VRBAS Media

Kategorija: Uncategorized

  • Banke u RS za pola godine zaradile 64 miliona KM

    Banke u RS za pola godine zaradile 64 miliona KM

    Sve banke u Srpskoj su pozitivno poslovale u prvoj polovine ove godine sa ukupnom dobiti od 64 miliona KM, stoji u Izvještaju Agencije za bankarstvo RS za šest mjeseci ove godine.

    Ovo je znatno bolji rezultat u odnosu na isti prošlogodišnji period, odnosno profit banaka je veći za čak 69 odsto ili za 26,4 miliona maraka

    “Ukupni prihodi banaka za prvih šest mjeseci iznose 240,9 miliona KM i veći su za 20,7 miliona KM ili 9% u odnosu na kraj 2020. godine.

    Prihodi od kamata i slični prihodi iznose 148,8 miliona KM i veći su za 3,6 miliona KM ili 2% u odnosu na kraj prošle godine, ali su smanjili učešće u ukupnim prihodima za 4,1 procentni poen”, stoji u izvještaju.

    Kako se dalje navodi, u strukturi prihoda od kamata i sličnih prihoda i dalje su najznačajniji prihodi po kamatama na kredite koji iznose 127,3 miliona KM ili 85,6 odsto ukupnih prihoda od kamata sa rastom u iznosu od 2,5 miliona KM ili 2% u odnosu na isti period lani.

    “Ukupni rashodi bankarskog sektora iznose 170,9 miliona KM i manji su za 8,2 miliona KM ili 5% u odnosu na isti period lani”, pojašnjava se u izvještaju.

    Štednja građana, uključujući i tekuće račune, iznosi 3,8 milijardi KM.

    “Oročena štednja čini 71,8 odsto, dok je krajem 2020. godine iznosila 73,8 odsto ukupne štednje građana i bilježi pad od 26 miliona KM ili 1%, dok štednja po viđenju bez tekućih računa građana čini 28,2 odsto ukupne štednje građana i veća je za 60 miliona KM ili devet odsto u odnosu na kraj 2020. godine”, ističe se u izvještaju i dodaje se, kada se dodaju tekući računi građana koji su veći za 139 miliona KM ili 12 odsto, vidimo da su ukupni depoziti građana veći za 173 miliona KM ili pet odsto u odnosu na kraj prošle godine.

    “Istovremeno, ukupna aktiva bankarskog sektora iznosi 10,3 milijarde KM i za 591,2 miliona KM ili za šest odsto je veća u odnosu na prošlu godinu. Ukupni krediti čine 58,9 odsto bruto bilansne aktive i iznose 5,6 milijardi KM i veći su za 111,4 miliona KM ili 2% u odnosu na lani”, navodi se u izvještaju.

    Najveće učešće u ukupnim kreditima od 48,1 odsto i dalje imaju krediti dati građanima, koji iznose 2,7 milijardi KM i veći su za 125,7 miliona KM ili pet odsto. Krediti dati privatnim preduzećima čine 34,8 odsto ukupnih kredita i veći su za 36,2 miliona KM ili dva odsto u odnosu na kraj prošle godine. Ostale kategorije kredita čine 17 odsto ukupnih kredita i imaju smanjenje u odnosu na kraj 2020. godine.

    Nekvalitetni krediti, odnosno krediti razvrstani u nivo kreditnog rizika 3 (NPL), iznose 258,6 miliona KM i u odnosu na kraj 2020. godine manji su za 28,9 miliona KM ili 10 odsto.

    Depoziti kao najznačajniji izvor finansiranja banaka sa učešćem od 77,5 odsto u ukupnoj pasivi iznose 7,1 milijardu KM i zabilježili su rast od 574,7 miliona KM ili za 9% u odnosu na kraj prošle godine,

    Depoziti građana imaju najveće učešće u strukturi depozita od 57,1% i porasli su za 193,7 miliona KM ili 5% u odnosu na kraj 2020. godine.

    Najveći rast depozita imaju Vlada i Vladine institucije od 410,7 miliona KM ili 66 odsto, depoziti javnih i državnih preduzeća za 34,9 miliona KM ili 11 odsto, depoziti privatnih preduzeća za 92,1 milion KM ili 10 odsto, depoziti neprofitnih organizacija za 10,9 miliona KM ili 10 odsto i ostali depoziti za 7,9 miliona ili 47 odsto, u odnosu na kraj 2020. godine

    Marko Đogo, predsjednik Sekcije za bankarstvo u Udruženju ekonomista RS SWOT, u razgovoru za “Nezavisne” kazao je da bilo kakvo ekonomsko poređenje sa prošlom godinom nije adekvatno, jer, kako kaže, lani je pandemija poremetila sve parametre.

    “Čini mi da ove godine ipak nije postignut nivo iz 2019. godine, ali to je godina koja je bila istorijska što se tiče poslovanja banaka. Međutim, sigurno da ovi podaci govore da smo vrlo blizu toga”, kazao je Đogo.

    Kako je zaključio, pozitivno poslovanje banka pokazuje da se vraćamo na godinu koja je bila rekorda te da to pokazuje mnogo brži oporavak od kovida-19 nego što se očekivalo.

  • SZO: Sve zemlje da sarađuju u drugoj fazi istraživanja

    SZO: Sve zemlje da sarađuju u drugoj fazi istraživanja

    Generalni direktor Svjetske zdravstvene organizacije (SZO) Tedros Adhanom Gebrejesus rekao je danas da očekuje da će sve zemlje, uključujući Kinu, sarađivati u drugoj fazi istraživanja o porijeklu korona virusa.

    Gebrejesus je rekao da se nada da će sljedeća faza istraživanja početi što je prije moguće, prenosi agencija Rojters.

    Generalni direktor SZO je takođe ponovio svoju podršku Međunarodnom sporazumu o spremnosti i odgovoru na pandemiju korona virusa.

  • “Supervakcina” – štiti od svih varijanti koronavirusa i sa njom bi pandemiji došao kraj?

    “Supervakcina” – štiti od svih varijanti koronavirusa i sa njom bi pandemiji došao kraj?

    Srbija je među retkim državama u kojoj je protiv virusa SARS KoV-2 dostupno čak pet vakcina različitih proizvođača, pri čemu su domaći stručnjaci uključeni u proizvodnju dve vakcine.

    Prema najavi predsednika Aleksandra Vučića mogli bismo da očekujemo i pojavu šeste – “supervakcine”, koja bi obuhvatila sve varijante virusa koje dovode do obolevanja od kovida, što bi praktično značilo i kraj pandemije.

    Vakcine koje se trenutno koriste u imunizaciji protiv korone postižu samo delimičan uspeh. Većini ljudi one omogućavaju razvoj imunog odgovora, što štiti od nastanka vrlo teških oblika infekcije, dok bi “supervakcina” bila visokoefikasna.

    Ona bi sve vakcinisane trebalo da zaštiti od infekcije novim virusom korona ili makar od izbijanja bolesti kovida 19. Uz to, “supervakcina” bi bila apsolutno sigurna, što znači da ne bi trebalo da je prate bilo kakve nuspojave kod svih grupa stanovništva, uključujući i decu i starije osobe.

    Epidemiolog Radmilo Petrović kaže da je vakcina koja objedinjuje više sojeva istog ili različitih virusa već dobro poznata u medicini, a kao primer navodi vakcinu protiv gripa, koja sadrži više tipova infulence i vakcinu protiv tetanusa, difterije i velikog kašlja:

    “U mnogim laboratorijama širom sveta naučnici sigurno već pokušavaju da naprave vakcinu koja objedinjuje vuhanski, delta i lambda soj. S obzirom na to da je među njima vlada velika konkurencija, još niko javno ne govori o tome, već se utrkuju ko će prvi doći do kreiranja ove, kako je zovu, “supervakcine”. Još ako bi se ostvarile ideje pojedinih naučnika da vakcina bude u obliku spreja, to bi bila velika stvar. Jer nije mali broj onih koji oklevaju da se vakcinišu upravo zbog straha od igle”.

    Šekler o Moderninoj vakcini: Koncentracija RNK veća nego kod Fajzerove, može kao treća doza

    Inicijativa da se pronađe univerzalna, “supervakcina”, koja bi štitila od svih tipova virusa korona iz roda beta – jednog od četiri roda virusa korona, postojala je nekoliko godina pre pandemije. Inače, rodu beta pripada sedam sojeva virusa korona zaraznih za ljude, od kojih četiri uzrokuju blage prehlade, dok tri – SARS KoV, MERS KoV i SARS KoV-2 – često mogu biti i smrtonosni.

    Tri vodeća istraživača u svetu vakcina 2017. godine nisu dobila finansijsku podršku da kreiraju ovu “supervakcinu”, jer njihova zamisao nije ocenjena kao prioritena, što se vrtoglavo promenilo izbijanjem pandemije.

    “Fajzer je dobio sva odobrenja tek posle dve godine i zato ne bi trebalo da se čeka pojava univerzalnog cepiva da bi se dočekao kraj pandemije. Postojeće vakcine su dovoljno efikasne i one mogu da dovedu do završetka širenja zaraze, ali je problem što ljudi neće masovno da se vakcinišu”.

    Da je reč o izuzetno složenom projektu koji nije moguće brzo završiti potvrđuje i profesor Slobodan Janković, farmakolog.

    “Kombinovane vakcine, koje sadrže više sojeva ili vrsta uzročnika infektivnih oboljenja, znatno su složeniji preparati od monovakcina, i njihova proizvodnja, a zatim i ispitivanje bezbednosti i efikasnosti su veoma zahtevni”, kaže Janković.

    Naravno, kada se kompletira proces pretkliničkih i kliničkih ispitivanja vakcina prema važećim standardima navedenim u zakonima i podzakonskim aktima, i kada Agencija za lekove odobri upotrebu takvog cepiva, ono se može smatrati i efikasnim i bezbednim, i onda dolazi do izražaja njegova prednost u pogledu aktivnosti protiv većeg broja sojeva ili uzročnika.

  • Mjere u Srpskoj produžene do 12. oktobra

    Mjere u Srpskoj produžene do 12. oktobra

    Republički štab za vanredne situacije donio je Zaključak o sprovođenju mjera za reagovanje na pojavu bolesti izazvane virusom korona u Republici Srpskoj, kojim je dosadašnje mjere produžio do 12. oktobra 2021. godine.

    Od danas od 6.00 do 3.00 časa narednog dana dozvoljavaju se takmičarske aktivnosti sportskih organizacija i sportista, uz prisustvo publike i uz strogo pridržavanje propisanih mjera.

    I dalje se zabranjuju sva javna okupljanja u grupama većim od 120 lica, a privatna u grupama većim od 70 osoba.

    Ograničava se radno vrijeme od 6.00 do 24.00 časa svim ugostiteljskim objektima za hranu i piće i priređivačima igara na sreću.

    Noćni klubovi i dalje mogu da rade do 2.00 časa iza ponoći, navodi se u saopštenju Republičkog štaba.

    U saopštenju se dodaje da dragstori mogu raditi od ponoći do 6.00 časova isključivo putem šalterske prodaje.

  • U Srpskoj 384 novozaraženih, preminula 21 osoba

    U Srpskoj 384 novozaraženih, preminula 21 osoba

    U pоsljеdnja 24 čаsа, u Institutu zа јаvnо zdrаvstvо Rеpublikе Srpskе, Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе, Univеrzitеtskој bоlnici u Fоči i u bоlnici Sv. Vrаčеvi u Biјеljini i Sv. аpоstоl Lukа u Dоbојu izvršеnо је tеstirаnjе 947 lаbоrаtоriјskih uzоrаkа, а nоvi virus kоrоnа pоtvrđеn је kоd 384 оsоbе, podaci su Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske.

    Rаdi sе о 168 muškаrаcа i 216 žеnа, оd kојih је 71 mlаđе, 209 srеdnjе i 104 stаriје živоtnе dоbi

    Prеmа mјеstu prеbivаlištа, 130 оsоbа је iz Bаnjаlukе, 39 iz Biјеljinе, 34 iz Trеbinjа, 23 iz Lаktаšа, 15 iz Prnjаvоrа, 13 iz Gаckа, pо 12 iz Dоbоја i Priјеdоrа, pо 10 iz Mоdričе i Rоgаticе, dеvеt iz Fоčе, оsаm iz Zvоrnikа, pо šеst iz Bеrkоvićа, Bilеćе i Ugljеvikа, pеt iz Kоzаrskе Dubicе, čеtiri iz Istоčnоg Nоvоg Sаrајеvа, pо tri iz Grаdiškе, Dеrvеntе, Kоtоr Vаrоšа, Šаmcа i Tеslićа, pо dviје iz Brоdа, Lоpаrа, Mrkоnjić Grаdа i Pаlа i pо јеdаn iz Višеgrаdа, Istоčnоg Stаrоg Grаdа, Knеžеvа, Nоvоg Grаdа, Pеlаgićеvа, Ribnikа, Rudоg, Srpcа i Čајničа.

    U pоsljеdnjа 24 čаsa, Institutu zа јаvnо zdrаvstvо Rеpublikе Srpskе priјаvljеn јe 21 smrtni slučај. Rаdi sе о 12 muškаrаcа i dеvеt žеnа, srеdnjе i stаriје živоtnе dоbi, оd kојih је pо pеt оsоbа iz Bаnjаlukе, pо dviје iz Nеvеsinjа i Biјеljinе i pо јеdnа iz Nоvоg Grаdа, Gаckа, Trеbinjа, Šаmcа, Pеtrоvа, Tеslićа, Dоbоја, Mоdričе, Grаdiškе, Mrkоnjić Grаdа, Knеžеvа i Lаktаšа.

    Dо sаdа је u Rеpublici Srpskој pоtvrđеnо 74.653 slučајa virusа kоrоnа, а prеminulо је ukupnо 4.189 оsоbа kоd kојih је pоtvrđеn tеst nа virus kоrоnа.

    U Rеpublici Srpskој, tеstirаnо је ukupnо 319.369 оsоbа.

    Ukupаn brој hоspitаlizоvаnih u Rеpublici Srpskој је 767, u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе 333 а u оstаlim bоlnicаmа 434. Nа rеspirаtоru је 78 оsоbа (44 u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе, 34 u оstаlim bоlnicаmа).

    U Rеpublici Srpskој pоd zdrаvstvеnim nаdzоrоm trеnutnо је 7.816 оsоbа.

  • Fajzer se priključio trci – ispituju antivirusni oralni lek za kovid 19

    Fajzer se priključio trci – ispituju antivirusni oralni lek za kovid 19

    Kompanija Fajzer saopštila je u ponedeljak da je započela studiju testiranja svog oralnog antivirusnog leka za prevenciju infekcije kovidom 19 među onima koji su bili izloženi virusu.

    Kompanija i njeni rivali, uključujući američku kompaniju “Merk” i švajcarsku farmaceutsku kompaniju “Roše”, utrkivali su se u razvoju prvih antivirusnih pilula za kovid 19.

    Fajzer je rekao da će ispitati lek, PF-07321332, kod do 2.660 zdravih odraslih učesnika starosti 18 i više godina koji žive u istom domaćinstvu kao i kod pojedinaca sa potvrđenom simptomatskom infekcijom kovidom 19.

    U ispitivanju bi se testirao PF-07321332 sa niskom dozom ritonavira, starijeg leka koji se široko koristi u kombinovanim tretmanima za HIV infekciju.

    “Merk” i partner “Ridžbek bioterapeutiks” rekli su ranije ovog meseca da su počeli da uključuju pacijente u kasnu fazu ispitivanja njihovog eksperimentalnog leka molnupiravira za prevenciju infekcije izazvane kovidom 19.

    Fajzer je takođe rekao ranije ovog meseca da je započeo ispitivanje PF-07321332 u srednjoj ili kasnoj fazi za lečenje kovida 19 kod nehospitalizovanih, simptomatskih odraslih pacijenata.

  • U Srpskoj 13 preminulih, još 69 oboljelih od korone

    U Srpskoj 13 preminulih, još 69 oboljelih od korone

    Od posljednjeg izvještaja o epidemiološkoj situaciji u Republici Srpskoj, u posljednja 24 časa, izvršeno je testiranje 239 laboratorijskih uzoraka, a novi virus korona (SARS-CoV-2) potvrđen je kod 69 osoba.

    Radi se o 39 muškaraca i 30 žena, od kojih je 19 mlađe, 33 srednje i 17 starije životne dobi.

    Prema mjestu prebivališta, 20 iz Bijeljine, 12 iz Banjaluke, 11 iz Zvornika, šest iz Bratunca, pet iz Prnjavora, po tri iz Laktaša i Milića, dvije iz Kozarske Dubice i po jedna iz Gradiške, Doboja, Kotor Varoša, Mrkonjić Grada, Prijedora, Ribnika i Čelinca.

    U posljednja 24 časa, Institutu za javno zdravstvo Republike Srpske prijavljeno je 13 smrtnih slučajeva. Radi se o pet muškaraca i osam žena, srednje i starije životne dobi, od kojih su po dvije osobe iz Prijedora i Modriče i po jedna iz Višegrada, Novog Grada, Sokolca Bijeljine, Trebinja, Čelinca, Banjaluke, Doboja, Dervente.

    Do sada je u Republici Srpskoj potvrđeno 74.269 slučajeva virusa korona, a preminulo je ukupno 4.189 osoba kod kojih je potvrđen test na virus korona.

    U Republici Srpskoj, testirano je ukupno 318.422 osobe.

    Ukupan broj hospitalizovanih u Republici Srpskoj je 774, u Univerzitetskom kliničkom centru Republike Srpske 336, a u ostalim bolnicama 438. Na respiratoru je 70 osoba (41 u Univerzitetskom kliničkom centru Republike Srpske, 29 u ostalim bolnicama).

    U Republici Srpskoj pod zdravstvenim nadzorom trenutno je 8.360 osoba.

  • Vučić potvrdio da će primiti i treću dozu “Apsolutno sam za vakcinu, ništa ne radim zbog izbora”

    Vučić potvrdio da će primiti i treću dozu “Apsolutno sam za vakcinu, ništa ne radim zbog izbora”

    Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić izjavio je večeras da je apsolutno za vakcinaciju, jer je to najvažnije u borbi protiv kovida 19 i za čuvanje života ljudi i odbacio primjedbe da se ne zamjera antivakserima zbog izbora naredne godine.

    On je naveo da nikada ništa nije radio zbog izbora, ali da i pored sopstvenog čvrstog stava za vakcinaciju, ne može da dopusti kršenje Ustava.

    Vučić je, u Hit tvitu na pitanje da li će primiti treću dozu, kada za to dođe vrijeme odgovorio: “Naravno”.

    Na konstataciju da ima primjedbi na njegov račun da se ne zamjera antivakserima, jer će oni biti koristan dio biračkog tijela, Vučić je rekao da to nema veze sa zdravim razumom, i da je uvijek imao odgovoran i ozbiljan stav i isticao da je vakcinacija nešto najvažnije.

    – Niko od političara nije kritikovao besmislene zavjereničke teorije o tome kako im lonci i šerpe stoje na rukama kada prime vakcine. To je nevjerovatno – primjetio je Vučić.

    On je dodao da su protiv vakcine uglavnom siromašniji, ali dobri ljudi koji ne vjeruju u moderne metode, ili lako povjeruju u zavjereničke teorije.

    – Mnoge sam, čini mi se, uspio da ubijedim da se vakcinišu. Da uradim sve ne mogu, ali apsolutno sam za vakcinaciju. Zato smo i obezbijedili sve ove vakcine, a uskoro stiže i “Moderna”. Koja to zemlja ima? Uskoro na tržište stižu i ruska vakcina koju smo proizveli, a biće i kineska – rekao je Vučić.

    Dodao je da se za manje od godinu dana očekuje “super vakcina”, koja će da obuhvati cijeli virus, da sve njegove varijante pokrije i da ima snažnije dejstvo koje do sad nismo uspjeli da vidimo.

    Ima, podsjeća, i vakcinisanih koji su zaraženi, ali imaju neuporedivo veću šansu da prežive, navodeći kao primjer za to svoju majku.

    Na pitanje šta se promijenilo od vremena kada je u bivšoj Jugoslaviji uvela obavezna vakcinacija protiv velikih boginja, rekao je da se promijenio Ustav, koji moramo da poštujemo, kao i ljudi.

    – Stalno slušam priče o izborima. Nikad ništa ne radim zbog izbora. To su ljudi koji polaze od sebe, a ništa nisu razumjeli. Govore da sam stalno u kampanji, kako onda radim nešto zbog izbora? Mi smo izašli na izbore i kada smo smanjili plate i penzije, ali su ljudi vidjeli da imamo plan. Jer ja ne gledam Srbiju kakva će da bude u martu sljedeće godine, nego u martu 2025, 2030, 2050. godine. Mene Srbija interesuje više od ostanka na vlasti – naglasio je Vučić.

    Ponovio je da je čvrsto i tvrdo za vakcinaciju, ali da ne može da dozvoli da se donose akti koji bi kršili Ustav i davali za pravo onima koji bi stavili u geto dio populacije koja se sa nečim ne slaže.

  • 226 novozaraženih, 20 preminulih u Republici Srpskoj

    226 novozaraženih, 20 preminulih u Republici Srpskoj

    Kod 226 osoba u Republici Srpskoj potvrđeno prisustvo virusa korona, 26. 9. 2021. u 9 časova
    Od posljednjeg izvještaja o epidemiološkoj situaciji u Republici Srpskoj, u posljednja 24 časa, u Institutu za javno zdravstvo Republike Srpske, Univerzitetskom kliničkom centru Republike Srpske, Univerzitetskoj bolnici u Foči i u Bolnici Sv. Vračevi u Bijeljini izvršeno je testiranje 488 laboratorijskih uzoraka, a novi virus korona (SARS-CoV-2) potvrđen je kod 226 osoba.
    Radi se o 121 muškaracu i 105 žena, od kojih je 51 mlađe, 117 srednje i 58 starije životne dobi.
    Prema mjestu prebivališta, 83 osobe su iz Banjaluke, 23 iz Sokoca, 20 iz Bijeljine, 14 iz Laktaša, 12 iz Prijedora, 10 iz Prnjavora, devet iz Šipova, osam iz Istočnog Novog Sarajeva, po sedam iz Istočne Ilidže i Čelinca, po šest iz Kozarske Dubice i Mrkonjić Grada, po tri iz Gradiške, Kneževa, Kostajnice i Pala, po dvije iz Kotor Varoša i Trebinja i pojedna iz Bileće, Doboja, Donjeg Žabara, Novog Grada i Srpca.
    U posljednja 24 časa, Institutu za javno zdravstvo Republike Srpske prijavljeno je 20 smrtnih slučajeva. Radi se o 17 muškarca i tri žene, srednje i starije životne dobi od kojih su četiri osobe iz Banjaluke, tri iz Doboja, po dvije iz Prnjavora i Mrkonjić Grada i po jedna iz Bijeljine, Foče, Srpca, Gradiške, Novog Grada, Zvornika, Šamca, Kneževa, Šipova.
    Do sada je u Republici Srpskoj potvrđeno 74.200 slučajeva virusa korona, a preminulo je ukupno 4.176 osoba kod kojih je potvrđen test na virus korona.
    U Republici Srpskoj, testirane su ukupno 318.183 osobe.
    Ukupan broj hospitalizovanih u Republici Srpskoj je 739, u Univerzitetskom kliničkom centru Republike Srpske 331, a u ostalim bolnicama 408. Na respiratoru je 71 osoba (45 u Univerzitetskom kliničkom centru Republike Srpske, 26 u ostalim bolnicama).
    U Republici Srpskoj pod zdravstvenim nadzorom trenutno je 8.607 osoba.

  • Tablete za liječenje korone mogle bi biti dostupne za nekoliko mjeseci

    Tablete za liječenje korone mogle bi biti dostupne za nekoliko mjeseci

    Najmanje tri obećavajuća antivirusna lijeka koja bi mogla spriječiti simptome i ograničiti prijenos Covid-19 nalaze se u kliničkim ispitivanjima.

    Stručnjaci smatraju da najviše obećava lijek kompanija Merck & Co. i Ridgeback Biotherapeutics nazvan Molnupiravir. To je proizvod koji se testira u Seattleu.

    Dva druga su iz Pfizera, poznata kao PF-07321332 te AT-527, antivirusni lijek koji proizvode Roche i Atea Pharmaceuticals, piše NBC News.

    “Oralni antivirusni lijekovi imaju potencijal ne samo skratiti trajanje Covid-19, već imaju i potencijal ograničiti prijenos na ljude u vašem domaćinstvu ako ste bolesni”, rekao je Timothy Sheahan, virolog sa Univerziteta Sjeverna Karolina – Chapel Hill.

    Antivirusi su već neophodni za liječenje drugih virusnih infekcija, uključujući hepatitis C i HIV. Jedna od najpoznatijih je Tamiflu, široko propisana pilula koja može skratiti trajanje gripe i smanjiti rizik od hospitalizacije ako se daje brzo.

    Lijekovi, razvijeni za liječenje i sprečavanje virusnih infekcija kod ljudi i životinja, djeluju različito ovisno o vrsti. Međutim, oni se mogu koristiti za jačanje imunološkog sistema u borbi protiv infekcija, blokiranje receptora tako da virusi ne mogu ući u zdrave stanice ili smanjiti količinu aktivnog virusa u tijelu.

    “Najmanje tri obećavajuća antivirusna lijeka za Covid testiraju se u kliničkim ispitivanjima, a rezultati se očekuju već u kasnu jesen ili na zimu”, rekao je Carl Dieffenbach, direktor Odjela za sidu pri Nacionalnom institutu za alergije i zarazne bolesti, koji nadzire razvoj virusa.

    “Mislim da ćemo u narednih nekoliko mjeseci imati odgovore na to za šta su ove tablete sposobne”, rekao je Dieffenbach.

    Oni djeluju ometajući sposobnost virusa da se replicira u ljudskim stanicama. U slučaju molnupiravira, enzim koji kopira virusni genetski materijal prisiljen je napraviti toliko grešaka da se virus ne može reproducirati. To pak smanjuje pacijentovo virusno opterećenje, skraćuje vrijeme infekcije i sprečava vrstu opasnog imunološkog odgovora koji može uzrokovati ozbiljne bolesti ili smrt.

    Do sada je samo jedan antivirusni lijek, Remdesivir, odobren za liječenje Covida. No, daje se intravenozno pacijentima koji su dovoljno bolesni da budu hospitalizirani i nije namijenjen ranoj, širokoj upotrebi. Nasuprot tome, najbolji kandidati koji se proučavaju mogu se pakovati kao pilule.

    Sheahan, koji je također obavljao pretkliničke radove na Remdesiviru, proveo je ranu studiju na miševima koja je pokazala da Molnupiravir može spriječiti ranu bolest uzrokovanu virusom SARS-CoV-2, koji uzrokuje Covid. Formula je otkrivena na Univerzitetu Emory, a kasnije su je stekli Ridgeback i Merck.

    Uslijedila su klinička ispitivanja, uključujući rano ispitivanje na 202 učesnika prošlog proljeća koje je pokazalo da je molnupiravir brzo smanjio nivo infektivnog virusa.

    Izvršni direktor Mercka Robert Davis rekao je ovog mjeseca da kompanija očekuje podatke iz svojih većih ispitivanja faze 3 u narednim sedmicama, s potencijalom da će zatražiti odobrenje za hitnu upotrebu od Uprave za hranu i lijekove do kraja godine.

    Klinička ispitivanja Pfizerovih tableta
    Pfizer je 1. septembra pokrenuo kombinirano ispitivanje faze 2 i 3 svog proizvoda, a zvaničnici Atee rekli su da očekuju rezultate ispitivanja u fazi 2 i fazi 3 kasnije ove godine.

    “Ako rezultati budu pozitivni i za bilo koji proizvod bude odobrena hitna upotreba, distribucija bi mogla početi brzo”, rekao je Dieffenbach.

    To bi značilo da bi milioni ljudi uskoro mogli imati pristup dnevno oralno primijenjenim lijekovima, idealno jednoj piluli, koja bi se mogla uzimati pet do 10 dana pri prvoj potvrdi infekcije Covidom.

    “Pandemija je pokrenula dugo zanemarene napore na razvoju snažnih antivirusnih lijekova za koronaviruse”, rekao je Sheahan.

    Iako je izvorni virus SARS-a 2003. godine uplašio naučnike, nakon toga je 2012. godine uslijedilo respiratorni sindrom ili MERS, istražiački napori uslijedili su nakon što se epidemija povukla.

    “Komercijalni poriv za razvoj bilo kojeg prizvoda jednostavno je propao”, rekao je.

    Nedostaje učesnika u istraživanju

    Široko dostupni antivirusni lijekovi pridružili bi se monoklonalnim terapijama antitijela koja su se već koristila za liječenje i sprječavanje ozbiljnih bolesti i hospitalizacija uzrokovanih Covidom. Monoklonska antitijela proizvedena u laboratoriju, koja oponašaju prirodni odgovor tijela na infekciju, lakše su se razvila, ali se moraju davati prvenstveno intravenoznim infuzijama.

    Savezna vlada pokriva troškove većine monoklonskih proizvoda u iznosu od 2.000 dolara po dozi. Još je rano da bi se moglo znati kolika bi bila cijena antivirusnih lijekova.

    “Poput monoklonskih antitijela, antivirusne pilule ne bi bile zamjena za vakcinaciju”, rekao je Griffin.

    Lijekovi bi bili još jedno sredstvo u borbi protiv Covida.

    “Lijepo je imati drugu opciju”, rekao je.

    “Izazov u brzom razvoju antivirusnih lijekova bilo je regrutiranje dovoljno učesnika za klinička ispitivanja, od kojih je za svako potrebno uključiti stotine ljudi”, rekla je dr. Elizabeth Duke, istraživačka saradnica Fred Hutch-a koja nadzire ispitivanje molnupiravira.

    Učesnici moraju biti nevakcinisani i uključeni u ispitivanje u roku od pet dana od pozitivnih testova na Covid. Svakog dana pripravnici 100 puta pozivaju novooboljele osobe u području Seeattlea, većina odbije učestvovati u istraživanju.

    “Uopšteno govoreći, postoji mnogo nepovjerenja u naučni proces”, rekao je Duke.

    Ako se antivirusne pilule pokažu djelotvornima, sljedeći izazov biti će pojačati distribucijski sistem koji ih može dopremiti do ljudi čim test bude pozitivan. Griffin je rekao da će biti potrebno nešto slično programu koji je prošle godine osnovao UnitedHealthcare, a koji je ubrzao komplete Tamiflua za 200.000 rizičnih pacijenata upisanih u planove osiguranja Medicare Advantage.

    Zvaničnici Mercka predvidjeli su da bi kompanija do kraja godine mogla proizvesti više od 10 miliona terapijskih kompleta. Atea i Pfizer nisu objavili slične procjene.