoba.

    Kada je riječ o zaraženima rаdi sе о 64 muškаrаcа i 72 žеnе, оd kојih је sеdаm mlаđе, 55 srеdnjе i 74 stаriје živоtnе dоbi.

    Prеmа mјеstu prеbivаlištа, 45 оsоbа је iz Bаnjаlukе, 31 iz Bеrkоvićа, оsаm iz Zvоrnikа, pо šеst iz Brаtuncа, Lаktаšа i Milićа, pо pеt iz Prnjаvоrа i Milićа, čеtiri iz Čеlincа, pо tri iz Dеrvеntе i Srpcа, pо dviје iz Vlаsеnicе, Kоtоr Vаrоšа, Mrkоnjić Grаdа i Ribnikа i pо јеdnа iz Grаdiškе, Knеžеvа, Kоzаrskе Dubicе, Оsmаkа, Priјеdоrа i Sоkоcа.

    U pоsljеdnjа 24 čаsa, Institutu zа јаvnо zdrаvstvо Rеpublikе Srpskе priјаvljеno je 12 smrtnih slučајеvа. Rаdi sе о dеvеt muškаrаcа i tri žеnе, srеdnjе i stаriје živоtnе dоbi оd kојih su pо dviје оsоbе iz Bаnjаlukе, Priјеdоrа i Prnjаvоrа i pо јеdnа iz Biјеljinе, LJubinjа, Mrkоnjić Grаdа, Pаlа, Trеbinjа i Vukоsаvljа.

    Dо sаdа je u Rеpublici Srpskој pоtvrđеno 103.569 slučajеvа virusа kоrоnа, а prеminulо је ukupnо 5.737 оsоbа kоd kојih је pоtvrđеn tеst nа virus kоrоnа.

    U Rеpublici Srpskој, tеstirаnе su ukupnо 394.353 оsоbа.

    Ukupаn brој hоspitаlizоvаnih u Rеpublici Srpskој је 758, u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе 307, а u оstаlim bоlnicаmа 451. Nа rеspirаtоru је 55 оsоba, 30 u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе, 25 u оstаlim bоlnicаmа.

  • Sunovrat Australije

    Sunovrat Australije

    Ljeto u Australiji je vreme za plažu i roštiljanje, ali ove godine je totalni haos zbog sve većeg broja slučajeva korone i nedostatka brzih testova.

    Prošle sedmice izostanci radnika zbog izolacije i bolesti postali su toliko ozbiljni da je nacionalna vlada razmotrila smanjenje starosne granice za dozvole za rad, kako bi se i maloletnici mogli uključiti u lance snabdevanja namirnicama, navodi CNN.

    Ipak, ministri su na kraju odustali od tog plana, ali činjenica da Australija, zemlja koja je nekada hvaljena zbog svog odgovora na pandemiju, razmišlja o takvom potezu, je pokazala koliko se čelnici ove zemlje bore s pandemijom i traženjem pravog odgovora na nju.

    Nakon što je veći deo pandemije provela zatvorena od sveta, Australija sada isprobava novi pristup – živeti s kovidom. Ali taj se pomak poklopio s pojavom omikrona koji je doveo do porasta broja slučajeva. Većina od 1,5 miliona zaraženih u Australiji zaražena je u poslednje tri sedmice, a u petak je zemlja izvestila o rekordnom broju od 88 smrtnih slučajeva u jednom danu.

    U odnosu na ostatak sveta, ukupni broj umrlih od pandemije u Australiji od oko 3.000 i dalje je relativno nizak, uglavnom zbog odluke vlade da zatvori svoje granice, uvede dugotrajne mere lokdauna i promoviše vakcine.

    Iako nova situacija ne uzrokuje zdravstvenu katastrofu u razmerima koji se mogu videti drugde, ona dovodi do velikih poremećaja u zemlji o kojoj se nekada pisalo kao o uzoru drugim zemljama u borbi protiv pandemije, prenosi hrvatski portal Index.hr.

    Australijska vlada za ovakvu situaciju krivi pojavu omikrona. “Omikron je bio jedno od najvećih iznenađenja u izazovima i prilično je preokrenuo način na koji smo do tog trenutka upravljali pandemijom”, rekao je premijer Skot Morison.

    On je objasnio da se plan “živeti s kovidom” bazirao na delta varijanti koronavirusa koja nije bila toliko zarazna pa zato nije naručeno dovoljno antigenskih testova – što je ključno u ovoj fazi pandemije kada je toliko ljudi zaraženo. Kućni testovi daju rezultate za nekoliko minuta, ali ih je gotovo nemoguće pronaći u Australiji.

    Kritičari kažu da je vlada morala da predvidi nadolazeću krizu, a ako primer navode Ujedinjeno Kraljevstvo koje daje besplatne testove, dok su SAD problem nedostatka testova rešile mnogo pre nego što je broj slučajeva u Australiji porastao.

    Ali, haos je krenuo i mesta za testiranje beleže kolaps. Neki ljudi žele da dokažu da nemaju kovid kako bi mogli da idu na posao, drugi taj test trebaju za posetu rodbini u bolnicama i domovima za stare. Bez njih, mnogi ljudi ostaju kod kuće u izolaciji, bez da znaju jesu li zarazni ili ne.

    Vlada kaže da stiže još zaliha. Besplatni testovi sad su dostupni u državnim klinikama, ali samo za osobe koje imaju simptome ili one koje se smatraju bliskim kontaktom, što se definiše kao neko ko živi s pozitivnom osobom ili je s njom bila u prostoriji više od četiri sata.

    Međutim, na pitanje kako će ti testovi biti distribuirani, Kris Oven, predsednik Farmaceutskog saveza, rekao je: “To je trenutno sporna točka. Očigledno nema dostupnih zaliha.”

    Premijer Novog Južnog Velsa je rekao da će se sva deca i učitelji morati dva puta da se testiraju brzim testovima kad se škola nastavi. Viktoria ima sličan pristup, ali samo “preporučuje” testove dva puta sedmično. Ali, tesova nema. Prošle sedmice, Savez učitelja upozorio je da će se škole možda i zatvoriti ako brojevi slučajeva porastu.

  • Peti talas korone “zapljusnuo” Srpsku: Isti ljekar liječi u hitnoj i u “kovid” ambulanti

    Peti talas korone “zapljusnuo” Srpsku: Isti ljekar liječi u hitnoj i u “kovid” ambulanti

    Ubrzano širenje virusa korona proteklih dana zadalo je probleme medicinskim radnicima u domovima zdravlja širom Srpske, pa često isti ljekar nekoliko časova dežura u Službi hitne pomoći, a potom nastavlja smjenu u “kovid” ambulanti.

    Otkako je peti talas pandemije zapljusnuo Srpsku u domovima zdravlja svakodnevno imaju pune ruke posla, a u službama hitne pomoći smjene traju i po 16 časova. S obzirom na to da među zaraženima ima i ljekara i medicinskog osoblja, redovi se stvaraju i pred hitnom i pred “kovid” ambulantama, jer oboljelih je mnogo, pa zdravstveni radnici ne stižu sve da pregledaju čim dođu u zdravstvenu ustanovu.

    Da je situacija nezavidna potvrđuju i u Domu zdravlja Ugljevik, ističući da su među zaraženim i njihove kolege tehničari i vozači.

    “U hitnoj pomoći smjena traje i do 16 časova. Danas recimo radim i u hitnoj i u “kovidu”. Svaki put iznova ide procedura oblačenja zaštitnog odijela, a to poprilično oduzima vrijeme. Stvaraju se redovi na obje strane, ljudi čekaju, ali šta da radimo. Uz razumijevanje s obje strane stižemo nekako”, rekla je ljekar porodične medicine Brankica Miljanović.

    Dodaje da u smjeni pregleda i do 50 pacijenata, među kojima ima i mnogo mladih.

    “Na sreću većina ima blagu kliničku sliku, manje je hospitalizacija”, rekla je Miljanovićeva.

    Ništa bolja situacija nije ni u kotorvaroškom Domu zdravlja “Sveti Pantelejmon”, gdje takođe ima zaposlenih u izolaciji, pa se snalaze kako znaju i nastoje reorganizacijom obezbijediti što bolje uslove za pacijente kako bi svi došli na red i bili pregledani.

    “Proteklih dana je bio haos. Nije bilo dovoljno ljekara i onda niti možemo kvalitetno raditi u hitnoj ni u “kovidu”, zbog čega sam povukao dvije doktorke sa specijalizacije da desetak dana priskoče u pomoć, tako da sada stalno imamo jednog ljekara dežurnog u hitnoj, a drugog u ‘kovidu'”, rekao je direktor kotorvaroškog Doma zdravlja, Vladimir Bibić. Istakao je da su na bolovanju dva ljekara, nekoliko sestara i tri vozača.

    Bibić naglašava da dnevno obave i do 150 pregleda u Službi hitne pomoći.

    “Prije pandemije dnevno je bilo dvadesetak pregleda. Na rendgenu je takođe ogromna gužva, čak pet puta više za dan urade snimaka nego u neko normalno vrijeme. Laboratorija tri ili četiri puta više ima posla nego prije korone”, kazao je Bibić.

    Veliki pritisak proteklih dana bio je i na derventski Dom zdravlja, a prema riječima direktora te zdravstvene ustanove Mirka Šarana veliki problem predstavljala im dužina trajanja izolacije.

    “Medicinari koji su bili zaraženi uglavnom su imali blažu kliničku sliku i već nakon nekoliko dana osjećali su se bolje, a u izolaciji su ostajali deset, pa i 14 dana. Dobro će nam doći skraćenje izolacije i karantina”, rekao je Šaran.

    Naglasio je da su sve kapacitete usmjerili u “kovid” ambulantu koja radi u dvije smjene, prenosi Glas Srpske.

  • Postkovid je tihi ubica, ljudi moraju da se čuvaju

    Postkovid je tihi ubica, ljudi moraju da se čuvaju

    Komandant vojne kovid bolnice Karaburma, pukovnik docent dr Ivo Udovičić upozorava da postkovid stanja kod pacijenata koji su preležali infekciju mogu da budu veoma opasna.

    “Postkovid može da bude tihi ubica i ljudi moraju da se čuvaju”, kaže dr Udovičić za “Politiku”, a prenosi Tanjug.

    On podsjeća da korona virus ne izaziva samo upalu pluća.

    “Kovid-19 je sistemska bolest koja dominantno napada endotel krvnih sudova i tu pravi štetu, razara ih i stvara uslove za krvne uguške i začepljenja krvnih sudova. A onda, šest mjeseci poslije kovida, čovjek doživi infarkt miokarda ili šlog”, kaže on.

    Docent dr Udovičić navodi da će nas postkovid tek koštati i tek će izazvati probleme.

    “To se prije svega odnosi na one koji su bili zaraženi delta sojem”, kaže komandant vojne kovid bolnice Karaburma.

  • SZO: Omikron soj nije posljednji soj pandemije korona virusa

    SZO: Omikron soj nije posljednji soj pandemije korona virusa

    Visoka zvaničnica Svjetske zdravstvene organizacije Maria van Kerkhove upozorila je danas zemlje koje misle da su završile sa pandemijom korona virusa jer bilježe pad broja novozaraženih, da omikron nije posljednjih soj ove pandemije.

    “U mnogim zemljama poput Velike Britanije u kojoj se razvio visok nivo imuniteta stanovništva od infekcije, gdje je visoka pokrivenost vakcinacijom, vidjećete razliku u budućnosti. Nalazite se u drugoj fazi pandemije,” rekla je ona za BBC, prenosi britanski Gardijan.

    Ona je ukazala da od 10 milijardi doza vakcina protiv korona virusa koje su do sada primijenjene, još uvek ima tri milijarde ljudi koji čekaju svoju prvu dozu.

    “Još uvek imamo veoma osjetljivu populaciju. To je globalni problem, tako da ga moramo tretirati globalnim rješenjima,” ukazala je ona i dodala da se pandemija korona virusa neće završiti ovim talasom omikrona, kao i da on nije posljednji soj o kojem ćemo pričati.

  • U Srpskoj korona potvrđena kod 128 osoba, 14 preminulo

    Оd pоsljеdnjеg izvјеštаја о еpidеmiоlоškој situаciјi u Rеpublici Srpskој, u pоsljеdnja 24 čаsа, u Institutu zа јаvnо zdrаvstvо Rеpublikе Srpskе, Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе i u Bоlnici Sv. Vrаčеvi u Biјеljini izvršеnо је tеstirаnjе 369 lаbоrаtоriјskih uzоrkа, а nоvi virus kоrоnа (SARS-CoV-2) pоtvrđеn је kоd 128 оsоbа.

    Rаdi sе о 65 muškаrаcа i 63 žеnе, оd kојih su 16 mlаđе, 58 srеdnjе i 54 stаriје živоtnе dоbi.

    Prеmа mјеstu prеbivаlištа, 42 оsоbе su iz Bаnjаlukе, 29 iz Biјеljinе, 14 iz Ugljеvikа, 11 iz Lаktаšа, оsаm iz Kоtоr Vаrоšа, čеtiri iz Prnjаvоrа, pо tri iz Zvоrnikа, Lоpаrа i Mrkоnjić Grаdа, pо dviје iz Knеžеvа, Ribnikа i Čеlincа i pо јеdnа iz Grаdiškе, Priјеdоrа, Rоgаticе, Srpcа i Tеslićа.

    U pоsljеdnjа 24 čаsa, Institutu zа јаvnо zdrаvstvо Rеpublikе Srpskе priјаvljеnо је 14 smrtnih slučајеvа. Rаdi sе о оsаm muškаrаcа i šеst žеnа, srеdnjе i stаriје živоtnе dоbi оd kојih је pеt оsоbа iz Bаnjаlukе, tri iz Trеbinjа i pо јеdnа iz Dоbоја, Pеtrоvа, Priјеdоrа, Rоgаticе, Tеslićа i Šipоvа.

    Dо sаdа su u Rеpublici Srpskој pоtvrđеnа 103.433 slučаја virusа kоrоnа, а prеminulo je ukupnо 5.725 оsоba kоd kојih је pоtvrđеn tеst nа virus kоrоnа.

    Rеpublici Srpskој, tеstirаne su ukupnо 394.133 оsоbе.

    Ukupаn brој hоspitаlizоvаnih u Rеpublici Srpskој је 748, u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе 301, а u оstаlim bоlnicаmа 447. Nа rеspirаtоru je 59 оsоba (31 u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе, 28 u оstаlim bоlnicаmа).

  • Sve više zaraženih, u bolnicama skoro udvostručen broj kovid pacijenata

    Sve više zaraženih, u bolnicama skoro udvostručen broj kovid pacijenata

    U bolnicama u Srpskoj od kovida 19 trenutno se liječi 712 pacijenata, što je za 334 više nego početkom januara.

    To znači da je u ovom, petom talasu korone, broj hospitalizovanih povećan za čak 88 odsto.

    Prema podacima Instituta za javno zdravstvo RS, početkom ovog mjeseca na respiratoru su bila 43 kovid pacijenta, a sada ih je 55.

    Izuzetno velika zaraznost omikron soja korona virusa dovela je do toga da je za tek nešto više od tri sedmice u Srpskoj inficirano preko 9.000 ljudi, dok je, u ovom periodu, kovid odnio 174 života. Među preminulima je i osamnaestogodišnji mladić, koji je najmlađa žrtva od početka epidemije.

    Činjenica je da omikron, posebno kod mlađih i zdravih osoba, izaziva blaže kliničke slike, zbog čega porast broj zaraženih, na sreću, ne prati povećanje broja ljudi koji završavaju na bolničkom liječenju.

    Iz bolnica u Srpskoj potvrdili su za Srpskainfo da među pacijentima sada dominiraju starije osobe, te oni sa većim brojem komorbiditeta, te da je u velikoj većini slučajeva riječ o nevakcinisanima.

    Međutim, iz pojedinih bolnica upozorili su da, zbog povećanog priliva pacijenata, razmišljaju o proširenju kovid kapaciteta.

    – Suočavamo se sa značajnim porastom broja upućenih u Urgentni centar UKC RS. Početkom januara, među pacijentima su dominirali mlađi ljudi, sa blažim respiratornim smetnjama, odnosno kliničkom slikom obične prehlade. Sad su češće upale pluća, te pogoršanje hronične bolesti pacijenta, što zahtijeva hospitalizaciju i respiratornu podršku – rekla je za Srpskainfo načelnica pomenutog centra dr Slavica Zeljković.

  • Omikron potpuno promijenio pandemiju, da li će je i dokrajčiti?

    Svijet se pribojavao najgoreg kada se krajem novembra pojavila zabrinjavajuća nova varijanta virusa korona koja je zahvatila Južnu Afriku dosad neviđenim tempom. Ali, dva mjeseca kasnije soj omikron je postao dominantan u većem dijelu svijeta, a priča se za neke promijenila.

    “Nivoi zabrinutosti u vezi s omikronom obično su niži nego kod prethodnih varijanti. Kod mnogih je faktor straha od kovida manji”, rekao je za CNN Sajmon Vilijams, istraživač javnog mišljenja i ponašanja prema kovidu 19 na Univerzitetu Swansea, prenosi Index.hr.

    Dio naučne zajednice oprezno optimističan: “Ovo bi mogao biti zadnji čin”
    Manja ozbiljnost bolesti kod omikrona u poređenju s prethodnim varijantama i percipirana vjerovatnost da će svi na kraju biti zaraženi pridonijeli su opuštanju u razmišljanju ljudi, ističe Vilijams. To je čak dovelo do toga da neki ljudi aktivno traže bolest kako bi je “preboljeli”, za što su stručnjaci snažno upozoravali da je problematično.

    Ali, neki u naučnoj zajednici oprezno su optimistični da bi omikron mogao biti posljednji čin pandemije, pružajući velikim dijelovima svijeta “sloj imuniteta” i približavajući nas endemskoj fazi u kojoj je kovid 19 iporediv sa sezonskim bolestima poput prehlade ili gripa.

    “Moje jedino mišljenje je da kovid postaje endemski i da će ostati takav još neko vrijeme, kao što se dogodilo s drugim virusima korona. Svi virusi pokušavaju postati endemski, a meni se čini da ovaj uspijeva”, rekao je David Heiman, profesor epidemiologije zaraznih bolesti na Londonskom fakultetu higijene i tropske medicine.

    Omikron se s lakoćom širi, ali ne uzrokuje toliko hospitalizacija i smrti
    Kovid 19 je evoluirao s velikom nepredvidljivošću, a varijanta koja je zamijenila deltu mogla je biti zlokobnija, smatraju stručnjaci; ali svijet je u konačnici dobio dominantni soj koji se s lakoćom širi kroz populaciju, ne uzrokujući isti stepen hospitalizacija, teških bolesti i smrti kao što su to činile prethodne varijante.

    Stručnjaci upozoravaju da bi na tom putu moglo doći do zastoja, baš kao što je omikronov make-up bio neočekivan, sljedeća varijanta mogla bi predstavljati ozbiljniji rizik za javno zdravlje i odgoditi kraj pandemije. I mnoge zemlje, posebno one s niskom stopom vakcinacije, mogle bi se i dalje suočavati s pretrpanim bolnicama zbog trenutnog talasa omikrona.

    U većini zapadnih zemalja pojavljuje se politička hitnost da se društva vrate u osjećaj normalnosti, ali prenosivost omikrona prisiljava lidere da biraju između ukidanja javnozdravstvenih mjera i situacije da se radna snaga i privreda nađu u zastoju.

    Šta je endemska bolest?
    Prvi put otkako je širenje kovida 19 zaprepastilo svijet početkom 2020. godine, neki epidemiolozi i nacionalni lideri spremni su prihvatiti mogućnost da bi virus mogao krenuti prema endemskom statusu. Pitanje s kojim će se naučnici i društvo u cjelini boriti tokom 2022. je kada će kovid 19 napustiti svoju sadašnju fazu i ući u endemsku.

    Bolest koja je endemska stalno je prisutna u populaciji, ali ne utiče na alarmantno velik broj ljudi niti narušava funkcionisanje društva, kao što se obično vidi u pandemiji.

    Stručnjaci ne očekuju da će kovid potpuno nestati za naših života. Umjesto toga, na kraju će doći do faze slične nekim drugim bolestima, u kojoj će “većina ljudi biti zaražena u dječjoj dobi, moguće više puta, a kako se te infekcije gomilaju, stvaraće se imunitet”, kaže Mark Vulhauz, profesor epidemiologije zaraznih bolesti na Univerzitetu u Edinburgu i autor knjige o ranim fazama pandemije.

    “To je situacija prema kojoj idemo. Omikron je još jedna doza virusa. Svi ćemo u prosjeku biti manje osjetljivi na bolesti ako smo primili tu dozu ili cjepivo”, rekao je Vulhauz.

    “Pravila igre su se promijenila”
    Zato je omikronova smanjena ozbiljnost tako ključna – ona daje dodatni nivo imuniteta, ali ne dolazi s istim rizikom od hospitalizacije kakav je kovid 19 imao veći dio prošle godine. Omikron je povezan s dvije trećine manjim rizikom od hospitalizacije u poređenju s delta sojem, pokazala je jedna škotska studija. U zasebnom naučnom radu iz Južne Afrike rizik je bio manji za 80 posto.

    “Više od polovine svijeta sada je izloženo virusu ili vakcini. Pravila igre su se promijenila s gledišta virusa”, rekao je Vulhauz. Iako poređenje trenutnog scenarija s prethodnim pandemijama nije egzaktna nauka, postoje dokazi iz prošlosti da će virusi evoluirati u manje teške sojeve i na kraju nestati u arsenalu godišnjih prehlada i gripa.

    Poređenje sa španskim gripom
    “Postoje četiri druga virusa korona koja su postala endemična. Prirodna istorija infekcija ukazuje da će kovid 19 biti peti”, rekao je Heiman. Ljudi su reinterpretirali ‘rusku gripu’ u kasnom 19. vijeku kao pojavu virusa korona tipa obične prehlade”, dodao je Vulhauz, misleći na epidemiju 1889/1890. za koju se procjenjuje da je ubila oko milion ljudi, ali koja je na kraju postala obična prehlada.

    “Španski grip je cijelom svijetu donio vrlo gadnu dozu virusa gripe H1N1 1918. godine. Sada, imamo talas tog virusa gotovo svake godine”, rekao je Vulhauz za CNN.

    Fauči: To je otvoreno pitanje
    Stručnjaci se uopšteno slažu da nas omikron približava toj fazi s kovidom 19. Ali postoji veliko upozorenje koje određuje koliko ćemo brzo stići tamo i to ne zavisi od trenutnog soju, već od onog koji dolazi sljedeći.

    “Otvoreno je pitanje hoće li omikron biti vakcinacija živim virusom kojem se svi nadaju jer postoji vrlo velika varijabilnost s novim sojevima koji se pojavljuju”, rekao je u ponedjeljak dr Entoni Fauči, direktor američkog Nacionalnog instituta za alergije i zarazne bolesti.

    “Nadam se da je to tako”, rekao je Fauči za Davos Agendu, virtuelni događaj koji je ove sedmice održao Svjetski privredni forum, odražavajući oprezni optimizam kod mnogih epidemiologa. Dodao je da je svijet imao sreću što omikron nije imao više deltinih karakteristika.

    “To ne znači da se neće pojaviti nova varijanta i potjerati nas unazad”
    “Ali uz sve pozitivne naznake, to ne znači da se nova varijanta neće pojaviti i potjerati nas unazad. Ne bih želio prognozirati kojim će putem krenuti sljedeći soj. Sljedeća varijanta mora istisnuti omikron i mora biti u stanju izbjeći prirodni imunitet i imunitet stvoren vakcinacijom. Ono što ne možemo unaprijed reći je koliko će to biti loše za nas”, rekao je Vulhauz.

    Epidemiološki gledano, omikron je dao neke razloge za optimizam, ali mnogo zavisi od toga kako će se virus dalje razvijati. Međutim, pandemije ne zavise samo od hirova virusa; one su takođe određene ljudskim ponašanjem i političkim odlukama. A kako se bliži dvogodišnjica pandemije u martu, pojavljuju se znakovi trke u naoružanju prema endemičnosti.

    Promjene u Evropi
    Španski premijer Pedro Sančez, koji je vodio jednu od najučinkovitijih kampanja vakcinacije na zapadu Evrope, rekao je za radio-stanicu Cadena Ser početkom januara kako je vrijeme “da se procijeni evolucija kovida od pandemijske do endemske bolesti”. Njegova ministarka zdravstva rekla je da je to stajalište prenijela kolegama čelnicima Evropske unije.

    Britanski ministar obrazovanja Nadhim Zahavi, koji je prethodno nadgledao kampanju vakcinacije, dodao je za Sky News kako želi da Ujedinjeno Kraljevstvo “pokaže svijetu kako prijeći iz pandemije u endemiju”.

    A taj je potez već uveliko u tiku u zemljama kao što je Danska, gdje su epidemiološka ograničenja ukinuta, a zatim ponovno uvedena prošle godine. Tajra Grouv Krauze, zvaničnik Statens Serum instituta (SSI) koja se bavi zaraznim bolestima u Danskoj, rekla je u januaru lokalnoj mreži TV2 da bi omikron Dance mogao “izvući” iz pandemije i vratiti u normalu u roku od dva mjeseca.

    “One vlade koje su postigle visok stepen imuniteta stanovništva kroz privilegiju vakcinacije ili tereta zaraze sada imaju širi izbor nego što su imale početkom 2021”, rekao je Tomas Hejl, vanredni profesor na Blavatnikovon fakultetu upravljanja Univerziteta u Oksfordu.

    Mnoge zemlje se počinju ponašati kao da je virus već endemski
    Mnoge zemlje počinju se ponašati kao da je kovid već endemski. Engleska se opirala novim ograničenjima uprkos rekordnim brojkama zaraženih posljednjih sedmica. Iako su hospitalizacije i smrtni slučajevi porasli, čini se da je njen zdravstveni sektor preživio vrhunac omikronskog talasa bez velikog broja hospitalizovanih kao u prethodnim varijantama.

    Prvi primjeri iz stvarnog svijeta poput ovog mogli bi drugim nacijama dati samopouzdanje da ukinu ograničenja i kao što je britanski premijer Boris Džonson predložio, izađu iz omikronskog talasa. “Mnoge su zemlje pratile šta se događa u Ujedinjenom Kraljevstvu jer vide određeni stepen popuštanja u ograničenjima”, rekao je Heuman.

    Taj pristup brzo postaje sve uobičajeniji. Finansijska pomoć povezana s kovidom uskoro će prestati u Francuskoj jer se ograničenja ublažavaju. “Objavljujemo ljudima u Francuskoj da će pandemija možda biti iza nas do sredine februara”, objavio je francuski premijer Žean Kasteks u četvrtak.

    Velika dilema
    Podsticajni faktor ovog popuštanja je razarajući uticaj koji omikron ima na bitnu radnu snagu, što je promijenilo računicu nacionalnih vlada. Suočeni sa dilemom uhvatiti se u koštac sa zarazom ili zadržati svoje zemlje u normalnom pogonu, nacionalni lideri brzo su prešli na skraćivanje razdoblja izolacije.

    “Očigledni manjak radne snage, posebno u školstvu i zdravstvu, jedna je od skupljih posljedica omikrona. Naravno da je bolje u prvom redu spriječiti prenos zaraze, ali za mnoge zemlje koje se sada suočavaju s omikronom ova je točka sporna”, rekao je Hejl.

    To znači da sve veći broj zemalja želi “prenijeti procjenu rizika na svoje stanovništvo”, ističe Heiman, popuštajući pravila i podstičući samotestiranja, posebno odlučivanje o nošenju maski, pa čak i individualne procjene među zaraženim ljudima o tome koliko dugo se trebaju izolovati.

    “Zauvijek ćemo živjeti s kovidom”
    Pokrivenost vakcinacijom niža je u mnogim siromašnijim regijama svijeta, posebno u istočnoj Evropi, centralnoj Aziji i velikim dijelovima Afrike, što ta mjesta čini posebno osjetljivima na zabrinjavajuće nove sojeve ili veće talase hospitalizacija. “Pandemija ima različite komponente u različitim zemljama. Mislim da će zemlje ući u endemiju različitom brzinom”, rekao je Heiman.

    A to otvara neizvjesnost u pitanju hoće li omikron ubrzati kraj pandemije. “Zdravstveni sistemi Širom svijeta moraće biti svjesni rizika od kovida čak i ako uskoro počne djelovati kao sezonska prehlada. Svijet se promijenio, tu je novi ljudski patogen i nastaviće uzrokovati bolesti u doglednoj budućnosti. Zauvijek ćemo živjeti s kovidom. On nikada neće nestati, to smo znali od februara 2020. Ono što nismo znali i još uvijek ne znamo u potpunosti jeste kako će to tačno izgledati”, zaključio je Vulhauz.