VRBAS Media

Kategorija: COVID-19

  • Svijet se utrkuje da zaustavi širenje nove omikron varijante korone

    Svijet se utrkuje da zaustavi širenje nove omikron varijante korone

    • Zemlje širom svijeta utrkuju se s uvođenjem novih zabrana putovanja i ograničenja za sve one koji dolaze iz južne Afrike u nastojanju da obuzdaju novu omikron varijantu kovida 19.

    Ovi potezi dolaze nakon što su postojanje te varijante službeno potvrdili zdravstveni autoriteti. Omikron ima mnogo mutacija i rani dokazi upućuju na povećan rizik od ponovne infekcije, saopštila je Svjetska zdravstvena organizacija (SZO).

    Holandija se trenutno bori s rekordnim porastom broja slučajeva. Djelomično zatvaranje – koje uključuje prijevremeno zatvaranje barova, restorana i većine trgovina – stupa na snagu u nedjelju.

    Nova varijanta omikron prvi put je prijavljena Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji iz Južnoafričke Republike 24. novembra. Potom je identifikovan u Bocvani, Belgiji, Hong Kongu i Izraelu.

    Putnici iz Južnoafričke Republike, Namibije, Zimbabvea, Bocvane, Lesota i Eswatinija neće moći ući u Ujedinjeno Kraljevstvo osim ako su državljani Ujedinjenog Kraljevstva ili Irske, ili stanovnici Ujedinjenog Kraljevstva.

    Američki zvaničnici rekli su da će letovi iz Južnoafričke Republike, Bocvane, Zimbabvea, Namibije, Lesota, Esvatinija, Mozambika i Malavija biti blokirani, odražavajući ranije poteze koje je preduzela Evrospka unija. Oni će stupiti na snagu u ponedjeljak.

    Niz drugih zemalja takođe je najavilo ograničenja. Australija je objavila da će letovi iz ovih zemalja biti obustavljeni na 14 dana. Svima koji nisu Australijanci, a koji su bili u tim zemljama u posljednje dvije sedmice sada je zabranjen ulazak u Australiju.

    Japan je najavio da će od subote putnici iz većeg dijela južne Afrike morati u karantenu od 10 dana i za to vrijeme proći ukupno četiri testa, dok je Indija naredila rigorozniji pregled i testiranje za putnike koji dolaze iz Južnoafričke Republike, Bocvane i Hong Konga.

    Iran će zabraniti ulazak putnika iz šest južnoafričkih zemalja, uključujući Južnoafričku Republiku. Iranci koji dolaze iz regije biće primljeni nakon dva negativna testiranja, javlja državna TV.

    Brazil je takođe rekao da ograničava putovanja u regiju iz šest afričkih zemalja, dok Kanada zabranjuje ulazak svih stranih državljana koji su putovali kroz Južnoafričku Republiku, Namibiju, Zimbabve, Bocvanu, Lesoto, Esvatini ili Mozambik u posljednjih 14 dana. Tajland takođe zabranjuje ulazak putnicima iz osam južnoafričkih zemalja.

    SZO je rekao da se čini da se broj slučajeva ove varijante, prvobitno nazvane B.1.1.529, povećava u gotovo svim južnoafričkim provincijama.

    “Ova varijanta ima veliki broj mutacija, od kojih su neke zabrinjavajuće”, navodi se u saopštenju tijela Ujedinjenih nacija za javno zdravstvo.

    Rečeno je da je “prva poznata potvrđena infekcija B.1.1.529 iz uzorka uzetog 9. novembra”. SZO je rekao da će trebati nekoliko sedmica da se shvati uticaj nove varijante, jer su naučnici radili na utvrđivanju koliko je prenosiva.

    Visoki britanski naučni zvaničnik upozorio je da će vakcine “gotovo sigurno” biti manje učinkovita protiv nove varijante, javio je BBC.

  • Zbog omikrona farmaceutske kompanije već spremaju nove vakcine

    Zbog omikrona farmaceutske kompanije već spremaju nove vakcine

    Veći broj farmaceutskih kompanija su objavile da rade na prilagođavanju vakcina novoj zabrinjavajućoj varijanti koronavirusa koja je izazvala zabrinutost širom svijeta.

    Zbog nove varijante koja se zove omikron, zabranjena su putovanja širom svijeta, a Svjetska zdravstvena organizacija je soj označila kao zabrinjavajući. Upozoreno je da preliminiralni rezultati sugerišu da ovaj soj ima veći rizik od pojave ponovne infekcije, kao i to da se može širiti brže od drugih varijanti.

    S obzirom na to da postoje upozorenja naučnika i da ovaj soj može biti otporniji na vakcine, oglasili su se i iz Pfizera, Moderne i Novavaxa.

    Pfizer i BioNTech su objavili da u slučaju varijante koja bi mogla izmaknuti djelovanju vakcina, kompanija očekuje “da će moći razviti i proizvesti prilagođenu vakcinu protiv te varijante u otprilike 100 dana, ovisno o zakonskom odobrenju.

    Farmaceutska tvrtka Novavax je objavila da je “već pokrenula razvoj novog rekombiniranog šiljka proteina koji se temelji na poznatoj genetskoj sekvenci B.1.1.529 i da će biti spreman za početak testiranja i proizvodnju u sljedećih nekoliko sedmica”.

    Iz Moderne je saopćeno da su od početka 2021. godine unaprijedili svoju sveobuhvatnu strategiju za predviđanje novih varijanti koje izazivaju zabrinutost.

    “Ova strategija uključuje tri razine odgovora ako se trenutno odobrena doza od 50 (mikrograma) booster doze mRNA-1273 pokaže nedostatnom za jačanje slabijeg imuniteta protiv varijante omikron”, rekli su.

  • Prijetnje kancelaru Austrije, dat mu rok da povuče mjere do kraja novembra

    Prijetnje kancelaru Austrije, dat mu rok da povuče mjere do kraja novembra

    Savezna služba za zaštitu ustavnosti i borbu protiv terorizma (BVT) pokrenula je istragu protiv anonimnih protivnika epidemioloških mjera zbog prijetnje austrijakom kancelaru Aleksanderu Šalenbergu.

    U prijetećem pismu, potpisanom sa “Grupacija”, Šalenbergu je dat rok do kraja novembra da povuče sve korona mjere i da se povuče iz politike, a u suprotnom, “Grupacija” prijeti nasiljem Šalenbergu, njegovoj porodici i saveznicima.

    Pored Šalenberga prijeti se i ministrima unutrašnjih poslova i zdravlja, Karlu Nehameru i Volfgangu Mikštajnu, drugim članovima Vlade i političarima iz redova opozicione Socijaldemokratske partije (SPO), koji su podržali lokdaun i najavljeno uvođenje obavezne vakcinacije.

    Ministar Nehamer je kazao da, kada se primi od anonimnog pošiljioca prijetnja protiv demokratski izabranih institucija i njihovih porodica, ne može da se to samo primi k znanju.

    Najavio je da će policija sveobuhvatnom istragom utvrditi ko stoji iza prijetnji.

    Austrijska policija je proteklih nedjelja upozoravala na rastuću radikalizaciju u redovima protivnika korona mjera, što se potvrdilo i na prošlom protestu u Beču, gdje je došlo do napada na čuvare reda.

    U Austriji 11.671 novozaraženi i 65 umrlih
    U Austriji se dnevni broj novozaraženih nalazi u stalnom opadanju, tako da je u posljednja 24 sata registrovan 11.671 novooboljeli i 65 umrlih zaraženih koronom.

    Prošle nedjelje u subotu zabilježen je broj od 15.297 novozaraženih.

    Broj hospitalizovanih kovid pacijenata se nije promijenio i ostao je na visokih 3.248, a na intenzivnoj njezi se nalazi 608 teško oboljelih.

    Sudeći po broju novozaraženih mjera lokdauna počinje da djeluje, pošto je već više dana zaredom taj broj manji nego što je bio prošle nedjelje.

  • Britanski stručnjaci: Nije smak svijeta, delta nas brine više od omikrona

    Britanski stručnjaci: Nije smak svijeta, delta nas brine više od omikrona

    Šef engleskog javnog zdravstva Chris Whitty kazao je za Telegraph da delta varijanta izaziva veću zabrinutost za Ujedinjeno Kraljevstvo nego nova varijanta omikron.

    Whitty je rekao da su ministri u pravu što su preduzeli “predostrožnosti” na granicama kako bi usporili dolazak nove varijante u Britaniju. Ali, upozorio je da bi svaki pokušaj nametanja “više ograničenja” mogao izgubiti podršku javnosti i sugerisao je da je zabrinutost najbolje koncentrisati na neposrednije prijetnje.

    Juče je Svjetska zdravstvena organizacija označila B.1.1.529 varijantom koja izaziva zabrinutost i nazvala je omikron, a slučajevi su identifikovani i u Izraelu i Belgiji. Naučnici se boje da bi veliki broj mutacija ove varijante mogao značiti da može izbjeći vakcinu.

    “Delta soj je veća opasnost”
    Whitty je rekao da je više zabrinut zbog rizika koje predstavljaju postojeće varijante, opisujući delta soj kao “nesumnjivo glavnu stvar o kojoj se moramo brinuti od sada do Božića”.

    “Oduvijek smo znali da će se nove varijante pojaviti s vremena na vrijeme… ali postoji puno toga što ne znamo i mislim da vjerovatno nije od velike pomoći nagađati”, kazao je.

    Sir John Bell, jedan od najviših vladinih savjetnika za vakcine, rekao je da bi nova varijanta na kraju mogla uzrokovati samo “curenje iz nosa i glavobolje” kod onih koji su vakcinisani.

    Bell, glavni profesor medicine na Univerziteta u Oksfordu, rekao je da, iako bi nova varijanta mogla izbjeći antitijela, bila bi manja vjerovatnost da će pobjeći od T-ćelija i drugih dijelova imunološkog sistema koji pružaju širu zaštitu.

    Profesor James Naismith, direktor Instituta Rosalind Franklin, rekao je za BBC da vakcine i novi tretmani za kovid znače da je novi razvoj događaja “loša vijest, ali ne i smak svijeta”.

    Vodeća britanska doktorka: Nova varijanta korone je najznačajnija dosad
    Nova varijanta virusa korona je najznačajnija varijanta koju su naučnici dosad otkrili, rekla je juče direktorica britanske Agencije za zdravstvenu sigurnost Jenny Harries.

    “Ovo je najznačajnija varijanta virusa korona koju smo dosad uočili. Potrebna su hitna istraživanja kako bismo naučili više o tome koliko je zarazna, opasna i otporna na djelovanje vakcina”, rekla je Harries, a prenosi BBC.

  • U Srpskoj 14 smrtnih slučајеvа, još 218 zaraženih

    U Srpskoj 14 smrtnih slučајеvа, još 218 zaraženih

    Оd pоsljеdnjеg izvјеštаја о еpidеmiоlоškој situаciјi u Rеpublici Srpskој, u pоsljеdnja 24 čаsа, u Institutu zа јаvnо zdrаvstvо Rеpublikе Srpskе, izvršеnо је tеstirаnjе 733 lаbоrаtоriјskih uzоrаkа, а nоvi virus kоrоnа (SARS-CoV-2) pоtvrđеn је kоd 218 оsоbа, podaci su Institut zа јаvnо zdrаvstvо Rеpublikе Srpskе.

    Rаdi sе о 108 muškаrаca i 110 žеnа, оd kојih је 25 mlаđе, 124 srеdnjе i 69 stаriје živоtnе dоbi.

    Prеmа mјеstu prеbivаlištа, 58 оsоbа је iz Bаnjаlukе, 16 iz Biјеljinеm pо 12 iz Grаdiškе, Lаktаšа, Pаlа i Trеbinjа, pо оsаm iz Istоčnоg Nоvоg Sаrајеvа i Prnjаvоrа, pо sеdаm iz Dоbоја, Kоzаrskе Dubicе, Priјеdоrа i Sоkоcа, pо pеt iz Fоčе i Čеlincа, pо čеtiri iz Gаckа, Zvоrnikа, Rоgаticе i Šеkоvićа, pо tri iz Bilеćе, Brоdа, Tеslićа i Šаmcа, dviје iz Bеrkоvićа i pо јеdnа iz Dеrvеntе, Knеžеvа, Kоtоr Vаrоšа, Krupе nа Uni, LJubinjа, MОdričе, Ribnikа, Rudоg, Srpcа, Stаnаrа, Ugljеvikа i Šipоvа.

    U pоsljеdnjа 24 čаsa, Institutu zа јаvnо zdrаvstvо Rеpublikе Srpskе priјаvljеnо је 14 smrtnih slučајеvа. Rаdi sе о šеst muškаrаcа i оsаm žеnа, srеdnjе i stаriје živоtnе dоbi оd kојih su tri оsоbе iz Bаnjаlukе, pо dviје iz Dоbоја i Nоvоg Grаdа i pо јеdnа iz Biјеljinе, Dеrvеntе, Lаktаšа, Mоdričе, Mrkоnjić Grаdа, Priјеdоrа i Zvоrnikа.

    Dо sаdа је u Rеpublici Srpskој pоtvrđеnо 89.468 slučајеvа virusа kоrоnа, а prеminulо је ukupnо 5.148 оsоbа kоd kојih је pоtvrđеn tеst nа virus kоrоnа.

    Tеstirаnо је ukupnо 358.137 оsоbа.

    Ukupаn brој hоspitаlizоvаnih је 575, u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе 234, а u оstаlim bоlnicаmа 357. Nа rеspirаtоru su 69 оsоba (35 u Univеrzitеtskоm kliničkоm cеntru Rеpublikе Srpskе, 34 u оstаlim bоlnicаmа).

  • Zbog širenja omikron soja ogroman pad cijena nafte

    Zbog širenja omikron soja ogroman pad cijena nafte

    Zbog pojave i širenja novog omikron soja koronavirusa te ograničenja koje vlade širom svijeta uvode, cijene nafte na svjetskom tržištu u velikom su padu. Ogroman pad zabilježen je i na finansijskim tržištima.

    Cijena američke WTI nafte je pala za 12,63 posto ili 9,85 dolara, na 68,16 dolara po barelu. Cijene međunarodne referentne Brent nafte pale su za 11,41 posto, ili 9,38 i sad se nalazi na 72, 86 dolara po barelu.

    Na naftnim tržištima ovo je najgori dan još od prvog vala pandemije iz aprila 2020. godine, piše Reuters. Tržišta negativno djeluju na moguće drastično smanjenje tražnje.
    Slični su trendovi i na svjetskim finansijskim tržištima, tako je index Dow Jones na berzi u New Yorku pao čak 905 bodova.

    Zemlje širom svijeta odlučile su u petak ograničiti putovanja iz Južne Afrike u svom nastojanju da zadrže novoidentifikovanu, i očigledno značajno razvijenu, varijantu koronavirusa, nazvanu omikron, od prelaska granica i većeg širenja.

  • Novi omikron soj koronavirusa uzrokovao globalnu uzbunu: Najveći pad dionica u godini

    Novi omikron soj koronavirusa uzrokovao globalnu uzbunu: Najveći pad dionica u godini

    Otkriće novog omikron soja koronavirusa izazvalo je globalnu uzbunu u petak jer su zemlje požurile da obustave putovanja iz južne Afrike, a berze s obje strane Atlantika pretrpjele su najveći pad u više od godinu dana.

    Svjetska zdravstvena organizacija (WHO) rekla je da se omikron može širiti brže od drugih oblika, a preliminarni dokazi sugeriraju da postoji povećan rizik od ponovne infekcije.
    Epidemiolozi su upozorili da bi ograničenja putovanja mogla biti prekasna mjera da se zaustavi novi soj da kruži širom svijeta. Nove mutacije su inače prvi put otkrivene u Južnoj Africi, a od tada su detektovane još u Belgiji, Botswani, Izraelu i Hong Kongu.

    Sjedinjene Države će od ponedjeljka ograničiti putovanja iz Južne Afrike i susjednih zemalja, rekao je visoki dužnosnik Bidenove administracije za Reuters.

    Idući dalje, Kanada je rekla da zatvara svoje granice za te zemlje, nakon zabrana letova koje su objavile Britanija, Evropska unija i druge zemlje.

    Peti soj koronavirusa

    Međutim, mogle bi biti potrebne sedmice istraživanja da naučnici u potpunosti razumiju mutacije ovog soja i da li su postojeće vakcine i tretmani efikasni protiv nje. Omikron je peti soj koronavirusa koji je odredio WHO.

    Ova varijanta ima šiljasti protein koji se dramatično razlikuje od onog u originalnom koronavirusu na kojem su bazirane vakcine, saopćila je britanska zdravstvena agencija, izražavajući bojazan kako će se sadašnje vakcine ponašati prema njemu.

    Padovi na tržištu

    Te su brige pogodile finansijska tržišta, posebno dionice avio-kompanija i drugih u sektoru putovanja, kao i naftu, koja je oslabila za oko 10 dolara po barelu.


    Dow Jones Industrial Average (.DJI) je pao za 2,5 posto, što je njegov najgori pad od kraja oktobra 2020. godine, a evropske dionice (.STOXX) imale su najgori dan u 17 mjeseci.

    Kompanije koje organiziraju pomorska krstarenja Carnival Corp (CCL.N), Royal Caribbean Cruises (RCL.N) i Norwegian Cruise Line potonuli su za više od 10 posto, dok su dionice United Airlinesa (UAL.O), Delta Air Linesa (DAL.N) i Americana Aviokompanije (AAL.O) su pale skoro isto toliko.

  • Do kraja godine ‘Torlak’ planira da proizvede još 2,5 miliona doza vakcine

    Do kraja godine ‘Torlak’ planira da proizvede još 2,5 miliona doza vakcine

    Beogradski institut “Torlak” do sada je proizveo 1,5 miliona doza ruske vakcine protiv virusa korona “sputnjik ve”, a do kraja godine planira da proizvede još 2,5 miliona doza tako da će biti dovoljno i za zainteresovane u regionu, rekla je direktor Instituta Vera Stoiljković.
    Stoiljkovićeva je navela da je “Torlak” u mogućnosti da proizvede veliki broj doza na mjesečnom nivou i da ih distribuira kako u Srbiji, tako i u ostalim zainteresovanim državama za vakcinu.

    “Nadamo se nastavku dosadašnje saradnje sa ruskim partnerima, kao i njenom proširenju u narednom periodu”, rekla je Stoiljkovićeva za “Blic”.

    Ona je naglasila da vakcina prizvedena u “Torlaku” ima značaj za Srbiju, jer je mali broj farmaceustkih kuća u svijetu uspio da proizvede kovid vakcinu.

    Stoiljkovićeva je istakla da građani Srbije imaju dugogodišnje veliko povjerenje u proizvode “Torlaka”, kao domaćeg proizvođača vakcina, kojima su vakcinisane generacije djece u Srbiji.

    Institut “Torlak” je, dodala je, pored kovid vakcine, za predstojeću sezonu proizveo i 200.000 doza svoje vakcine protiv gripa.

    “Plan je da u najbližoj budućnosti proširimo pogon za proizvodnju vakcine protiv gripa, kao i da obnovimo i unapredimo kompletne proizvodnje postojećih farmaceutskih proizvoda u Institutu”, rekla je ona i dodala da je država najavila i finansijsku pomoć Institutu, kako bi se tenhički i kadrovski vratio na poziciju lidera na svjetskom tržištu vakcina i seruma.

  • Na prodaju akcije 57 kompanija, najvredniji paket banjalučke “Boske”

    Na prodaju akcije 57 kompanija, najvredniji paket banjalučke “Boske”

    Investiciono-razvojna banka Republike Srpske i Društvo za upravljanje Penzijskim rezervnim fondom RS (PREF) organizuju zajedničku prodaju paketa akcija 57 emitenata u vrijednosti od 9.161.064 KM.

    Najveću ukupnu vrijednost među ponuđenim akcijama ima Robna kuća “Boska” a.d. Banjaluka, u iznosu od 1.116.379 KM, a potom i Akcionarsko društvo za investicije, upravljanje i nekretnine “Matex” iz Banjaluka, čija je vrijednost akcija 669.564 KM.

    Među kompanijama na listi najveću početnu cijenu po akciji od 1,73 KM ima “Autokomerc” a.d. Doboj.

    Među preduzećima čije se akcije prodaju na Banjalučkoj berzi su “Sana Linea” iz Kostajnice, “Jelšingrad Livar Livnica čelika” iz Banjaluke i “Swisslion industrija alata” Trebinje.

    Kako je u razgovoru za “Nezavisne novine” rekao Miloš Grujić, direktor Društva za upravljanje Penzijskim rezervnim fondom RS (PREF), ukupna vrijednost paketa je 9.161.064 KM.

    “Od toga, vrijednost paketa Fonda za restituciju je 3.108.451 KM, a vrijednost paketa PREF-a je 6.052.613 KM”, kazao je Grujić.

    Dodao je da je PREF manjinski akcionar, te da, kako nemaju kapitalni rast od povećanja cijena niti od dividende, odlučili su da prodaju akcije zajedno sa IRB RS.

    Dodao je da svi mogu biti kupci ovih akcija, zbog toga se i prodaja paketa akcija vrši transparentno.

    “Dajemo oglas u novine, prodaja stoji i na sajtu Banjalučke berze, pokušavamo da postignemo što veću vidljivost i transparentnost, da bi šira javnost mogla da vidi naše uslove i da ima priliku da se uključi u ponudu”, naveo je Grujić.

    Dražen Vrhovac, direktor Investiciono-razvojne banke RS (IRB RS), rekao je da IRB RS ima odluku uprave da pokušaju portfolio kojim upravljaju akcijama da zamijene kvalitetnijim akcijama. “Sve akcije koje nam nisu davale prinos u protekle dvije do tri godine mi iznosimo na berzu i nudimo na prodaju”, rekao je Vrhovac.

    Dodao je da je ponuda diverzifikovana, te da je osnovni kriterijum bio prinos koji IRB RS može da ostvari putem učešća preko akcija u određenim firmama.

    “Bez obzira na to koje su namjene bile firme i u kom dijelu Srpske se one nalazile, prinos koji možemo da ostvarimo bio je jedini kriterijum”, kazao je Vrhovac, dodajući da se vrijednost akcija stalno mijenja. Istakao je da je namjera da ove akcije prodaju da bi došli do novih, kvalitetnijih akcija.

    “Koliki će prinos biti, teško je reći. Mi imamo cijenu akcija koje se nalaze na berzi i po tim cijenama ih i iznosimo. Imamo mogućnost da shodno našim pravilima u narednom izlaženju na berzu umanjimo cijenu do 10 odsto”, naveo je Vrhovac za “Nezavisne novine”.

    Prodaja paketa akcija će se održati na Banjalučkoj berzi unošenjem grupnih naloga “sve ili ništa” u trajanju od 30. novembra 2021. do realizacije prodajnog naloga, a najkasnije do 13. decembra 2021. godine.

    Veći prinosi na stranim tržištima
    Kada je riječ o relokacijama imovine u inostranstvo, Miloš Grujić, direktor PREF-a, naveo je da na stranim tržištima u prosjeku imaju višestruko veći prinos nego na domaćem tržištu.

    “Nama je u cilju da ostanemo ovdje akcionar, ali da imamo povećanje vrijednosti imovine pod upravljanjem kroz rast cijena ili isplatu dividende. Alternativa je da uložimo na strana tržišta”, kazao je Grujić.

  • Novavax će razviti novu verziju vakcine koja će ciljati omikron soj koronavirusa

    Novavax će razviti novu verziju vakcine koja će ciljati omikron soj koronavirusa

    Novavax Inc (NVAX.O) saopštio je u petak da je počeo raditi na verziji svoje vakcine protiv covida-19 koja bi ciljala varijantu virusa otkrivenu u Južnoj Africi i da će vakcinu imati spremnu za testiranje i proizvodnju u narednih nekoliko sedmica.

    Vakcina koju proizvodi ova kompanija sadrži stvarnu verziju proteina virusa koji ne može izazvati bolest, ali može pokrenuti imunološki sistem.

    Iz Novavaxa su saopštili da su počeli razvijati šiljasti protein posebno zasnovan na poznatoj genetskoj sekvenci varijante, B.1.1.529.

    “Prvi rad će trajati nekoliko sedmica”, rekao je glasnogovornik kompanije, a dionice su u petak skočile skoro 9 posto.

    Novavaxova vakcina dobila je prvo odobrenje za upotrebu u hitnim slučajevima ranije ovog mjeseca u Indoneziji, a zatim i na Filipinima.

    Kompanija je saopštila da je na putu da podnese zahtjev za odobrenje u SAD-u do kraja godine. Također je podnijela zahtjev za odobrenje Evropskoj agenciji za lijekove, kao i u Kanadi.

    Njemački proizvođač lijekova BioNTech i Johnson & Johnson također su rekli da testiraju efikasnost svojih vakcina protiv nove varijante.